shaxslararo nizolarni oldini olish va hal qilish yo‘llari

DOCX 24 pages 47.1 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.1 KB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

shaxslararo nizolarni oldini olish va hal qilish yo‘llari reja: 1. nizolarni hal qilishning muqobil usullari mohiyati, shakllanishi va rivojlanishi 2. shaxslararo xalqaro nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish 3. shaxslararo nizolarni oldini olish va hal qilish yo‘llari nizolarni muqobil hal qilish- bu faqat tomonlar ishtirok etadigan (muzokaralar) maxfiylikdan tortib, ochiq sud majlisi xususiyatlariga ega boʻlgan, qaror qabul qilish uchun majburiy boʻlgan qaror qabul qilishgacha boʻlgan barcha usullar, vositalar tizimi. nizolarni muqobil hal qilish tomonlar oʻrtasidagi xususiy hisob-kitob shaklidir. shu bilan birga, odil sudlovni amalga oshirish, taraflarning huquq va manfaatlarini himoya qilishning protsessual kafolatlarini taʼminlash va sudda murakkab huquqiy vaziyatlarni hal qilish samaradorligini oshirish maqsadlariga xizmat qiladi. mamlakatimizda ham nizolarni muqobil hal qilish usullariga katta eʻtibor qaratilmoqda. xususan, oʻzbekiston respublikasi prezidentining 2022-yil 28- yanvardagi pf–60-son farmoni 1-ilovasi 15-maqsadga muoviq nizolarni hal etishning muqobil usullaridan keng foydalanish uchun zarur tashkiliy-huquqiy shartsharoitlarni yaratish, yarashuv institutini qoʻllash doirasini yanada kengaytirish koʻrsatib oʻtilgan. “nizolarni muqobil …

2 / 24

un bir xil taʻrifni berishgan. ularning fikriga koʻra, nizo - bu eʻlon qilinadigan yoki namoyon boʻladigan shaxslar oʻrtasidagi holat. agar kimgadir nomuvofiqlik yoki unga nisbatan bahsli daʻvo koʻrinishida eʻtirof etilmasa, tortishuv nizoga aylanmasligi mumkin. nizolarni hal qilishning muqobil usullari boshqa elementi bu “hal qilish” tushunchasidir. mazkur tushunchaga yuridik adabiyotlarda quyidagicha taʻrif berilgan,-“hal qilish-tomonlar oʻrtasida muammolarga, nizolarga yechim topish yoki yechim topishga harakat qilish”2 . “hal qilish” bu murakkab jarayon boʻlib, tomonlar oʻrtasida kelishuvga erishish uchun eng yaxshi usulni topish orqali yuzaga keladi. umummiy qilib aytganda nizolarni muqobil hal qilish mexanizmi sudgacha yoki sud jarayonida hal boʻladigan turli xil nizolarni bartaraf etish jarayonidir. ingliz olimlari kerli, hames va sukis oʻzlarining “fuqarolik sudlari” nomli kitoblarida bu nizolarni muqobil hal qilishni sud qaroridan tashqari huquqiy muammolarni hal qilish usullari sifatida qisqacha taʻriflaydi. aqsh olimlari “nizolarni muqobil hal qilishbarchaning manfaati uchun huquqiy nizolarni sud jarayonlaridan tashqari hal qilishga ruxsat berish, anʻanaviy sud jarayoning narxini …

3 / 24

ishda rasmiy sud jarayonidan tashqari oʻz muammolarini hal qilish maqsadida tanlagan usullari tushuniladi.”6 nizolarni hal qilish muqobil usullari atamasi nizolarni hal qilishning turli mexanizmlariga ishora qilish uchun ishlatiladi, bunda nizo tomonlari nizolarni hal qilishning boshqa huquqiy mexanizmlariga murojaat qilishni oldini olib, nizoni muzokaralar yoʻli bilan hal qilishdan tortib, sud jarayonida hal boʻladigan holatlarni ham oʻz ichiga oladi. koʻp hollarda yuqori samaradorligi va moslashuvchanligi tufayli anʻanaviy usullarni almashtirish mumkin boʻlgan bir qator mexanizmlar mavjudligi maʻnosini bildiradi. nizolarni muqobil hal qilish, birinchi navbatda, huquqiy nizo asosidagi nizolarni tugatishga qaratiladi. aynan shu maqsadning ustunligi muqobil protseduralar va sud protsesslari oʻrtasidagi asosiy farqlarning aksariyatini belgilaydi. nizolarni hal qilishning muqobil usullari tarixdan shakllanib kelgan jarayon boʻlib, aqshda birinchi marta “nizolarni muqobil hal qilish” atamasi murakkab va mashaqqatli rasmiy adolatdan farqli oʻlaroq yuzaga kelgan nizolarni hal qilishning moslashuvchan va norasmiy protseduralariga ishora qilish uchun qoʻllanila boshlandi. amerika advokatlar assotsiatsiyasi oʻz veb-saytida ushbu kontseptsiyaning quyidagi taʻrifini beradi: …

