bo’g’in ajratish va ko’chirishdagi o’ziga xosliklar

DOCX 25 стр. 33,6 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 33,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

o'zlashma so'zlarda bo'g'in ajratish va ko'chirishdagi o'ziga xosliklar mundarija: kirish………………………………………………………………………….3 i.bob. o'zlashma so'zlar va ularning tilshunoslikdagi o'rni. 1.1. bo'g'in ajratish va ko'chirish tushunchalari haqida qisqacha ma'lumot………………………………………………………………………….6 1.2. o'zlashma so'zlarning kelib chiqishi va taraqqiyoti………………………….9 ii.bob. o'zlashma so'zlarning tildagi o'rni va roli. 2.1. bo'g'in tushunchasi va uning tahlili…………………………………………15 2.2. o'zlashma so'zlarda bo'g'in ajratish qoidalari……………………………….19 xulosa…………………………………………………………………………24 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………......25 kirish mavzuning dolzarbligi.bo’g’in. so’zning bir nafas zarbi bilan aytiladigan tuvush yoki tovush birikmasidan iborat qismi bo’g’in deyiladi. masalan, otamiz so’zida uch bo’g’in bor: o-ta-miz. birinchi bo’g’in tovushdan, qolgan iktasi tovush birikmalaridan iborat. o’zbek tilida bo’g’in unlisiz tuzilmaydi. so’zda qancha unli bo’lsa shuncha bo’g’in bo’ladi. bo’g’in sonini aniqlash uchun unli sanab chiqish kifoya. bo’g’in dastlab ikki belgi asosida tasniflanadi: 1. unli yoki undosh bilan tugashiga qarab: a) ochiq bo’g’in b) yopiq bo’g’in farqlanadi. unli bilan tugagan bo’g’in ochiq bo’g’in deyiladi: ona, ota, opa. undosh bilan tugagan bo’g’in yopiq bo’g’in deyiladi: mak-tab, rah-bar, shah-mat. bir bo’gin bittadan …

2 / 25

kurs ishining ob’ekti:ko'chirish jarayonining o'ziga xos jihatlarini o'rganish: o'zlashma so'zlardagi ko'chirish jarayonini tahlil qilish, uning tilshunoslik va madaniyatga ta'sirini o'rganish. o’zbek tilida bo’g’inning quyidagi tipi mavjud: 1. bir unlidan iborat: u (olmosh), e, o (undov so’z) 2. bir unli va bir undosh: un, uch urg’u. so’z bo’g’inlardan yoki gapda ishtirok etayotgan so’zlardan birining boshqasiga nisbatan kuchliroq aytilishiga, shuningdek, ayri so’zning ma’no va talaffuzini belgilab beruvchi fanetik hodisaga urgu deyiladi. urg’u zarb bilan aytiladi. kurs ishining predmeti: o'zlashma so'zlar va ularning fonetik-morfologik jihatlari: o'zlashma so'zlarning fonetik va morfologik xususiyatlarini aniqlash va bo'g'in ajratish hamda ko'chirishdagi o'ziga xosliklarini belgilash.o'zlashma so'zlarda bo'g'in ajratish va ko'chirish jarayonining kelajagi: mavzuga oid tadqiqotlar va o'rganish imkoniyatlari orqali o'zlashma so'zlarning kelajakdagi roli va o'zgarishlarini tahlil qilish. kurs ishining amaliy ahamiyati: tilshunoslikka hissa qo'shish: o'zlashma so'zlar va ularning bo'g'in ajratish va ko'chirish jarayonlarini o'rganish, tilshunoslik ilmiga yangi ma'lumotlar va tahlillar kiritadi. bu, o'z navbatida, til rivojlanishini va uning …

3 / 25

a’no va talaffuzini belgilab beradigan urg’u so’z urg’usidir. zatovat, olma-ot, olma-fe’l. unli tovush urg’u oladi. o’zbek adabiy tilida urg’u ko’pincha oxirgi bo’g’inga tushadi. o’zakka qo’shimcha qo’shilganda ham urg’u oxirgi bo’g’inga ko’chaveradi. masalan: harakati va nafas kuchiga bog’liq. xizmatchi. so’z urg’usi so’zning qayeriga tushushiga ko’ra ikki xil bo’ladi: a) erkin urg’u b) bog’liq urg’u bog’inda bo’g’inga ko’chib uning ma’nosini farqlash uchun xizmat qiladigan urg’u erkin urg’u deyiladi. masalan: yuklama-ot, yuklama-fe’l, qatlama-ot, qatlama-fe’l, suzma-ot, suzma-fe’l. so’z oxiriga tushgan urg’u, asosan, so’zning oxirgi bo’g’iniga tushadi. masalan: daftarlarga, ishchilardan. ammo boshqa tildan kirgan ba’zan o’zbekcha so’zdan ham bu hol bir oz boshqacharoq ko’rinishga ega, yani u so’zning boshqa bo’g’iniga tushushi mumkin: hozir, albatta, lekin, ammo, chunki, hamma, barcha. shuningdek buyruq so’z (gapir, o’tir, boshla) va son (har bir, har qachon, har qaysi, har narsa), gumon (kimdir, allakim, allanima), bo’lishsizlik (hech kim, hech narsa) olmoshida urg’u birinchi bo’g’inga yoki birinchi qismga tushadi. bundan tashqari, tarkibli …

