diqqatning psixofiziologik indikatorlari va mexanizmlari

DOCX 40 pages 113.4 KB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 113.4 KB

File type DOCX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

diqqatning psixofiziologik indikatorlari va mexanizmlari mundarija kirish.....................................................................................................................3 i bob. diqqat haqida tushuncha.........................................................5 1.1. n.n.lange, i.m.sechenov, k.n.kornilov tadqiqotlarida diqqatning perseptiv jabhalari.....................................................................................................................5 1.2. e.titchener,g.myullerning tadqiqotlarida diqqat sezgining xususiyati sifatida fiziologik talqin qilinishi..........................................................................................10 1.3. t.a.ribo, n.n.lange tadqiqotlarida diqqatning motor komponentlari...........22 ii bob. diqqatning psixofiziologik indikatorlari va mexanizmlari................................................................................................25 2.1. ch.sherrington ”voronkasi” yoki umumiy harakat maydoni nazariyasi.........25 2.2. optimal qo`zg`alish o`chog`i va i.p.pavlovning orientirovka refleksi............30 2.3. a.a.uxtomiskiyning dominantlik tamoyili.....................................................33 xulosa................................................................................................................40 foydalanilgan adabiyotlar..............................................................41 kirish diqqat, uni mustaqil psixik hodisa sifatida xarakterl0vchi qator xossalarga ega. diqqatning asosiy xossalariga barqarorlik, jamlash, taqsimlash, bo’linish, chalg’ish va diqqat hajmi kiradi. diqqatning barqarorligi ma’lum vaqt davomida bir xil ob’ektda fikmi jamlay olishlik qobiliyatidan iborat. tajriba tadqiqotlari diqqatning ixtiyorsiz davriy tebranishlarga moyilligini ko’rsatdi. bunday tebranishlaming davrlari n.n. lange bo’yicha, odatda, 2-3 soniyaga, ortig’i bilan esa 12 soniyaga teng bo’ladi. masalan, agar soatning chiqillashiga quloq tutib, unda fikmi jamlaydiga

2 / 40

n bo’lsak, u holda u bir eshitiladi, bir eshitilmay qoladi. diqqat tebranishi qonunga asoslangan bo’lib, fluktuatsiya deb ataladi. masalan, diqqat fluktuatsiyasini oddiy tajribada namoyish qilish mumkin: kesik piramida beriladi: agar unga ma’lum vaqt davomida tikilib turilsa, u ketma-ket, yo qavariq, yo botiq bo’lib ko’rinadi . hozirda diqqat barqarorligining ahamiyatli sharti bo’lib, u jamlangan jismning yangi tomonlari va aloqalarini ochib berish imkoniyati xizmat qilishi isbotlandi. diqqat barqarorligini o’lchash uchun alohida harflaming tartibsiz ketma-ketligidan iborat burdon jadvalidan foydalaniladi, bunda qaytariladigan harflar soni har bir satrda bir xilda bo’ladi. diqqatni jamlash ostida diqqatning jismda jamlanganlik jadalligi yoki darajasi tushuniladi. a.a. uxtomskiyning fikriga ko’ra, diqqatni jamlash bosh miya po’stlog’idagi kuchli qo’zg’alish o’chog’i faoliyatining xususiyati bilan bog’liq. diqqatni taqsimlash ostida odamning bir vaqtning o’zida bir necha faoliyatlami bajarish qobiliyati tushuniladi. hayotiy tajribaga ko’ra, odam ongli psixik faoliyatning faqat bir turini bajara oladi, bir vaqtning o’zida bir nechtasini bajarish sub’ektiv hissi esa ketma-ket tezlik bilan bir …

3 / 40

ng idrok qilishi ustidan irodali nazorati darajasining ko’rsatkichi, va diqqatning bo’linishi bilan bog’liq ixtiyorsiz bo’lishi mumkin, bu yo ruhiyatning beqarorligi darajasining ko’rsatkichi bo’lib xizmat qiladi, yo kutilmagan kuchli seskantiruvchilaming paydo bo’lishidan dalolat beradi. bo’linishning samaradorligi awalgi va keyingi faoliyatni bajarish xususiyatlariga bog’liq bo’ladi (bo’linish ko’rsatkichlari yengil faoliyatdan og’ir faoliyatga o’tishda ancha kamayadi, aksincha bo’lganida esa, oshib ketadi). bo’linish natijasi insonning awalgi faoliyatga bo’lgan munosabati bilan bog’liq: awalgi faoliyat qanchalik qiziqarli va keyingisi unchalik qiziqish uyg’otmagan bo’lsa, diqqatning bo’linishi shunchalik qiyinroq kechadi. bo’linishda asab tizimir.ing xususiyatlari, xususan, asab jarayonlarining qo’zg’aluvchanligi tomonidan belgilangan individual tafovutlar mavjud. i bob. diqqat haqida tushuncha 1.1. n.n.lange, i.m.sechenov, k.n.kornilov tadqiqotlarida diqqatning perseptiv jabhalari. diqqat hajmi - sub’ektning yetarlicha aniqlik bilan bir vaqtning o’zida qamrab olishi mumkin bo’lgan ob’ektlar soni. diqqat ob’ektining muhim va belgilovchi xususiyatlaridan biri, uning o’qitishda va mashq bajarishda umuman o’zgarmasligidir. diqqat hajmini tadqiq etish, odatda, individ tomonidan aniqlik bilan idrok etiluvchi, bir vaqtning …