4 / 24

chun nizolarni hal qilish milliy markazi va mediatsiya va nizolarni hal qilish institutini tashkil etdi” 8 . 1976-yilgi fond konferensiyasida “yetakchi huquqshunos, advokat, adliya tizimidagi partiyalar sud xarajatlari koʻpayishi va kechikishidan norozilik bildirdi. konferensiya natijalari boʻyicha ishchi guruhni professor frank sanderning nizolarni hal qilish markazini oʻz ichiga olgan sud haqidagi fikrlari qoʻllab quvvatlandi”9 . 1998-yilda kongress “nizolarni muqobil hal qilish toʻgʻrisida”gi qonunni qabul qildi. rossiyada ham nizolarni suddan tashqari hal etish usullariga qiziqish ortib bormoqda. rossiyada nizolarni muqobil hal qilish alohida kontseptsiya sifatida 1990- yillarning oʻrtalarida paydo boʻlgan. rossiyalik huquqshunos elena a. vinogradova fikricha “nizolarni suddan tashqari hal etish tartib-taomillariga qiziqish, birinchi navbatda, norasmiy yurisdiksiya, muqobil shakllarni rivojlantirishga qaratilgan qonunchilik tendentsiyalari va ish yuritishni takomillashtirish yaxshi rivojlangan va muvaffaqiyatli qoʻllanilayotgan boshqa mamlakatlar tajribasini oʻrganishda namoyon boʻladi” rossiya qonunchiligiga hozirgacha maʻlum boʻlmagan “nizolarni muqobil hal qilish”atamasini oldi. ushbu atamaning rus huquqshunosligi tomonidan qoʻllanilishi xorijiy terminologiyaga koʻr-koʻrona taqlid qilishni koʻrsatmaydi. aksincha, u …

5 / 24

3-sonli “vositachi (mediatsiya tartibi) ishtirokida nizolarni hal qilishning muqobil tartibi toʻgʻrisida” qonun qabul qildi. 2011-yil 1-yanvarda kuchga kirgan “vositachilar ishtirokidagi nizolarni hal qilishning muqobil tartibi (mediatsiya tartibi) toʻgʻrisida” federal qonunining qabul qilinishi rossiya federatsiyasida nizolarni hal qilishning muqobil usullarini rivojlantirish uchun huquqiy shart-sharoitlarni yaratdi. tariximizga nazar tashlaydigan boʻlsak, avvaldan ham biror-bir oila, qabila mahallada nizo kelib chiqadigan boʻlsa, oʻsha urugʻ yoki mahallaning yoshi kattalari, barcha hurmat qiladigan aʼzolari nizolashayotgan taraflarni kelishuvga chaqirib, ularning munosabatlarini yaxshilashga, ular oʻrtasidagi nizoni tinch yoʻl bilan hal qilishga urinishgan va bu holat bu kungi zamonamizda ham davom etmoqda. bu borada yuridik fanlar nomzodi, professor m.m.mamasidiqov quyidagicha fikr bildirgan, “nizodagi taraflarni yarashtirishga qaratilgan milliy qadriyatlarimiz va anʼanalarimiz, mamlakatimiz hududida muqaddam amalda boʻlgan tartib-taomillar toʻgʻrisida soʻz yuritish joiz koʻrinadi”10. maʼlumki, aholisining asosiy qismi islom diniga eʼtiqod qiluvchi yurtimizda tomonlar oʻrtasida yuzaga kelgan turli kelishmovchiliklar va nizolarni oʻzaro murosa yoʻli bilan hal etishga asosiy eʼtibor berib kelingan. zero, …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxslararo nizolarni oldini olish va hal qilish yo‘llari"

shaxslararo nizolarni oldini olish va hal qilish yo‘llari reja: 1. nizolarni hal qilishning muqobil usullari mohiyati, shakllanishi va rivojlanishi 2. shaxslararo xalqaro nizolarni tinch yo'l bilan hal qilish 3. shaxslararo nizolarni oldini olish va hal qilish yo‘llari nizolarni muqobil hal qilish- bu faqat tomonlar ishtirok etadigan (muzokaralar) maxfiylikdan tortib, ochiq sud majlisi xususiyatlariga ega boʻlgan, qaror qabul qilish uchun majburiy boʻlgan qaror qabul qilishgacha boʻlgan barcha usullar, vositalar tizimi. nizolarni muqobil hal qilish tomonlar oʻrtasidagi xususiy hisob-kitob shaklidir. shu bilan birga, odil sudlovni amalga oshirish, taraflarning huquq va manfaatlarini himoya qilishning protsessual kafolatlarini taʼminlash va sudda murakkab huquqiy vaziyatlarni hal qilish sama...

This file contains 24 pages in DOCX format (47.1 KB). To download "shaxslararo nizolarni oldini olish va hal qilish yo‘llari", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxslararo nizolarni oldini ol… DOCX 24 pages Free download Telegram