dinshunoslik fanining predmeti, maqsad va vazifalari

DOC 34 pages 218.0 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 218.0 KB

File type DOC

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

1-mavzu. «dinshunoslik fanining predmeti, maqsad va vazifalari» reja: 1. dinshunoslik fanining predmeti 2. dinshunoslik fanining maqsadi va vazifalari 3. dinning funktsiyalari 4. kursning amaliy ahamiyati 1.dinshunoslik fanining predmeti. din insoniyat ma'naviy hayotining ajralmas tarkibiy qismidir. o'zbekiston respublikasida ziyolilar oldiga ma'naviy barkamol insonni shakllantirish vazifasi qo'yilgan bir paytda din masalasini chetlab o'tish mumkin emas. mazkur masalani hal etishda ilgarigi dinga agressiv hujum etish uslubining salohiyatsizligi hammaga ma'lum. lekin keyingi paytda paydo bo'lgan diniy bo'lmagan masalalarni diniy deb atash, har qanday, xatto bir-biriga zid bo'lgan, fikrlarni tahlil qilmasdan turib maqtash uslubi ham o'zini oqlamaydi. demak, ushbu masalaga printsipial, professional, ilmiy yondoshuv darkordir. o'zbekiston rosiiya imperiyasi va sobiq sovet ittifoqi tarkibida bo'lgan va jahon hamjamiyatidan ajratilib yashagan bir davrda, g'arbda xix asrning o'rtalarida vujudga kelgan dinshunoslik fani ancha yo'l bosib o'tib, ko'plab ilmiy natijalarga erishdi. mustaqillik yillarida o'zbekiston tadqiqotchilari bu yangi soha bilan yaqindan tanishib, mutaxassis kadrlarni tayyorlay boshladilar. din – e'tiqod hamdir. …

2 / 34

sh demokratik jamiyat poydevorini mustahkamlaydi. o'zbekiston respublikasi konstitutsiyasi va “vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to'g'risida”gi o'zbekiston respublikasi qonuni turli diniy jamoa a'zolarining huquqlari va majburiyatlari haqida to'la ma'lumot beradi. talabalarda qonunga hurmat xissini, o'zinigina emas, balki, boshqalarning ham diniy his-tuyg'ularini hurmat qilish, tushunishga harakat qilish, o'z shaxsiy fikrlarini boshqa kishilarga tazyiq bilan o'ztkazish g'ayriqonuniy xatti-harakat ekanligi, ijtimoiy joylarda diniy masalalarda zo'ravonlik, agressivlikka yo'l qo'ymaslik dunyoqarashini shakllantiradi. o'zbekiston respublikasi jahon hamjamiyatiga kirib borayotgan bir sharoitda uning fuqarolari turli konfessiya vakillari bilan muloqot qilishning yuksak madaniyatiga ega bo'lishi ham juda muhimdir. «dinshunoslik» dinning paydo bo'lishi va rivojlanish tarixini, uning ijtimoiy, gnoseologik, psixologik ildizlarini, turli xil dinlar ta'limotining vujudga kelishi va shakllanishini o'rgatuvchi fan, ta'limot va o'kuv predmetidir. u dastlabki diniy tasavvurlarning paydo bo'lishidan urug'-qabila, milliy va jahon dinlari paydo bo'lgan davrda yuz bergan jarayonni hamda jamiyat taraqqiyotida din bilan bog'liq bo'lgan barcha ijtimoiy, hodisalarni, ma'naviy omillarni – mafkura va aqidalar, urf-odat va …

3 / 34

'lgan. binobarin, xix asrda mifologik maktab (aka-uka grimm, m.myuller); antropologik maktab (l.feyerbax) va boshqa maktablar paydo bo'lgan. xx asrda dinshunoslik yanada yangi nazariyalar bilan boyigan. bunda shveytsariyalik psixolog k.yung va ayniqsa, frantsuz sotsiologi e.dyurkgeymning “kollektiv ong” haqidagi ta'limoti diqqatga sazovordir. ammo o'sha davr dinshunosligi dinga o'z ijtimoiy-siyosiy qarashlarini bayon etar ekan, bu qarashlari diniy tashkilotlar manfaatlari bilan bog'lanmagan, mafkuraviy jihatdan betaraf qilib ko'rsatmoqchi bo'lgan. bu urinishlarni “asoslash”da turli falsafiy hamda ijtimoiy nazariyalardan foydalangan. amalda esa ilohiyotga ko'proq yondashgan. olimlarning dinshunoslik sohasidagi izlanishlari muhim xulosalar chiqarishga olib kelgan: birinchidan, har qanday din ijtimoiy hodisa fenomen hisoblanib, diniy ong ijtimoiy ong shakllaridan biridir; ikkinchidan, diniy tasavvur va e'tiqodlar jamiyat taraqqiyotining muayyan ijtimoiy sharoitlari ta'sirida turli-tuman shakl kasb etgan; uchinchidan, ibtidoiy diniy tasavvurlardan tortib jahon dinlarigacha bo'lgan dinlar evolyutsiyasini e'tirof etish dinshunoslik haqida to'g'ri ilmiy xulosa chiqarish imkoniyatini beradi. yuqoridagi fikrlarga asoslanib, “dinshunoslik» predmetini quyidagicha ta'riflash mumkin: dinshunoslik kishilik jamiyati tarixiy taraqqiyotining muayyan …

