prognozlashtirishda ekonometrik modellardan foydalanish

DOCX 182.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1508775871_69434.docx prognozlashtirishda ekonometrik modellardan foydalanish reja: 1.iqtisodiy o’sishning ekonometrik modeli 2. umumiy talabni prognozlash. 3. iste’mol talabini pronozlash. 4. milliy iqtisodiyotning tarmoq tuzilmasini prognozlash. 5. inflyatsiya jarayonining sur’atini prognozlash. 6. imitatsion model tushunchasi va mohiyati. 7. kompleks usulli modellari. 1.iqtisodiy o’sishning ekonometrik modeli iqtisodiy o‘sishni prognozlash (iup) turmush darajasi, ekonometrik (normativlar, cheklanishlar), tashqi iqtisodiy va harbiy strategik prognoz talablarini hisobga oladi. u yoki bu darajadagi barqaror iqtisodiy tizimga ega ko‘pchilik davlatlarda iqtisodiy o‘sishni prognozlashda qo‘yidagi turdagi ko‘p omilli ekonometrik modellar keng tarqalgan: y q f(x1,x2,…,xn) bir omilli modellar ham keng qo‘llaniladi. masalan, iqtisodiy o‘sishning vaqtga bogliqligini ifodalovchi modellar yoki o‘tgan davrga nisbatan ishlab chiqarish fondlari yoki kapital (k) o‘zgarishi kam bo‘lgan qisqa muddatli davrda tahlil va prognozlashtirishda iqtisodiy o‘sish va mehnat resurslari (l) orasidagi bog‗liqliq modeli. ishlab chiqarish funksiyasi shaklidagi model eng keng tarqalgan: y a0k l ` va ni miqdoriga qarab iqtisodiy o‘sishning 3 turi mavjud: agar ( ) …

ni aks ettiruvchi miqdorni topish kerak. agar fтт notekis bo‘lsa, ichf quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi: k y ak l e t . umumiy samaradorlik o‘zgarishida ishlab chiqarish fondlari va jonli mehnatning samaradorlik o‘zgarishini alohida ko‘rib chiqish mumkin: . l к ichfning yuqorida ko‘rilgan turidan tashqari ishlab chiqarish natijasi (y) bevosita ishlab chiqarish omillari miqdori orqali emas, balki omillar miqdoriga hamda samaradorlikka ta‘sir etuvchi omillar orqali bilvosita bogliqlikni ko‘rib chiqish mumkin. ishlab chiqarish omillari (kapital, mehnat, fтт) birlamchi omillar sifatida, ularga ta‘sir etuvchi omillar esa ikkilamchi omillar sifatida namoyon bo‘ladi. ikkilamchi omillarni 2 tomonlama qarab chiqish mumkin. bir tomondan ular global omillarning miqdoriga, ikkinchi tomondan ularning samaradorligiga ta‘sir etishadi. omillarni tasniflashda quyidagi misolni keltiramiz: ishlab chiqarish sohasida jonli mehnat: 1.l miqdorga ta’sir etuvchi omillar: a) ish kuni, haftasi, yilining davomi; b) ishchi kuchining yosh tarkibi; v) ishchi kuchining jins bo‘yicha tarkibi. 2.muga ta’sir etuvchi omillar: a) umumiy ta‘lim darajasi; b) kasbiy ta‘lim …

ayadi, oraliq harajatlar (hom ashyo, yoqilgi, elektrenegiya, yarimfabrikatlar) muhim ahamiyat kasb etadi. ikkinchidan jonli mehnat va ishlab chiqarish fondlarini differensiyalash imkoni paydo bo‘ladi (masalan, ish kuchini kasblar va malaka darajasiga qarab guruhlash). uchinchidan bir tarmoq o‘sishi boshqa tarmoq o‘sishiga asos bo‘lgani uchun, omil tahlil tarkibiy tahlil bilan birikib ketadi. 2. umumiy talabni prognozlash. yalpi talab – bu, barcha xo‘jalik sub‘ektlari (hukumat, uy xo‘jaliklari, firmalar), tovar va xizmatlar iste‘molchilari sifatida turli narx darajalarida bu sub‘ektlar qancha tovar va xizmatlar sotib olishlarini ko‘rsatuvchi modeldir. «makroiktisodiyot» kursida yalpi talabning narx va narxdan boshqa omillari mavjudligi ma‘lum. yammni xarajat bo‘yicha aniqlovchi va yalpi talab- ad ni hisobga oluvchi bahodan tashqari omillar ko‘rsatkichlari o‘xshashligiga e‘tiborni tortadi: yaimqs+jg+g+xn, bu yerda: s-shaxsiy iste‘mol harajatlari; jg-yalpi ichki xususiy investitsiyalar; g- hukumatni tovar va xizmatlar xaridi; xn-sof eksport. yalpi talab iste‘mol, investitsion, davlat harajatlari va sof eksport yig‗indisidan iborat. agar bu narxsiz omillarni qo‘shsa, narxlardagi (o‘rtacha tortilgan narx) tovar …

