almashtirish usuli bilan yechiladigan masalalar.

DOC 11 pages 136.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 136.5 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

almashtirish usuli bilan yechiladigan masalalar. reja: 1. proyektsiya tekisliklarini almashtirish usuli bilan echiladigan asosiy masalalar 2. aylantirish usuli 3. proyektsiyalartekisligiga perpendikulyar o’q atrofida aylantirish 4. umumiy vaziyatdagi to’g’ri chiziqni xususiy vaziyatga keltirish 5. umumiy vaziyatdagi tekislikni proyektsiyalovchi vaziyatga keltirish 6. tekislikni o’z gorizontali yoki frontali atrofida aylantirish proyektsiya tekisliklarini almashtirish usuli bilan echiladigan hamma masalalarini gruppalarga bo’lish mumkin. gruppalardan xar biri tubandagi yasashlardan birining bajarilishini talab qiladi, ya'ni proyektsiya tekisliklar sistemasi shunday almashtirilishi kerakki: 1) berilgan to’g’ri chiziq yangi sistemadagi xususiy holdagi to’g’ri chiziq gorizontal yoki frontal bo’lib kolishi; 2) izlari bilan berilgan tekislik yangi sistemadagi proyektsiya tekisliklaridan biriga proyektsiyalovchi bo’lib kolishi; 3) berilgan umumiy vaziyatdagi to’g’ri chiziq yangi sistemada proyek-tsiyalovchi to’g’ri chiziq bo’lib, uning bir proyektsiyasi nuqtaga aylanishi; 4) tyokis shakl yangi tekislikka to’g’ri chiziq kesmasi tarzida proyektsiyalanishi; 5) berilgantekis shaklningtekisligi yangi sistemadagi proyektsiya tekisliklaridan biriga parallel bo’lib qolishi lozim. 1-misol. proyektsiya tekisliklaridan biri shunday almashtirilsinki, berilgan ab to’g’ri …

2 / 11

rashmas ikki to’g’ri chiziq orasidagi kiska masofani; 53-shakl 3) nuqtadan umumiy vaziyatdag chiziqkacha bo’lgan masofani; 4) ikki yoqli burchaklarning kattaligini; 5) berilgan masofada joylashgan parallel chiziqlarning proyektsiyalarini; 6) tekis shaklning xaqiqiy kuri 54-shakl. shini va uning proyektsiya tekisliklari bilan xosil kidlgan burchaklarini topish mumkin. 3-misol. proyektsiya tekisliklaridan biri, masalan, v tekislik v1 ga shunday almashtirilsinki, berilgan abc yangi tekislikka proyektsiyalovchi bo’lib qolsin va n ga parallel bo’lib qolsin. aylantirish usuli aylantirish usulida proyektsiya tekisliklari ko’zgalmaydi, proyektsiya lanaetgan shakl yoki jism talabga muofik vaziyatga kelguncha fazoda aylan tiriladi. aylantirish usulida shaklning yangi proyektsiyasi, oldingi proyektsiyalar bo’yicha yasaladi. proyektsiyalanaetgan ob'ekt hamma vakt birorta o’q atrofida aylantiriladi. 56-shaklda a nuqtani mm to’g’ri chiziq atrofida aylantirish sxemasi tasvirlangan mm to’g’ri chiziq aylantirish o’qi deyiladi. a nuqtadan o’qkacha bo’lgan masofa p-a nuqtaning aylantirish radiusi, o nuqta-aylantirish markazi, nuqtaning aylanishidan xosil bo’lgan chiziq-aylantirish aylanasi, uningtekisligi q esa nuqtaning aylantirishtekisligi deyiladi. aoa burchak nuqtaning aylantirish burchagi deyiladi. …

3 / 11

qi sifatida, odatda, proyektsiya tekisliklaridan biriga tik yoki parallel bo’lgan to’g’ri chiziq olinadi. proyektsiyalartekisligiga perpendikulyar o’q atrofida aylantirish a nuqtani v tekislikka perpendikulyar o’q mm atrofida aylantirish tasvirlangan. nuqta o’q atrofida radiusi p=ao bo’lgan aylana bo’yicha xarakat qiladi. bu aylananingtekisligi q mm, shuning uchun aylananing proyektsiyasi o’ziga teng, gorizontal proyektsiya ox proyektsiyalar o’qiga parallel to’g’ri chiziq kesmasi bo’ladi va u q tekislikning gorizontal iziga tushadi. agar a nuqta burchakka aylantirilib, yangi a vaziyatga keltirilsa uning frontal proyektsiyasi (a) ham usha burchakka aylanib, a-nuqtaga, gorizontal proyektsiyasi esa a-dan a1 nuqtaga keladi. shaklning pastida a nuqta proyektsiyalarining epyurada xarakat qilishi kursatilgan. umumiy vaziyatdagi to’g’ri chiziqni xususiy vaziyatga keltirish shakda umumiy vaziyatdagi ab kesmani aylatirib, n tekislikka parallel vaziyatga keltirish tasvirlangan. aylantirish o’qi a nuqtadan o’tadigan va y tekislikka perpendikulyar qilib olingan. kesma n ga parallel vaziyatga kelganda uning frontal proyektsiyasi ox ga parallel bo’ladi. shuning uchun, kesmaning frontal proyektsiyasini a atrofida ab …

