kuchlanish va uni tarbiyalash metodlar

DOCX 29 стр. 1,4 МБ Бесплатная загрузка

29 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,4 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 29

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 29

kuch qobiliyatini tarbiyalash kuchlilik va uni tarbiyalash metodlar reja: 1. kuch qobiliyatlari haqida tushuncha, ularning turlari 2. kuch qobiliyatlarini rivojlantirish vazifalari 3. kuch qobiliyatlarini ta’minlovchi mexanizmlar 4. kuch qobiliyatlarini baholashning mezon va usullari 5. kuch qobiliyatlarini rivojlantirishning yosh va jinsga bog’liq hamda alohida xususiyatlari 6. kuch qobiliyatlarini rivojlantirish vositalari 7. kuch qobiliyatlarini rivojlantirish usullari 8. kuch qobiliyatlarini tarbiyalash usuliyatlari kirish odam tanasining biror holatda turishi yoki har qanday harakatni bajarish mushaklar faoliyatini taqozo etadi. bunda rivojlantiriladigan kuchlanish kattaligini mushak kuchi deb atash qabul qilingan. mushak kuchi – bu odamning mushak zo’riqishlari hisobiga tashqi qarshilikni yengish yoki unga qarshilik ko’rsatish qobiliyatidir. mushak kuchini belgilovchi eng muhim jihatlardan biri mushaklar faoliyati rejimi hisoblanadi. harakat faoliyatlarini bajarish jarayonida mushaklar kuchini quyidagicha namoyon etishi mumkin: 1. o’z uzunligini qisqartirish paytida (yengib o’tuvchi, ya’ni miometrik rejim, masalan, gorizontal skameykada yotgan holda shtangani siqib ko’tarish). 2. uning uzayishi vaqtida (yon beruvchi, ya’ni poliometrik rejim, masalan, shtangani …

2 / 29

i turlari farqlanadi: asl kuch qobiliyatlari va ularning boshqa harakat qobiliyatlari bilan birikmasi (tezlik-kuch, tezlik chidamliligi va tezlik chaqqonligi). asl kuch qobiliyatlari quyidagi hollarda namoyon bo’ladi: 1. izometrik turli (statik) mushak zo’riqishlarida (mushak uzunligi o’zgarmagan holda). statik kuch ikki xil namoyon bo’lishi bilan tavsiflanadi – mushaklarning faol irodaviy kuchlanish hisobiga zo’riqishi vaqtida hamda passiv ta’siri ostida. 2. chegaraga yaqin, chegaraviy ba’zan esa haddan ziyod og’irliklarni yengib o’tayotgan nisbatan sust mushak qisqarishlari vaqtida (og’irligi o’quvchining kuch imkoniyatlari chegarasiga yaqin bo’lgan buyumlarni ko’tarish va boshqa joyga olib o’tish vaqtida, ancha og’ir shtanga bilan o’tirib turishlarni bajarish vaqtida). asl kuch qobiliyatlarini tarbiyalash barcha sport turlari uchun zarur bo’lgan tayanch-harakat apparatini mustahkamlashga, maksimal kuchni rivojlantirishga (og’ir atletika, qadoq-toshlar ko’tarish sporti, kuch akrobatikasi, yengil atletika uloqtirishlari) hamda tana tuzilishini takomillashtirishga (bodibilding) yo’naltirilishi mumkin. jismoniy tarbiya va sport mashg’ulotlarida asl kuch qobiliyatlarining rivojlanish darajasini baholashda odam harakatining mutloq va nisbiy kuchini farqlaydilar. mutloq kuch odam tanasi …

3 / 29

tikada) yoki tana massasining cheklanishi bilan aloqada (masalan, kurashda vazn toifalari) faoliyat turlarida muvaffaqiyat asosan nisbiy kuchning rivojlanishiga bog’liq bo’ladi. tadqiqotlar shuni ko’rsatmoqdaki, odamning mutloq kuchi darajasi ko’proq muhit omillari (mashg’ulot, mustaqil shug’ullanish va b.) bilan belgilanadi. ayni paytda nisbiy kuch ko’rsatkichlarida genotip ta’sirini ham yaqqol ko’rish mumkin. tezlik-kuch qobiliyatlari irsiy va muhit omillariga taxminan teng darajada bog’liq. statik kuch chidamliligi ko’proq irsiy shart-sharoitlar bilan belgilanadi, dinamik kuch chidamliligida esa genotip va muhit ta’siri teng miqyosda aks etadi (v.i. lyax, 1997). tezlik-kuch qobiliyatlari harakat faoliyatlarida namoyon bo’lib, bunda katta mushak kuchi bilan birga harakatlar tezligi ham talab etiladi (uzunlikka va balandlikka joyidan turib hamda yugurib kelib sakrash, snaryadlar uloqtirish va h.k.). o’quvchi yengishi kerak bo’lgan tashqi kuch qancha katta bo’lsa (masalan, yadro irg’itish yoki ancha og’ir qadoqtoshni siltab ko’tarishda), kuch tarkibiy qismi shunchalik katta ahamiyatga ega bo’ladi, og’irlik kamroq bo’lsa (masalan, kichkina koptokni uloqtirishda) tezlikning ahamiyati ortib boradi. tezlik-kuch qobiliyatlari …