4 / 34

da tutgan o'rni haqida ilmiy-nazariy ta'limotlar bilan qurollantirish ko'zda tutiladi. 2-maqsad o'rta osiyoda, shu jumladai o'zbekistonda viii asrdan boshlab islom yagona hukmron dinga aylanganligi, xalqimiz turmush tarziga chuqur kirib borganligini hisobga olib, uning shaxs, oila, jamiyat xayotida tutgan o'rni, madaniyat va ma'naviyat, san'at va adabiyotni boyitishga ko'shgan hissasi xususida talabalarni ilmiy-falsafiy bilimlar asosida fikr yuritishga o'rgatishdan iborat. 3-maqsad talabalarda ibtidoiy dinlardan tortib to jahon dinlarigacha bo'lgan dinlarning shakllari, ta'limotlari, yo'nalish va oqimlari mazhab va sektalari haqida umumiy ilmiy tasavvur hosil qilish orqali o'zlari mustaqil falsafiy xulosalar chiqara olish malakasini hosil qilishdan iborat. yuqoridagi maqsadlarga erishishda prezident i.a.karimovning asarlari, o'zbekiston respublikasi konstitutsiyasi, “vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to'g'risida”gi yangi tahrirdagi qonun, jinoyat, fuqarolik, oila, yoshlar kodekslaridagi din va vijdon erkinligi haqidagi ko'rsatmalar, qoidalar dasturul amal bo'lib xizmat qiladi. “dinshunoslik» fanining vazifalari quyidagilardan iborat: birinchidan, oliy o'quv yurti talabalariga shu sohada chuqur bilim berish orqali kurs doirasiga kirgan masalalarni taxlil etishda ilmiylik …

5 / 34

sqichlarda tutgan o'rni; jamiyatni, shaxsni ma'naviy kamol toptirishda milliy va diniy qadriyatlarning ahamiyati; islomning markaziy osiyo, jumladan o'zbekiston xalklari madaniyati va ma'naviyatiga ta'siri kabi masalalarni falsafiy taxlil qilish; to'rtinchidan, talabalarga islom manbalari – qur'oni karim, hadis, shariat haqida umumiy ilmiy tushunchalar berish, uni rivojlantirishga ulkan hissa ko'shgan vatandosh bobokalonlarimiz hayoti va ijodi bilan tanishtirish; hadislarning tarbiyaviy ahamiyatini keng yoritish; tasavvuf ta'limotini takomillashtirishda hamyurtlarimiz ijodini bayon etish; beshinchidan, hozirgi davrda mustaqil mamlakatimizda vijdon erkinligining to'liq kafolatlanganligini isbotlab berish, islomdagi real qadriyatlarni tiklash yo'lida qilinayotgan sa'y-harakatlarni tavsiflash, nihoyat, milliy va diniy qadriyatlarning sog'lom avlodni, jumladan talabalarni kamol toptirishga bag'ishlash, ularda ilmiy dunyoqarashni shakllantirishdan iborat. 3. dinning funktsiyalari. umuman din, xususan islom dini 5 asosiy funktsiyani boshqaradi. bular qatoriga kompensatorlik, to'ldiruvchilik, integrativ (birlashtiruvchilik), regulyativ (nazorat qiluvchilik), kommunikativ (aloqa bog'lovchilik), legitimlovchilik (qonunlashtiruvchi) funktsiyalari kiradi. jamiyat shakllanishining dastlabki davrlarida paydo bo'lgan din xalqlar hayoti bilan bog'liq holda rivojlangan, moslashgan, sekin-asta diniy tizimni vujudga keltirgan. natijada …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik fanining predmeti, maqsad va vazifalari"

1-mavzu. «dinshunoslik fanining predmeti, maqsad va vazifalari» reja: 1. dinshunoslik fanining predmeti 2. dinshunoslik fanining maqsadi va vazifalari 3. dinning funktsiyalari 4. kursning amaliy ahamiyati 1.dinshunoslik fanining predmeti. din insoniyat ma'naviy hayotining ajralmas tarkibiy qismidir. o'zbekiston respublikasida ziyolilar oldiga ma'naviy barkamol insonni shakllantirish vazifasi qo'yilgan bir paytda din masalasini chetlab o'tish mumkin emas. mazkur masalani hal etishda ilgarigi dinga agressiv hujum etish uslubining salohiyatsizligi hammaga ma'lum. lekin keyingi paytda paydo bo'lgan diniy bo'lmagan masalalarni diniy deb atash, har qanday, xatto bir-biriga zid bo'lgan, fikrlarni tahlil qilmasdan turib maqtash uslubi ham o'zini oqlamaydi. demak, ushbu masalaga printsipial, profes...

This file contains 34 pages in DOC format (218.0 KB). To download "dinshunoslik fanining predmeti, maqsad va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik fanining predmeti,… DOC 34 pages Free download Telegram