amur temur o'g'itlarining tarbiyaviy ahamiyati

DOCX 14 pages 33.3 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.3 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

amur temur o'g'itlarining tarbiyaviy ahamiyati reja: 1. amir temurning ma’anaviyat, ma’rifat va ta’lim-tarbiya haqidagi ta’limoti asoslar 2. amur temur o'g'itlarining tarbiyaviy ahamiyati 3. axloq va odob haqidagilarga quyidagilar kiradi: amir temur ko’ragon ibn amir tarag’ay (1336-1406) “temur tuzuklari” asarining ma’naviy – ma’rifiy va pedagogik mazmuni xususida fikr yuritishdan oldin uning ana shu ta’limoti shakllanishining zaminlari, diniy-axloqiy manba va ildizlari haqida aytib o’tishga to’g’ri keladi. amir temur ulug’ davlat arbobi bo’lish bilan birga zamonasining komilu fozil, benazir dahosi, yaratganning nazari tushgan mislsiz qobiliyat va iste’dod egasi, ilm-fan va madaniyatning noyob sohibi edi. buyuk bobokalonimiz yoshlik kezlaridan boshlab sharq tarixi va falsafasiga, adabiyot va san’atga, islom dini va uning odob-axloqqa oid muqaddas ta’limotiga iymone’tiqod bilan qaragan. u xandasa, falaqiyot, mantiq, ilohiyot, fiqx, falsafa, tarix, axloqshunoslik, jug’rofiya, tibbiyot, adabiyot va san’at ilmlarini teran o’zlashtirgan. zamonasining rasmiy uch tili, — turkcha, forscha va arabchani chuqur va mukammal bilgan. temurning shijoatli ruhida ilm va ilm …

2 / 14

rishgan jamiki narsam va mustahkam makonlarni fath qilishim — bular hammasi shayx shamsuddin alfaxuriyning duosi, shayx zaynuddin al-havofiyning hikmati tufayli va barcha topgan barakalarim esa faqat sayyid baraka yordamida , bo’lgan, der ekan. amir temur islom rahnamolari — sayyidlar, shayxlar, xo’jalarga samimiyat bilan munosabatda bo’lgan. buyuk jahongirning islom diniga munosabati va tasavvuf ahliga e’tiqodi uning «tuzuklar» va unga nisbat berilgan «tarjimai hol» deb nomlangan asarlarida, nizomiddin shomiy, sharofiddin ali yazdiyning “zafarnoma”, ibn arabshohning “amir temur tarixi” kitoblari va boshqa ilmiy manbalarda o’z ifodasini topgan. «yana tajribamda ko’rib bildimki,-deydi amir temur davlat agar dinu oyin asosida qurilmas ekan, to’ra-tuzukka bog’lanmas ekan, unday saltanatning shukuhi, qudrati va tartibi yo’qoladi. bunday saltanat yalang’och odamga o’xsharkim, uni ko’rgan har kimsa, nazarini olib qochadi. yoxud kasu nokas tap tortmay kirib chiqadigan tomsiz, eshigito’sig’i yo’q uyga o’xshaydi. shuning uchun men o’z saltanatim binosini dini islom, to’ra va tuzuk asosida mustahkamladim… o’z saltanatimni shariat bilan bezadim». amir …

3 / 14

atlariga yoydim» mustaqil turkiston davlati ichki va tashqi siyosatini amalga oshirishda amir temur qur’on va hadis talablariga qatiy amal qilgan, ularga zid ish qilishga zinhor yo’l bermagan. u islom dinini, shariat qonun-qoidalarini xurofot, bid’at, mutaassiblik, johillik, razolat, shakkoklik, diyonatsizlik kabi illatlardan astoydil turib himoya qilgan. amir temur diniy ilmlar bilan bir qatorda dunyoviy ilmlarni ham mukammal o’zlashtirgan. ilm-fan va madaniyatning u xabardor bo’lmagan biron-bir sohasi bo’lmaganligiga uning keng qamrovli, mazmunan nihoyatda chuqur «temur tuzuklari» misoldir. ilmiy, falsafiy, tarixiy manbalarda, hozirgi zamon muarrixlarining asarlari, ilmiy tadqiqotlarida amir temurning movarounnahr, xurosonning bir necha ming yillik ilmfan, amir temur yoshligida olishuv-kurash, ot o’yinlari, chavandozlik, poyga, merganlik (tirandozlik), qilichbozlik, nayzabochlik, tosh ko’tarish, uzoqqa chopish kabi musobaqalarda qatnashib, chiniqqan. yoshligidagi bu o’yin-mashqlar keyinchalik sohibqironga juda asqotgan. o’zi o’yin-mashqlarda chiniqqan amir temur xalq o’yinlaridan o’z qo’shinini harbiy jihatdan tayyorlashda keng foydalangan. jaxongir amir temur qo’shinini ruhiy va jismoniy bardam qilish uchun mashq, musobaqa, o’yinlar tizimini yaratgan. …