4 / 11

tgan va n tekislikka perpendikulyardir: bu o’qning gorizontal proyektsiyasi atrofida kesmaning gorizontal proyektsiyasi (ab) ni aylantirib, ox o’qiga perpendikulyar (ab ox) vaziyatga keltirsak, kesmaning frontal proyektsiyasi (a2 b2 ) bir nuqtaga kelib qoladi, demak ab kesma v ga perpendikulyar bo’lib qoladi. umumiy vaziyatdagi tekislikni proyektsiyalovchi vazi- yatga keltirish izlari orqali tasvirlangan umumiy vaziyatdagi biror p tekislikni proyektsiya tekisliklaridan biriga, masalan v tekislikka tik xolga keltirish uchun uni fazoda shunday aylantirish kerakki gorizontal izi ox ga tik bo’lib qolsin (60-shakl). 60-shaklda abc uchburchakni v tekislikka tik vaziyatga keltirish kursatilgan. uchburchakda gorizontal cd o’tkazamiz va uning gorizontal pro-yektsiyasini burchakka, ya'ni ox o’qiga tik vazi-yatga keltiramiz. (sd ox). aylantirish o’qining s uchidan n ga tik qilib o’tkazilgan. uchburchak-ning a va b uchlarini ham-burchakka (q d sd) aylantirsak, uchburchakning v ga perpendikulyar vaziyatga kelirilgandan yangi proyektsiyalari (a,b,s va a,b,s) xosil bo’ladi. tekislikni proyektsiyalovchi vaziyatga keltirish yuli bilan uning n ga yoki v ga kiyalik …

5 / 11

r o’z joyini o’zgartirmaydi. bu erda b va c nuqtalarning yangi vaziyatlarini topish kerak. xar bir nuqta ad gorizontal atrofida gorizontal proyektsiyalovchi tekislik bo’yicha aylanadi, demak nuqtaning gorizontal proyektsiyasiaylantirish o’qining gorizontal proyektsiyasiga perpendikulyar to’g’ri chiziq bo’yicha, frontal proyektsiyasi esa ellips bo’yicha xarakat qiladi. tyokis shakl n ga parallel vaziyatga kelganda, undagi xar bir nuqtaning radiusi n tekislikka o’z kattaligida proyektsiyalanadi, v tekislikdagi proyektsiya gorizontalning frontal proyektsiyasiga tushadi. berilgan abc ni uning gorizontali atrofida aylantirib, n ga parallel vaziyatga keltirish uchun yasashni tubandagi tartibda bajaramiz; 1) v dan ad tushiramiz v0 ad. epyurada bo ad bo’ladi, keyin o ni topib, uni bilan to’tashtiramiz. 2) v nuqta uchun aylantirish radiusining xaqiqiy mikdori ov ni yasaymiz. 3) ov q r kesmani aylantirib, ni topamiz. 4) chiziqning davomi bilan s dan ad ga tushirilgan perpendikulyarning kesishuv joyida topamiz. adabiyotlar: 1. sobitov e. "chizma geometriya kursi". "o’qituvchi" toshkent – 1993 y. 2. davletov s. "chizma …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "almashtirish usuli bilan yechiladigan masalalar."

almashtirish usuli bilan yechiladigan masalalar. reja: 1. proyektsiya tekisliklarini almashtirish usuli bilan echiladigan asosiy masalalar 2. aylantirish usuli 3. proyektsiyalartekisligiga perpendikulyar o’q atrofida aylantirish 4. umumiy vaziyatdagi to’g’ri chiziqni xususiy vaziyatga keltirish 5. umumiy vaziyatdagi tekislikni proyektsiyalovchi vaziyatga keltirish 6. tekislikni o’z gorizontali yoki frontali atrofida aylantirish proyektsiya tekisliklarini almashtirish usuli bilan echiladigan hamma masalalarini gruppalarga bo’lish mumkin. gruppalardan xar biri tubandagi yasashlardan birining bajarilishini talab qiladi, ya'ni proyektsiya tekisliklar sistemasi shunday almashtirilishi kerakki: 1) berilgan to’g’ri chiziq yangi sistemadagi xususiy holdagi to’g’ri chiziq gorizontal yoki frontal bo...

This file contains 11 pages in DOC format (136.5 KB). To download "almashtirish usuli bilan yechiladigan masalalar.", click the Telegram button on the left.

Tags: almashtirish usuli bilan yechil… DOC 11 pages Free download Telegram