r kamayishi miqdoriga kamaytirish lozim. bundan tashqari uzoq muddat foydalaniladigan tovarlar harajatlariga faqat ularning amortizatsiyasi kiritiladi. bu ham shu yilda, ham o‘tgan davrlarda sotib olingan tovarlarga tegishli. uzoq muddat foydalaniladigan tovarlarning sotilmagan qismi zaxiralarga investitsiya sifatida kiritiladi. 3. iste’mol talabini pronozlash. makrodarajada qisqa va o‘rta muddatli prognozlashda iste‘mol talabi (iт)ni modellashtirish ustivor o‘rin egallaydi. chunki, iт yaimning katta qismini belgilaydi, ishlab chiqarish strukturasiga, narxlarning umumiy darajasi (inflyatsiya)ga, iqtisodiyotning turli sektorlaridagi narxlarning dinamikasiga ta‘sir ko‘rsatadi. iтning makroiqtisodiy funksiyasi aholi talab qiluvchi tovar va xizmatlar hajmining talabini belgilovchi asosiy omillarga (aholining sofixtiyoridagi daromadi, narxlar darajasi, jismoniy shaxslarga soliqning darajsi, kredit stavkalarining o‘zgarishi) bogliqligini ko‘rsatadi. iтning funksiyasi umumiy holda quyidagicha bo‘ladi: cnk ( ц, д0, д 1, д 1,кр,и, пр), bu yerda: s- boyliq (yoki real kassa qoldiqlari), import haridi, % stavkasi samarasi orqali talabga ta‘sir etuvchi narxlar darajasining o‘zgarishi; d0-joriy shaxsiy ixtiyoridagi daromad (ish haqi, renta, % dividend, transport to‘lovlari va boshqalar),%; …

boshqaruvda qo‘llaniladigan nazariy tamoyillarga qarab bir-biridan omillarning to‘plami bilan farqlanuvchi shaxsiy iste‘mol xarajatlari (shaxsiy iste‘mol) modeli yoki iт modeli ishlab chiqiladi. misol sifatida aqshda ishlab chiqilgan makroiktisodiy chiziqli modelni qo‘rish mumkin: sq0,47+0,999s-1+0,17u-1-7,134rs, bu yerda: s-shaxsiy iste‘mol, mlrd. dollar (o‘zgarmas narxlarda); s-1-o‘tgan (bazis) yildagi shaxsiy iste‘mol; u-1-bazis yildagi md; rs-shaxsiy iste‘mol tovarlarining narxlar indeksi. aqshning deyarli barqaror yuqori rivojlangan tizimida mdning o‘sishi oddiy ekstrapolyatsiya usuli orqali md trendidan foydalanishi bilan aniqlanadi va u yetarlicha mavjud omil bo‘lib chiqadi. 4. milliy iqtisodiyotning tarmoq tuzilmasini prognozlash. resurslarni taqsimlashning strukturaviy xususiyatlari ehtiyojlarning tuzilmaviy xususiyatlari kabi ko‘p tarmoqli tuzilmalar orqali makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar o‘zgarishida ifodalanadi. shunday qilib, milliy iqtisodiyot tuzilmasi pronozining roli aloxida natijalarni olish kabi umumiqtisodiy va tarmoq prognozlari orasidagi, shuningdek, resurslar va extiyojlar prognozining tarmoqdagi bo‘lagi bilan milliy iqtisodiyot rivojlanishi umumiy prognozi o‘rtasidagi o‘zaro aloqalarni ochib berishidan iborat. тuzilmaviy prognozlashda turli usullaridan foydalaniladi: kombinatsiyalashgan prognozlash, ekspert baxolash, ekonometrik modellar, ssenariy usuli, imm, shu jumladan, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "prognozlashtirishda ekonometrik modellardan foydalanish"

1508775871_69434.docx prognozlashtirishda ekonometrik modellardan foydalanish reja: 1.iqtisodiy o’sishning ekonometrik modeli 2. umumiy talabni prognozlash. 3. iste’mol talabini pronozlash. 4. milliy iqtisodiyotning tarmoq tuzilmasini prognozlash. 5. inflyatsiya jarayonining sur’atini prognozlash. 6. imitatsion model tushunchasi va mohiyati. 7. kompleks usulli modellari. 1.iqtisodiy o’sishning ekonometrik modeli iqtisodiy o‘sishni prognozlash (iup) turmush darajasi, ekonometrik (normativlar, cheklanishlar), tashqi iqtisodiy va harbiy strategik prognoz talablarini hisobga oladi. u yoki bu darajadagi barqaror iqtisodiy tizimga ega ko‘pchilik davlatlarda iqtisodiy o‘sishni prognozlashda qo‘yidagi turdagi ko‘p omilli ekonometrik modellar keng tarqalgan: y q f(x1,x2,…,xn) bir omilli modellar ha...

DOCX format, 182.6 KB. To download "prognozlashtirishda ekonometrik modellardan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: prognozlashtirishda ekonometrik… DOCX Free download Telegram