analizning xromatagrafik usullari

DOC 10 стр. 81,5 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 81,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

analizning xromatagrafik usullari reja: 1. xromatografik tahlil usullari va ularning mohiyati. 2.adsorbsion hamda absorbsion xromatografiya. 3.yupqa qatlamdagi xromatografiya. 4.ion almashinish xromatografiyaasi. xromatografik usullar, kimyo va biokimyo sohalarida keng qo'llaniladigan analitik usullardir. ular aralashmalardagi komponentlarni ajratish va aniqlash uchun ishlatiladi. xromatografiya jarayoni ikki fazadan iborat: harakatlanuvchi faza va statik faza. harakatlanuvchi faza orqali aralashma o'tkaziladi, va bu jarayonda komponentlar turli tezliklarda harakatlanadi, natijada ularning ajralishi sodir bo'ladi. xromatografik usullarni tahlil qilishda quyidagi asosiy turlari mavjud: 1. **suyuq xromatografiya (hplc)**: bu usul suyuqlikni harakatlanuvchi faza sifatida ishlatadi. hplc yuqori aniqlik va sezgirlikka ega bo'lib, ko'plab organik va noorganik birikmalarni ajratish uchun qo'llaniladi. 2. **gaz xromatografiyasi (gc)**: bu usul gazni harakatlanuvchi faza sifatida ishlatadi. gaz xromatografiyasi asosan volatillik xususiyatiga ega bo'lgan birikmalarni ajratish uchun ishlatiladi. 3. **tayanch xromatografiya**: bu usulda tayanch material sifatida qattiq faza ishlatiladi. tayanch xromatografiyasi ko'pincha analitlarni ajratish va to'plash uchun qo'llaniladi. 4. **ion almashinuvi xromatografiyasi**: bu usul ionlarni ajratish …

2 / 10

a ularni turli sohalarda, jumladan, farmatsevtika, oziq-ovqat xavfsizligi va atrof-muhit monitoringida qo'llash mumkin. neft va gaz mahsulotlaridan olingan kimyoviy birikmalarni ajratish, tahlil qilish va ularning xossalarini tekshirishning kimyoviy, fizikaviy va fizik-kimyoviy usullar i orasida xromatografik tahlil usullari muhim o‘rinni egallaydi. xromatografik tahlil usullari soddaligi, samaravorligi, tanlovchanligi, tezkorligi, shuningdek, uni boshqa fizik-kimyoviy usullar bilan birgalikda avtomatlashtirish mumkinligi tufayli keng tarqalgan. xromatografiyaa usullarining o‘ziga xos xususiyati ularning universalligida bo‘lib,turli konsentratsiyalarda olingan anorganik va organik qattik, suyuq hamda gazsimon moddalarni ajratish va aniklashga imkon beradi. bu usullarning yana bir muhim tomoni shundaki, ular yordamida xossalari bir- biriga yaqin bo‘lgan birikmalarni tuda va oson ajratish mumkin. xromatografiyaa tekshiriluvchi obyektlarni sifat va miqdoriy tahlil qilishga, moddalarning fizik-kimyoviy xossalarini o‘rganishga, texnologik jarayonlarni nazorat qilish va avtomatik boshqarishga imkon beradi. keyingi vaqtlarda xromatografiyaa atrof muhitni nazorat qilishning asosiy usullaridan biri bo‘lib qoldi. xromatografiyaaga birinchi bo‘lib rus botanik olimi m.s. svetning tadqiqotlari va uning 1903 yilda bosib chiqarilgan …

3 / 10

jratish usullari sorbsiya jarayonlariga asoslangan. bu yerda sorbsiya deganda gaz, bug‘ yoki erigan moddalarning qattiq yoki suyuq yutuvchilarga (sorbentlar) yutilishi tushuniladi. teskari jarayon desorbsiya deyiladi. sorbsiya tushunchasi umumiy bo‘lib, u adsorbsiya (fazaning sirtiga yutilish) va absorbsiya (fazaiing hajmiga yutilish) dan iborat. sorbsiyani ikki yul bilan: statik va dinamik sharoitda amalga oshirish mumkin. statik sorbsiya ikkala fazaning nisbiy xarakatsiz xolatida ruy beruvchi sorbsion jarayon bo‘lib, moddaning fazalar orasida taqsimlanish muvozanati qaror topishi bilan yakunlanadi. dinamik sorbsiya harakatchan faza xarakatsiz fazaga nisbatan bir yunalishda siljiydigan sorbsion jarayondir. moddalar aralashmasini xromatografik ajratish usuli dinamik sorbsiya jarayoniga asoslangan. barcha xromatografik usullarning mohiyati shundaki, tarkibiy qismlarga ajratiladigan modda harakatchan faza (suyuq yoki gazsimon) bilan birgalikda xarakatsiz sorbent (xarakatsiz faza) qatlami orqali utadi, yutilishi turlicha bo‘lgani uchun sorbent orqali turlicha tezlikda o‘tadi. aralashmalarni ajratishning ba’zi turlaridan farqli ravishda xromatografik usullarning uziga xos xususiyati sorbsiya va desorbsiya jarayonlarning sorbentning yangi qatlamlarida ko‘p marta takrorlanishidadir. bu esa ajratishning …

