genetika bugungi kunda

DOCX 31 pages 1.1 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

mundarija kirish....................................................................................................................3 1.bob. mendelning klassik qonunlari va ularning ilmiy asoslari…....…….6 1.1. mendel tajribalari va qonunlarining ilmiy asoslari…………………..…….6 1.2. klassik genetikaning asosiy tamoyillari…………………...……………...13 1.3. xx asr boshidagi kashfiyotlar va ularning ahamiyati…………………...15 2.bob. mendel qonunlarining zamonaviy genetikadagi o’rni……….……18 2.1. molekulyar genetika va mendel qonunlari………………….…………...18 2.2. mendel qonunlarining irsiy kasalliklar va gen tahlilidagi o’rni……..……20 2.3. epigenetika va irsiylanish mexanizmlarida mendel qonunlarining tutgan o’rni…………………………………………………………………………….22 3.bob. mendelning klassik qonunlarini amaliy genetikadagi ahamiyati...24 3.1. mendel qonunlarining tibbiyot va diagnostikadagi ahamiyati...................24 3.2. mendel qonunlarining selektsiya va qishloq xo‘jaligidagi ahamiyati.........25 3.3. mendel qonunlarining farmatsevtika va biotexnologiyadagi ahamiyati...26 xulosa………………………………………………………………………….29 foydalanilgan adabiyotlar …………………………………………………..31 ilovalar………………………………………………………………………..33 kirish mavzuning dolzarbligi: genetika bugungi kunda biologiyaning eng rivojlangan yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, tirik organizmlarning irsiyat va o‘zgaruvchanlik qonuniyatlarini o‘rganadi. uning shakllanishida katta hissa qo‘shgan olimlardan biri avstriyalik monax gregor mendel bo‘lib, u 1865-yilda o‘tkazgan tajribalari orqali irsiyatning asosiy qonunlarini kashf qilgan. mendel no‘xat (pisum sativum) o‘simligi ustida ishlash jarayonida dominantlik, ajralish va mustaqil irsiylanish qonunlarini aniqlagan. …

2 / 31

ohasida fundamental va amaliy tadqiqotlar hamda innovatsion ishlarni rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida» 2017 yil 10-fevraldagi pq-2769-son qarori ham so’ngi yillarda genomika va genetika fanlariga e’tibor nechog’liq qaratilayotganini kursatadi. qaror markaz faoliyatini yanada takomillashtirish va o‘zbekistonda genomika va bioinformatika sohasini yanada rivojlantirishga qaratilgan. ushbu qaror bilan zamonaviy uskuna, reagentlar va materiallar sotib olish uchun markazga qator imtiyozlar berilgan. mendel qonunlari ilmiy genetikaning asosiy tamoyillaridan biri bo‘lib, bugungi kunda genetik kasalliklarni aniqlash, ularni tushunish va davolash, shuningdek selektsiya va gen muhandisligi sohalarida katta ahamiyat kasb etadi. tibbiyotda, mendel qonunlari yordamida autosomal dominant va resessiv irsiylanish tahlil qilinadi. masalan, mukovistsidoz kasalligi har 2 500 chaqaloqdan 1 tasida uchraydi va u resessiv yo‘l bilan irsiylanadi. duchenne mushak distrofiyasi har 3 500 chaqaloqdan 1 tasida kuzatiladi va x-xromosomaga bog‘liq kasallik hisoblanadi. gemofiliya x-chromosoma bilan bog‘liq bo‘lib, asosan erkaklarda uchraydi va har 5 000 erkak chaqaloqdan 1 tasiga ta’sir qiladi. qishloq xo‘jaligida, mendel qonunlari asosida …

3 / 31

arishi bilan bog‘liq kasallik) muvaffaqiyatli davolangan. yuqoridagi dalillar mendel qonunlarining bugungi kundagi ahamiyatini yana bir bor tasdiqlaydi va ularning nafaqat fundamental, balki amaliy ahamiyatini ham ko‘rsatadi. bugungi kunda mendelning klassik qonunlari genetika fanining tamal toshi bo‘lib, ular tibbiyot, qishloq xo‘jaligi, biotexnologiya va genom tahrirlash texnologiyalarida keng qo‘llanilmoqda. xxi asrga kelib, genetik kasalliklar bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, barcha inson genlarining taxminan 80% irsiy kasalliklar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. shu sababli, mendel qonunlarini o‘rganish nafaqat nazariy, balki amaliy ahamiyatga ham ega. kurs ishining maqsadi: ushbu kurs ishining asosiy maqsadi mendel qonunlarining ilmiy asoslarini o‘rganish, ularning zamonaviy genetika bilan bog‘liqligini tahlil qilish hamda ularning amaliy ahamiyatini yoritishdan iborat. xususan, bu qonunlarning tibbiyot, qishloq xo‘jaligi, biotexnologiya va gen muhandisligidagi qo‘llanilishi chuqur o‘rganiladi. kurs ishining vazifalari: mendel qonunlarining ilmiy asoslarini va ularning genetik tadqiqotlardagi ahamiyatini aniqlash. genetik kasalliklarning irsiylanish mexanizmini mendel qonunlari asosida tahlil qilish va statistik ma’lumotlar bilan asoslash. mendel qonunlari asosida seleksiya …