4 / 14

vvuf ilmi va falsafasi turganligini alohida ta’kidlashga to’g’ri keladi. tasavvuf falsafasi amir temurga turonliklarning mo’g’ul istibdodiga qarshi erk va mustaqillik uchun boshlangan harakatlarga rahnomoligi uchun g’oyaviy asos bo’lib xizmat qildi, milliy qahramonga aylanishida ma’naviy asos bo’ldi. tasavvuf mohiyatini yoshligidanoq teran his qilib, anglab etgan bobomiz yurt mustaqilligi uchun muzaffar kurashga otlangan edi. u butun umri mobaynida davrining ulug’ mutasavvuflari, pirlari bilan suhbatdosh bo’ldi, ularning pand-nasihatlari, ma’naviy yo’l-yo’riqlari va ko’maklari sharofati bilan milliy davlat asoslarini yaratdi. madaniyati, tarixi, urf-odatlari, an’analari, milliy qadriyatlarini chuqur bilganligi va astoydil hurmat qilganligi haqida aniq ma’lumotlar berilgan. u o’z vatani tarixini, ayniqsa, qadimiy turon va turkiston xalqlari davlatchiligi masalasida keng bilim va ma’lumotga ega bo’lgan. amir temur mislsiz yorqin tarixiy shaxs sifatida o’zini tarbiyalagan, o’ziga ma’naviy oziq bergan, buyuk ishlarga chorlagan el-yurtining ilmiy-falsafiy ta’limotlariga katta qiziqish bilan qaragan. ayniqsa, sharq donishmandlari – al-xorazmiy, abu nasr forobiy, abu ali ibn sino, abu rayhon beruniy singari buyuk mutafakkirlarning …

5 / 14

a lozim bo’lgan narsalarni menga aytmaysizlar… menga tahsin aytish va mening mijozimga muvofiq gapirishingiz menga xush kelmaydi, vazifa shuki, sizlar har toifa har tomondan kelgansizlar, u tomonning yaxshi ham yomon ahvolu avzoyini menga aytinglar va hech nimani mendan yashirmanglar. men bu so’zni sizlar menga ishonch bildiringlar yoki undan mening mulkimga biror foyda etsin, deb aytayotganim yo’q»38, deydi. ana shu fikrlarning o’zi ham amir temur o’z davlatini faqat harbiy kuchga suyanib emas, balki aql-zakovat, dinu diyonat, ijtimoiy adolat qoidalariga asoslanib idora etganligini isbotlab turibdi. “adolat kuchda emas, kuch-adolatdadir,” degan shior amir temur saltanatining ilmiy-falsafiy, axloqiy-ma’naviy mezoni bo’lib xizmat qilgan. olimu fuzalolar, diniy ulamo va allomalar boshini doimo silab turganligi o’laroq, firdavsmonand poytaxt samarqand jahon ilm-fani va madaniyatining gultoji hisoblangan faylasuflar, fiqxshunoslar, tarixchilar, musiqashunoslar, munajjimlar, muhaddislar, mutasavvuflar maskani bo’lgan. mavlono abdumalik, sayyid sharif jurjoniy, xoji muhammad zohid buxoriy, mavlono ahmad, nizomidtsin shomiy, hofizi abru, ibn arabshox, sa’diddin bin umar taftazoniy va boshqa …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amur temur o'g'itlarining tarbiyaviy ahamiyati"

amur temur o'g'itlarining tarbiyaviy ahamiyati reja: 1. amir temurning ma’anaviyat, ma’rifat va ta’lim-tarbiya haqidagi ta’limoti asoslar 2. amur temur o'g'itlarining tarbiyaviy ahamiyati 3. axloq va odob haqidagilarga quyidagilar kiradi: amir temur ko’ragon ibn amir tarag’ay (1336-1406) “temur tuzuklari” asarining ma’naviy – ma’rifiy va pedagogik mazmuni xususida fikr yuritishdan oldin uning ana shu ta’limoti shakllanishining zaminlari, diniy-axloqiy manba va ildizlari haqida aytib o’tishga to’g’ri keladi. amir temur ulug’ davlat arbobi bo’lish bilan birga zamonasining komilu fozil, benazir dahosi, yaratganning nazari tushgan mislsiz qobiliyat va iste’dod egasi, ilm-fan va madaniyatning noyob sohibi edi. buyuk bobokalonimiz yoshlik kezlaridan boshlab sharq tarixi va falsafasiga, adabiyot ...

This file contains 14 pages in DOCX format (33.3 KB). To download "amur temur o'g'itlarining tarbiyaviy ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: amur temur o'g'itlarining tarbi… DOCX 14 pages Free download Telegram