4 / 10

martin va r.sing taqsimlash x.siga asos soldi va oqsil, uglerod birikmalarini oʻrganishda uning keng imkoniyatlarini koʻrsatib berdi. 1940—45 yillarda s.mur va u.staynlar aminokislotalarni x. usulida ajratish va miqdoriy analiz qilishga katta xissa qoʻshdi. 1950-yilda martin va jeyms gazsuyuklik x.si usulini ishlab chiqdi. x. olib borilayotgan muxitga qarab gaz, gazsuyuqlik va suyuklik x.lariga, moddalarni ajratish mexanizmiga qarab molekulyar (adsorbsion), ion almashtirgich, choʻktirish va taqsimlash x.lariga, olib borilayotgan jarayon shakliga qarab kolonkali, naychali (kapillyar), qogʻozli va yupqa qatlamli x.larga boʻlinadi. adsorbsion x. — moddalarning adsorbentda turlicha sorbsiyalanishi (yutilishi)ga asoslangan; taqsimlash x.si — aralashma tarkibiy qismi (komponentlari)ning qoʻzgʻalmas faza (gʻovak sathli qattiq modda yuzasiga oʻrnatilgan yuqori trada qaynaydigan suyuq modda) va elyuyentlarda turlicha erishiga; ion almashtirgich x. — harakatsiz faza (ionit) va ajraluvchi aralashma komponentlari orasidagi ion almashtirish muvozanati konstantalar farqiga; choʻktirish x.si esa ajratiluvchi komponentlarning qattiq qoʻzgʻalmas faza ustida turlicha choʻkmaga choʻkishiga asoslangan. x. xromatograf deb ataladigan asbob yordamida amalga oshiriladi. analiz …

5 / 10

atiga oʻtadigan moddalarning analizi va ajratilishi uchun koʻpincha gaz x. ishlatiladi. bunda elyuyent (gaz tashuvchi) sifatida geliy, azot, argon kabi gazlardan foydalaniladi. sorbent sifatida esa (zarralar diametri 0,1—0,5 mm boʻlgan) silikagellar, alyumogellar, gʻovakli polimerlar va boshqa ishlatiladi. gazsuyuqlik x. uchun sorbent tayyorlashda solishtirma sathi 0,5—5 m2/g li qattiq modda yuzasiga qaynash temperaturasi yuqori boʻlgan suyukliklar (uglevodorodlar, murakkab efirlar, siloksanlar va boshqalar) qalinligi bir necha mkm parda holida qoplanadi. kolonkali suyuqlik x.da elyuyent sifatida oson uchuvchi erituvchilar (uglevodorodlar, efirlar, spirtlar), qoʻzgʻalmas faza sifatida esa silikagellar, alyumogellar, gʻovakli shisha va boshqa qoʻllanadi. x. usulining kashf etilishi tufayli organik kimyo, ayniqsa, tabiiy birikmalar kimyosi jadal rivojlandi. x. koʻp komponentli sistemalarni sifat va miqdoriy analiz qilish, sof holda ajratib olishsa (jumladan, sanoat miqyosida) katta ahamiyat kasb etadi. x. yordamida nodir metallar analiz qilinadi. sunʼiy tayyorlangan transuran elementlarining ochilishida ham x. muhim rol oʻynadi. x. yordamida 99element — eynshteyniy (es), 100element — fermiy (fm) va …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "analizning xromatagrafik usullari"

analizning xromatagrafik usullari reja: 1. xromatografik tahlil usullari va ularning mohiyati. 2.adsorbsion hamda absorbsion xromatografiya. 3.yupqa qatlamdagi xromatografiya. 4.ion almashinish xromatografiyaasi. xromatografik usullar, kimyo va biokimyo sohalarida keng qo'llaniladigan analitik usullardir. ular aralashmalardagi komponentlarni ajratish va aniqlash uchun ishlatiladi. xromatografiya jarayoni ikki fazadan iborat: harakatlanuvchi faza va statik faza. harakatlanuvchi faza orqali aralashma o'tkaziladi, va bu jarayonda komponentlar turli tezliklarda harakatlanadi, natijada ularning ajralishi sodir bo'ladi. xromatografik usullarni tahlil qilishda quyidagi asosiy turlari mavjud: 1. **suyuq xromatografiya (hplc)**: bu usul suyuqlikni harakatlanuvchi faza sifatida ishlatadi. hplc yuqor...

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOC (81,5 КБ). Чтобы скачать "analizning xromatagrafik usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: analizning xromatagrafik usulla… DOC 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram