ayrim sport turlari bilan shug'ullanish gigienasi

DOC 12 pages 1.5 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

sportning ayrim turlari bo`yicha o`tkaziladigan mashg`ulotlarga qo`yiladigan gigienik talablar ayrim sport turlari bilan shug'ullanish gigienasi reja: 1. gimnastika 2. yengil atletika. 3. chang`i sporti 4. sport o`yinlari gimnastika katta sportda gimnastika: sport gimnastikasi (gimnastik snaryadlarda bajariladigan mashqlar), badiiy gimnastika va akrobatika deb, uch turga bo`linadi. gimnastika mashqlardan sportning barcha turlarida umumiy jismoniy tayyorgarlikni oshiruvchi vosita (amaliy gimnastika) sifatida foydalaniladi. gimnastik mashqlar ko`proq tezlik-kuch talab qiladigan mashqlardan iborat bo`ladi. ular, asosan, skelet mushaklariga, suyak-bo`g`im tizimiga, periferik qon aylanishiga ta`sir ko`rsatadi; mushak qisqarishlari neyroendokrin tizimiga, ichki a`zolarga (mushakvistseral reflekslar orqali) reflektiv ionusni oshiruvchi ta`sir ko`rsatadi. gimnastik mashqlar ayrim mushak guruhlariga ko`rsatiladigan ta`sirni tegishli tomonga yo`llash imkonini beradi. bu esa har xil sport turlari uchun mushak profilini talab etilgan darajada shakllantirishni boshqarib borish, o`sishdan orqada qolayotgan mushak guruhlarini kuchaytirib, lozim darajaga yetkazish, mushaklarning korset-tayanch funktsiyasini yaxshilash imkonini ham beradi. sport gimnastikasi, akrobatika va badiiy gimnastika mashg`ulotlarida ko`proq oyoqlarning sakratuvchi kuchini oshirish (sakrovchanlik), sakrash …

2 / 12

ida (bitta uzunasiga ketgan o`q va ikkita ko`ndalang ketgan o`q frontal va saggital o`qlar bo`ylab) harakat qilib, umurtqa pog`onasini mustahkamlaydigan mashqlar bo`lishi kerak. nihoyat statik qomatini tik tutib bajardigan va katta statik kuch-g`ayratni talab qiladigan 4-6 soniya davom etuvchi mashqlar bu maqsadni amalga oshirish uchun eng yaxshi mashqlar hisoblanadi. gavda korpusini mumkin qadar ko`proq kuch-g`ayrat sarflab, orqaga oldinga bukib bajariladigan mashqlar, boshni engashtirib, tizzaga tekkizish va shu holatni saqlab turish mash qlari, gavdani bor kuch bilan yon tomonlarga engashtirish mashqlari, qorin bilan erda yotgan holda gavdani mumkin qadar ko`proq bukish yoki xuddi ana shu holatni bir oyoqda turib («lastochka» - «qaldirg`och» bo`lib) yoxud ikki oyoqda turib bajarish va bir necha muddat shunday holatni saqlab tura olish mashqlarini mana shu tipdagi mashqlar sifatida misol tariqasida keltirish mumkin. bo`g`imlar uchun, ayniqsa, elka, tirsak, tosbel, tizza-tovon bo`g`imlari uchun mo`ljallangan, mushaklarni cho`zishga qaratilgan mashqlarni, albatta kiritish lozim. bular ijro etilayotganda, masalan, oyoq tovonlarini ko`tarib, …

3 / 12

lab olish uchun zarrudir. anaerobik xarakterdagi gimnastik mashqlarni ko`proq bajarish jarayonida mushaklarda etarli darajada oksidlanib ulgurmagan modda almashuv mahsulotlari (kislorod etishmasligi) to`planib qoladi. bunday holatdan qutulib, mushaklarning asl holini tiklash (kislorod etishmasligini qoplash) hodisasi mashqlar orasidagi intervallar vaqtida sodir bo`ladi. yurak-tomir tizimi qanchalik yaxshi ishlasa (aerobik funktsiya nechog`lik yuqori bo`lsa), kislorod etishmasligidan shunchalik tezroq qutulinadi va ish qobiliyati ham tez tiklanadi, binobarin, mana shu o`tgan muhit ichida chidamlilik ham yuqori bo`ladi (bu esa trenirovkaning ikkinchi yarmini ancha sifatli va intensiv o`tkazish imkonini beradi), gigienik aspektda esa- mashg`ulotning yakuniy qismida, ya`ni sportchi qattiq charchagan va jarohatlanish xavfi ayniqsa kuchaygan bir sharoitda charchoqni oladi va shikastlanish xavfini kamaytiradi. sekin yugurish shaklidagi aerobik razminka 5-7 daqiqa davosida o`tkazilishi kerak. aerobik razminkaning bundan ham qisqaroq vaqt ichida o`tkazilishi uni ishga solib yuborish uchun etarli bo`lmaydi va shuning uchun ham bunday qilish amaliy jihatdan olganda effektiv natija bermaydi. mashg`ulotning asosiy qismida oldindan rejalashtirib qo`yilgan vazifalar …