4 / 25

boylik: o'zlashma so'zlar yangi tushunchalarni kiritish va mavjud leksik to'plamni kengaytirishda yordam beradi. masalan, "kompyuter", "internet", "mobil telefon" kabi so'zlar o'zlashma so'zlar bo'lib, ularning o'zbek tilida qabul qilingan ko'rinishi. madaniy almashinuv: o'zlashma so'zlar, ko'pincha madaniyat va ilm-fan almashinuvi orqali kiradi. bu jarayon xalqning boshqa madaniyatlar bilan aloqasini aks ettiradi. fonetik va grammatik moslashuv: o'zlashma so'zlar boshqa tilning fonetik va grammatik tizimiga moslashtiriladi, bu jarayon tilning evolyutsiyasiga ta'sir qiladi. o'zlashma so'zlar ko'pincha o'zbek tilining fonetik qoidalariga muvofiq o'zgartiriladi. yozuv va talaffuz: o'zlashma so'zlar tilning yozuv va talaffuz tizimiga ham ta'sir qiladi. ularning o'ziga xos talaffuz qoidalari mavjud bo'lishi mumkin. ijtimoiy va iqtisodiy omillar: o'zlashma so'zlar ijtimoiy va iqtisodiy jarayonlar bilan ham bog'liq. o'zlashmalar ko'pincha iqtisodiy aloqalar, savdo va boshqa ijtimoiy faoliyatlar orqali kiradi. bo'g'in ajratish — bu so'z yoki so'z qismidagi bo'g'inlarni alohida ajratish jarayonidir. bo'g'in — bu talaffuz qilinishi mumkin bo'lgan, bir yoki bir necha tovushdan iborat bo'lgan birlikdir. bo'g'in …

5 / 25

'chirilganda yoki birikkanida, tovushlarning talaffuzida o'zgarishlar sodir bo'lishi mumkin. morfologik o'zgarishlar: ko'chirish jarayoni so'zning grammatik funktsiyasini o'zgartirishi mumkin. masalan, "o'qituvchi" so'zidagi bo'g'inlarning joylashishi o'zgarganda, so'zning boshqa shakllarini hosil qilishi mumkin. bo'g'in ajratish va ko'chirish tilshunoslikda so'zlarni tushunish, talaffuz qilish va ularning ma'nolarini aniqlashda muhim ahamiyatga ega. bu jarayonlar tilning evolyutsiyasi va rivojlanishida katta rol o'ynaydi. bo'g'in ajratish va ko'chirish tilshunoslikda muhim tushunchalardir. ular so'zlarni talaffuz qilish va ularning strukturaviy tashkilotini tushunishda yordam beradi. bo'g'in ajratish bo'g'in ajratish — bu so'zlarni bo'g'inlarga ajratish jarayonidir. bo'g'in — bu talaffuz qilishda birinchi o'rinda keladigan tovushlar to'plamidir. har bir bo'g'in bir yoki bir nechta tovushlardan tashkil topishi mumkin. bo'g'inlar so'zning talaffuzini osonlashtiradi va uning ritmini belgilaydi. masalan: "kitob" so'zida 2 ta bo'g'in mavjud: ki va tob. "o'zbekiston" so'zida 4 ta bo'g'in bor: o'z, be, kist, on. bo'g'in ko'chirish bo'g'in ko'chirish — bu bo'g'inlarning o'zaro joylashuvini yoki joyini o'zgartirish jarayonidir. bu jarayon tilning fonetik qoidalari, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bo’g’in ajratish va ko’chirishdagi o’ziga xosliklar"

o'zlashma so'zlarda bo'g'in ajratish va ko'chirishdagi o'ziga xosliklar mundarija: kirish………………………………………………………………………….3 i.bob. o'zlashma so'zlar va ularning tilshunoslikdagi o'rni. 1.1. bo'g'in ajratish va ko'chirish tushunchalari haqida qisqacha ma'lumot………………………………………………………………………….6 1.2. o'zlashma so'zlarning kelib chiqishi va taraqqiyoti………………………….9 ii.bob. o'zlashma so'zlarning tildagi o'rni va roli. 2.1. bo'g'in tushunchasi va uning tahlili…………………………………………15 2.2. o'zlashma so'zlarda bo'g'in ajratish qoidalari……………………………….19 xulosa…………………………………………………………………………24 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………......25 kirish mavzuning dolzarbligi.bo’g’in. so’zning bir nafas zarbi bilan aytiladigan tuvush yoki tovush birikmasidan iborat qismi bo’g’in deyiladi. masalan, otamiz so’zida uch bo’g’in ...

Этот файл содержит 25 стр. в формате DOCX (33,6 КБ). Чтобы скачать "bo’g’in ajratish va ko’chirishdagi o’ziga xosliklar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bo’g’in ajratish va ko’chirishd… DOCX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram