muhammadniyoz nishotiy va andalibning dostonlari

PPTX 17 pages 355.2 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 355.2 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti o’zbek filologiyasi fakulteti andalib va nishotiy dostonlari tahlili va ulardagi farqlar andalib va nishotiy dostonlari tahlili va ulardagi farqlar r e j a : 1. muhammadniyoz nishotiy va uning dostonlari 2. nurmuhammad andalib hayoti va adabiy merosi 3.qissalarning go’zali “yusuf va zulayho” dostonining yaratilish manbaalari 4. “yusuf va zulayho” mavzuidagi dostonlarda an’ana va o’ziga xosliklar 5. andalibning “yusuf va zulayho” dostonidagi she’riy parchalarning janriy xususiyatlari muhammadniyoz nishotiyning hayoti va ijodi xviii asrning ii yarmida kechdi. u xorazmdagi adabiy hayotning faol ishtirokchilaridan va sermahsul vakillaridan biridir. uning hayoti va adabiy merosi xx asrning 60-yillarida kashf etildi. bunda akademik v.a.abdullayevning xizmati kattadir. u bu ajoyib shoir haqida qator salmoqli tadqiqotlar – ilmiy maqolalar, risolalar yaratdi. jumladan, “xoksor va nishotiy” (samarqand, 1960) monografiyasida shoir lirikasi alohida tadqiq etilgan. shuningdek, olim hamkasbi b.valixo’jayev bilan hammualliflikda yozgan «muhammadniyoz nishotiy» (v.abdullayev. saylanma. …

2 / 17

undan keyingi yillarda ham nishotiy va uning adabiy merosi haqida qator ilmiy manbalarda, darslik kitoblarida so’z yuritildi. nishotiy asarlarining nashrlari bo’yicha ham bir qancha yutuqlar qo’lga kiritildi. ijodkorning “tanlangan asarlar”i 1960-yilda toshkentda chop etildi. shuningdek, uning lirik she’rlari hamda «husn-u dil» dostoni 1967-yilda filologiya fanlari doktori xolid rasulov tomonidan nashr qilindi. adibning “qushlar munozarasi” “guliston” jurnalida e’lon etildi (1970-yil, 1-son). biz tadqiqotga tortgan andalibning “yusuf va zulayho” qissasi qadimiy syujetga ega asarlardan hisoblanadi. dastlab qissa sura sifatida qur’oni karimda mavjud bo’lgan paytlardan boshlab chahoryorlar, sahobalar, muhaddislar, mufassirlar, mutasavvuflar va qissaxon roviylar tavrot, injil va folklor namunalaridan foydalanib syujetni to’ldirish, mukammallashtirishga kirishganlar va bunda fantaziyaga ham keng o’rin berilgan. undagi har bir voqea xilma-xil shakl va yo’nalishlarda izohlangan. keyingi asarlarda arab, fors-tojik va turkiy adabiyotlarda yuzaga kelgan «qisasul-anbiyo»larda ana shu izohlardan foydalanishgan. yusuf va zulayho sarguzashtlarining g’oyat xalqchil, ommabop va hayotiy bo’lishida xviii asrda yashab ijod etgan va o’zbek hamda turkman …

3 / 17

i, xonimiz shah g’ozi himoyat edi, asli makonim ki qaromozidur, odami ishratda qishu yozidur… borcha xaloyiq ichida badishim, yetib ellik beshga maning bu yoshim… andalibning “zaynularab”, “yusuf va zukayho”, “layli va majnun” kabi dostonlari klassik dostonchilik hamda o’zbek va turkman xalqlari orasida keng tarqalgan “xalq kitoblari”ning eng yaxshi xususiyatlarini o’zida mujassamlashtiradi”2 . bu dostonlar xviii-xix asrlar davomida qayta-qayta ko’chirilgan chop etilgan. uning yuqorida zikr etilgan uch dostoni ham xalq qissalariga xos an’analarga ega nasru nazm shaklida yozilgan. u “zaynularab” dostonida zaynularab bilan muhammad hanifa o’rtasidagi samimiy sevgini jozibali tasvirlaydi. “rabg’uziy bu qissaning ahsan (go’zal) deyilishi sababini quyidagicha izohlaydi: 1) qur’ondagi boshqa hamma qissalardan foydasi ko’proq eukanligi; 2) qissa boshdan oxir, bir qavlda qirq yil, boshqa birida sakson yil ichida bo’lib o’tgan voqealarni o’z ichiga olganligi; 3) qur’oni karimda boshqa qissalar turli oyat va suralarda, yusuf qissasi esa faqat bir oyat - yusuf surasida kelganligi; 4) boshqa qissalarda voqealar begona odamlar …

4 / 17

ani bo’ston. yusufi siddiqo’ zulayhoni san, turki xaloyiqqa qilib bir chaman. eldin ela olib oni qilsa bo’y, bir necha zebolar ichra guftugo’y. ishqi haqiqiyni saboq aylasun, bo’yla erur oshiqi pok aylasun" andalibning dostonida yusuf va zulayhoning o’zaro, gamxo’rligi shu darajada kuchli tasvirlanganki, biz buni boshqa "yusuf va zulayho"larda ko’rmaymiz. yusuf o’limi yaqinlashganini sezib, zulayho bilan vidolashadi, uning ko’ng’lini ko’taradi, u bilan baxtli hayot kechirgani uchun minnatdorlik qiladi. zulayhoning o’z vafotidan keyin ham xursandchilik bilan hayot kechirishini istaydi: men ketganda qo’yma o’zung jafog’a, fig’on etib, qolma yana azog’a, topshurmisham sani qodir xudog’a, xush, omon bo’l, jonim, ketmali bo’ldum. xulosa. xulosa qilar ekanmiz, qur’oni karimda qissalarning go’zali deb atalgan yusuf qissasi juda qadimiy syujetlardan biri ekanligi. muso alayhissalomga nozil qilingan tavrotning birinchi kitobiga, keyin iso alayhissalom ta’limotini o’z ichiga olgan injilga kiritilganligi haqida bilimlar hosil qildik. bu qissa qur’oni karimga "yusuf surasi" bo’lib kiradi. andalibning "yusuf va zulayho" dostoni o’zining g’oyaviy xususiyatlari …

5 / 17

al. 1963. №4. 63-bet. image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg iocy®d ba || 3yiawxo | /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "muhammadniyoz nishotiy va andalibning dostonlari"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti o’zbek filologiyasi fakulteti andalib va nishotiy dostonlari tahlili va ulardagi farqlar andalib va nishotiy dostonlari tahlili va ulardagi farqlar r e j a : 1. muhammadniyoz nishotiy va uning dostonlari 2. nurmuhammad andalib hayoti va adabiy merosi 3.qissalarning go’zali “yusuf va zulayho” dostonining yaratilish manbaalari 4. “yusuf va zulayho” mavzuidagi dostonlarda an’ana va o’ziga xosliklar 5. andalibning “yusuf va zulayho” dostonidagi she’riy parchalarning janriy xususiyatlari muhammadniyoz nishotiyning hayoti va ijodi xviii asrning ii yarmida kechdi. u xorazmdagi adabiy hayotning faol ishtirokchilaridan va sermahsul vakillaridan biridir. uning hayoti va adabiy merosi ...

This file contains 17 pages in PPTX format (355.2 KB). To download "muhammadniyoz nishotiy va andalibning dostonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: muhammadniyoz nishotiy va andal… PPTX 17 pages Free download Telegram