4 / 29

boshlangan sharoitda ularning faoliyati uchun zo’riqishini oshirish tezkorligiga bo’lgan qobiliyatidir. tezlik-kuch zo’riqishlarining yana bir turi sifatida amortizatsion kuch ham ajratiladi, bu harakatni maksimal tezlik bilan amalga oshirish chog’ida uni imkon qadar tez yakunlash qobiliyati hisoblanadi (masalan, tezlanishdan keyin to’xtash). kuch chidamliligi kuch qobiliyatlarining bir turi sifatida jiddiy mushak zo’riqishlarini talab qiluvchi nisbatan uzoq davom etadigan harakat faoliyatlarini amalga oshirish vaqtidagi charchoqqa bardosh berish imkoniyatida namoyon bo’ladi. mushaklarning ish rejimiga qarab statik va dinamik kuch chidamliligi to’g’risida fikr yuritadilar. statik kuch chidamliligi ishchi zo’riqishni muayyan vaziyatda saqlab turish bilan bog’liq, dinamik kuch chidamliligi esa siklik hamda asiklik faoliyat uchun xos. birinchisi uchun gantellarni uzatilgan qo’llarda uzoq muddat ushlab turish va “qaldirg’och” holatida muvozanatni saqlash misol bo’la oladi. yotgan holatda qo’llarga tayanib, ularni bukib-yozish, og’irligi o’quvchining maksimal kuch imkoniyatlari 20-50 % qismiga teng bo’lgan shtanga bilan o’tirib-turish ikkinchi egiluvchanlik turiga misol sifatida xizmat qilishi mumkin va h.k. kuch chaqqonligi kutilmagan vaziyatlar hamda …

5 / 29

ndan tana tuzilishi hamda qomatning tegishli shaklga egaligida ifodalanadi. kuch mashqlarini qo’llashning ichki samarasi organizmning eng muhim funksiyalari hamda harakat faolligining yuksak darajasi ta’minlanishida ko’zga tashlanadi. skelet mushaklari faqatgina harakatlanish organlari emas, balki qon aylanishiga katta yordam beradigan a’zolar – markazdan uzoqdagi o’ziga xos yurakchalar hisoblanadi (n.i.archinin, 1980). ikkinchi vazifa – hayot uchun muhim harakat faoliyatlarini (bilim va ko’nikmalarni) o’zlashtirish bilan birlikda kuch qobiliyatlarini har tomonlama rivojlantirish. mazkur vazifa asosiy turdagi barcha kuch qobiliyatlarini o’stirishni nazarda tutadi. uchinchi vazifa – muayyan sport turi bilan shug’ullanish yoki kasbiy-amaliy jismoniy tayyorgarlik doirasida kuch qobiliyatlarini yanada takomillashtirib borish uchun shart-sharoit hamda imkoniyatlar (baza) yaratish. bu vazifaning hal etilishi harakat qobiliyati, sport turi yoki tanlab olingan kasbni e’tiborga olgan holda kuchni o’stirishga shaxsiy qiziqishni qondirish imkonini beradi. kuch tarbiyasi umumiy jismoniy tayyorgarlik (odamning salomatligini mustahkamlash va saqlash, tana shakllarini takomillashtirish, barcha mushak guruhlari kuchini oshirish) hamda maxsus jismoniy tayyorgarlik (asosiy musobaqa mashqlarini bajarishda katta …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 29 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kuchlanish va uni tarbiyalash metodlar"

kuch qobiliyatini tarbiyalash kuchlilik va uni tarbiyalash metodlar reja: 1. kuch qobiliyatlari haqida tushuncha, ularning turlari 2. kuch qobiliyatlarini rivojlantirish vazifalari 3. kuch qobiliyatlarini ta’minlovchi mexanizmlar 4. kuch qobiliyatlarini baholashning mezon va usullari 5. kuch qobiliyatlarini rivojlantirishning yosh va jinsga bog’liq hamda alohida xususiyatlari 6. kuch qobiliyatlarini rivojlantirish vositalari 7. kuch qobiliyatlarini rivojlantirish usullari 8. kuch qobiliyatlarini tarbiyalash usuliyatlari kirish odam tanasining biror holatda turishi yoki har qanday harakatni bajarish mushaklar faoliyatini taqozo etadi. bunda rivojlantiriladigan kuchlanish kattaligini mushak kuchi deb atash qabul qilingan. mushak kuchi – bu odamning mushak zo’riqishlari hisobiga tashqi qarshi...

Этот файл содержит 29 стр. в формате DOCX (1,4 МБ). Чтобы скачать "kuchlanish va uni tarbiyalash metodlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kuchlanish va uni tarbiyalash m… DOCX 29 стр. Бесплатная загрузка Telegram