4 / 31

i belgilar – no‘xatning rangi (yashil yoki sariq), shakli (yumaloq yoki burishgan), poyaning uzunligi (uzun yoki kalta) kabi belgilari yaqqol farq qiladi. o‘z-o‘zini changlatish xususiyati – tashqi changlanish ta’sirini nazorat qilish imkonini beradi. ko‘p avlodlarni kuzatish imkoni – mendel bir necha avlod davomida o‘zgarishlarni kuzatib, 1.1.1-rasm. irsiyatning asosiy qonuniyatlarini aniqlagan. mendel qonunlari va ularning ilmiy isboti. mendel o‘z tajribalarini ikkita asosiy yo‘nalishda olib borgan: monohibrid chatishtirish (bitta belgi bo‘yicha) va dihibrid chatishtirish (ikki belgi bo‘yicha). dominantlik va resessivlik qonuni: f1 avlodida barcha o‘simliklar faqat bitta dominant belgiga ega bo‘lgan. masalan, sariq va yashil no‘xatlar chatishtirilganda, f1 avlodining barchasi sariq bo‘lgan. bu natijalar dominant va resessiv allellar mavjudligini isbotlagan. 1.1.2-rasm. mendelning 1-qonunini grafik ifodasi: gregor mendel o‘zining no‘xatlar ustidagi tajribalarida dominant va resessiv allellarning organizmlarda qanday meros bo‘lishini o‘rgandi. ushbu qonun genetik merosxo‘rlikning eng asosiy tamoyillaridan biri hisoblanadi. asosiy tamoyillar: 1. har bir belgi ikki allel tomonidan boshqariladi. har bir organizm …

5 / 31

gatsiya qonuni) – mendel tomonidan kashf etilgan ikkinchi asosiy qonun bo‘lib, u gametalar hosil bo‘lishi jarayonida allellarning ajralishini tushuntiradi. ushbu qonun irsiyatning asosiy tamoyillaridan biri hisoblanadi va zamonaviy genetika tadqiqotlarining asosini tashkil etadi.1.1.4-rasm. ajralish qonunining mohiyati shundan iboratki mendel tajribalariga ko‘ra: har bir organizm ma’lum bir belgi uchun ikkita allelga ega bo‘ladi: biri otadan, biri onadan keladi. gametalar hosil bo‘lishi (meioz) jarayonida ushbu allellar ajraladi va har bir gameta faqat bitta allelni oladi. f1 avlodidagi geterozigota organizmlar (masalan, aa) f2 avlodida 1:2:1 genotipik va 3:1 fenotipik nisbat bo‘yicha ajraladi. mendelning 2-qonuni grafik ifodasi: ajralish qonuni bo‘yicha mendel tajribalari. mendel ajralish qonunini noxushlangan (monogibrid) chatishtirish yordamida aniqlagan. uning asosiy tajribalaridan biri no‘xat o‘simligi bo‘yicha olib borilgan.1.1.5-rasm. mustaqil irsiylanish qonuni: ikki xil belgi (masalan, rang va shakl) bo‘yicha chatishtirilgan no‘xatlar 9:3:3:1 nisbatda ajralgan. bu, belgilar bir-biridan mustaqil holda nasldan naslga o‘tishini ko‘rsatadi. mustaqil kombinatsiyalash qonuni, ya'ni mendelning uchinchi qonuni, ikki yoki undan …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "genetika bugungi kunda"

mundarija kirish....................................................................................................................3 1.bob. mendelning klassik qonunlari va ularning ilmiy asoslari…....…….6 1.1. mendel tajribalari va qonunlarining ilmiy asoslari…………………..…….6 1.2. klassik genetikaning asosiy tamoyillari…………………...……………...13 1.3. xx asr boshidagi kashfiyotlar va ularning ahamiyati…………………...15 2.bob. mendel qonunlarining zamonaviy genetikadagi o’rni……….……18 2.1. molekulyar genetika va mendel qonunlari………………….…………...18 2.2. mendel qonunlarining irsiy kasalliklar va gen tahlilidagi o’rni……..……20 2.3. epigenetika va irsiylanish mexanizmlarida mendel qonunlarining tutgan o’rni…………………………………………………………………………….22 3.bob. mendelning klassik qonunlarini amaliy genetikadagi ahamiyati...24 3...

This file contains 31 pages in DOCX format (1.1 MB). To download "genetika bugungi kunda", click the Telegram button on the left.

Tags: genetika bugungi kunda DOCX 31 pages Free download Telegram