4 / 40

sh mumkin emas. 0, 1 sekund oraliqida ob'ekt yaqqol namoyish qilinsa, o’rtacha 5-9 tagacha sharflar idrok qilinadi. agarda tanish so’zlar idrok qilinsa, uning ko’lami 12 tagacha ortishi mumkin. bu asbob yordamida chet el psixologiyasida diqqatning ob'ektiv va sub'ektiv tiplari o’rganiladi: a) ob'ektiv tip-kamroq idrok qilinsa-da, lekin aniqligi bilan ajralib turadi; b) sub'ektiv tip- ko’p idrok qilinsa-da, biroq noaniq, shuningdek, o’zidan qo’shilgan ortiqcha elementlarga serobdir. sobiq sovet psixologiyasi fani namoyandalari, jumladan n. f. dobrinin o’zi va shogirdlari o’tkazgan tekshirishlariga asoslanib, bunday tipalogiya diqqatning moshiyatini ochishga yetarli emas deb, shisoblaydi. turmushda shunday odamlar uchraydiki, ular ob'ektni sham ko’p, sham aniq idrok qila oladilar. yana shunday toifadagi kishilar mavjudki, ular narsalarni sham kam, sham noaniq idrok qiladilar, o’zlaridan ko’p narsalarni qo’shib yuboradilar. diqqatning chalg’ishi - bu diqqatning bir ob’ektdan ikkinchisiga ixtiyorsiz o’tkazilishi. chalg’ish tashqi seskantiruvchilar ta’sirida yuz berishi mumkin. diqqatni ko’proq to’satdan paydo bo’ladigan, o’zgaruvchan kuch va chastota bilan ta’sir ko’rsatadigan jism va …

5 / 40

asdan, ishga haddan tashqari berilib ketishining natijasiga aytiladi. parishonxotirlikning bu turi u yoki bu faoliyatda kuchli jamlanganlik natijasida yuzaga kelganligi sababli soxta parishonxotirlik deb ataladi. parishonxotirlikning umuman boshqa bir turi inson diqqatini hech bir narsada uzoq vaqt jamlay olmagan vaziyatda, hech birida ushlanib qolmasdan, muntazam ravishda bir ob’ektdan ikkinchisiga yoki bir hodisadan ikkinehisiga o’tib turishida kuzatiladi. parishonxotirlikning bu turi haqiqiy parishonxotirlik deb ataladi. haqiqiy parishonxotirlikdan aziyat chekuvchi insonning ixtiyoriy diqqati o’ta beqarorligi va chalg’ib turishi bilan farqlanadi. haqiqiy parishonxotirlikning sabablari turlichadir. bular asab tizimining umutniy izdan chiqishi, qon kasalliklari, kislorod yetishmovchiligi, jismoniy yoki aqliy toliqish, og’ir hissiy kechinmalar bo’lishi mumkin. bundan tashqari, diqqat parishonxotirligining sabablaridan bin olingan taassurotlaming ko’pligi, shuningdek, betartib havas va qiziqishlar ham bo’lishi mumkin. odam ayrim narsalarga o’z diqqatini ongli ravishda o’zi hohlab qaratsa, boshqa bir narsalar diqqami beixtiyor ya'ni bizning hohishimizdan tashqari jalb qiladi. odam psixik faoliyatining muayyan ob'ektga yo’naltirilishi va to`planishida ifodalanadigan diqqat quyidagi turlarga …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diqqatning psixofiziologik indikatorlari va mexanizmlari"

diqqatning psixofiziologik indikatorlari va mexanizmlari mundarija kirish.....................................................................................................................3 i bob. diqqat haqida tushuncha.........................................................5 1.1. n.n.lange, i.m.sechenov, k.n.kornilov tadqiqotlarida diqqatning perseptiv jabhalari.....................................................................................................................5 1.2. e.titchener,g.myullerning tadqiqotlarida diqqat sezgining xususiyati sifatida fiziologik talqin qilinishi..........................................................................................10 1.3. t.a.ribo, n.n.lange tadqiqotlarida diqqatning motor komponentlari...........22 ii bob. diqqatning psixof...

This file contains 40 pages in DOCX format (113.4 KB). To download "diqqatning psixofiziologik indikatorlari va mexanizmlari", click the Telegram button on the left.

Tags: diqqatning psixofiziologik indi… DOCX 40 pages Free download Telegram