4 / 12

rinchi tur mashqlaridan keyingi charchoq darajasi birinchi trenirovkaning to`rtinchi turidan keyingi ana shunday charchoq darajasiga to`g`ri keladi (v.f.peshkov.) mashg`ulot jarayonlari, ayniqsa, birinchi trenirovkaning to`rtinchi turidan keyin va butun ikkinchi trenirovka davomida kuch-quvatni yaxshiroq tiklab olish uchun qisqa muddatli (2-4 daqiqali) tiklanish massajidan foydalanish va bu tadbirni mashq turlari orasidagi dam olish intervallari vaqtida o`tkazish maqsadga muvofiqdir (v.f.peshkov). klassik massaj va nuqtali massajning ayrim usullari, ayniqsa yaxshi samara beradi. ko`proq markaziy asasb tizimi charchagan vaqtlarda, tormozlanish hollari, haddan tashqari asab hayajon bilan bajarilgan mashqlardan keyingi zo`riqish kuzatilganda hamda gavdaning ayrim a`zolarida lokal mushaklar toliqishi yaqqol ko`zga tashlangan hollarda ham massaj qilish yaxshi samara beradi. bunday massaj qo`llarni silkitishni (ajratilgan vaqtdan 15 % i ichida), hammadan ko`ra ko`proq charchagan mushaklarni ishqalash-uqalash (45-50 %) hamda tsoychi, xe-gu, shaotsze nuqtalarida qo`zg`atuvchi metod bilan nuqtali massaj qilish singari tadbirlarni o`z ichiga oladi. periferik asab- mushak apparati ko`proq charchagan hollarda kuchning kamayganligi, harakatlar tezligi susayganligi, mushaklarda …

5 / 12

ko`proq darajada charchagan vaqtlarida umumiy metodika bo`yicha klassik massaj qilish ancha samaraliroqdir. haddan tashqari zo`riqishning, kasalliklar va jarohatlarning oldini olish tadbirlari pedagogik va gigienik chora-tadbirlar majmuasi orqali amalga oshiriladi. bu tadbirlar shug`ullanuvchi kishilarning tayyorgarlik darajasiga muvofiq ravishda o`tkaziladigan mashg`ulotlar programmasini rejalashtirishni, effektiv razminka qilishni, maxsus straxovka moslamalari (straxovka belbog`lari) dan foydalanib, malakali straxovkani tashkil etishni, snaryadlarning qanday ahvolda ekanligini nazorat qilib borishni, gimnastika zalining gigienik talabalariga muvofiq kelishni kontrol qilishni, bir qator sog`lomlashtirish va tiklash tadbirlari majmuasini o`z ichiga oladi. boshlovchi gimnastikachilarni yaxshilab tanlash va ularga muntazam vrach kontroli tayinlash muhim ahamiyatga egadir. yassitovonlikka moyil bo`lgan (oyoq tagi tekis bo`lgan) shaxslar, umurtqa pog`onasida skolioz, spondilez, spondilolistez singari kasallik alomatlari bo`lgan hamda umurtqa pog`onasining o`q tuzilmasida o`zgarish bo`lgan kishilar gimnas-tika mashg`ulotlariga qo`yilmasligi kerak. muntazam ravishda skeletlari og`riydigan, displaziyasi bo`lgan hamda umurtqa pog`onasida, oyoq-qo`llarida, tos va ko`krak qafasida kasallik alomati bo`lgan shaxslar ham mashg`ulotlarga quyilmasligi kerak. tayanch-harakat apparati jarohat-lanishi oqibatida posttravmatik holatlar …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ayrim sport turlari bilan shug'ullanish gigienasi"

sportning ayrim turlari bo`yicha o`tkaziladigan mashg`ulotlarga qo`yiladigan gigienik talablar ayrim sport turlari bilan shug'ullanish gigienasi reja: 1. gimnastika 2. yengil atletika. 3. chang`i sporti 4. sport o`yinlari gimnastika katta sportda gimnastika: sport gimnastikasi (gimnastik snaryadlarda bajariladigan mashqlar), badiiy gimnastika va akrobatika deb, uch turga bo`linadi. gimnastika mashqlardan sportning barcha turlarida umumiy jismoniy tayyorgarlikni oshiruvchi vosita (amaliy gimnastika) sifatida foydalaniladi. gimnastik mashqlar ko`proq tezlik-kuch talab qiladigan mashqlardan iborat bo`ladi. ular, asosan, skelet mushaklariga, suyak-bo`g`im tizimiga, periferik qon aylanishiga ta`sir ko`rsatadi; mushak qisqarishlari neyroendokrin tizimiga, ichki a`zolarga (mushakvistseral refleks...

This file contains 12 pages in DOC format (1.5 MB). To download "ayrim sport turlari bilan shug'ullanish gigienasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ayrim sport turlari bilan shug'… DOC 12 pages Free download Telegram