ekonometrikada ehtimollar nazariyasi va matematik statistikaning asosiy tushunchalari

DOCX 13 pages 101.7 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 101.7 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu. ekonometrikada ehtimollar nazariyasi va matematik statistikaning asosiy tushunchalari reja: 1. ehtimollar nazariyasi va matematik statistikaning asosiy tushunchalari. 2. to‘plamlar va ularning xossalari. 3. diskret va uzluksiz tasodifiy miqdorlar. 4. tasodifiy miqdorlarning xarakteristikalarini hisoblash. 1. ehtimollar nazariyasi va matematik statistikaning asosiy tushunchalari statistik taxlilning asosiy maqsadi - empirik ma’lumotlarga ishlov berish, ularni tartiblash, grafik va jadval shaklida taqdim etish, shu jumladan, ularni asosiy statistik ko‘rsatkichlar orqali miqdoriy tahlil qilish. asosiy statistik ko‘rsatkichlar 2 guruhga bo‘linadi: o‘rtacha darajasini o‘lchaydigan va dispersiyani o‘lchaydigan. o‘rtacha darajali ko‘rsatkichlar ob’ektlar tanlanmasini o‘rtacha xarakteristikasini ma’lum bir belgisi bo‘yicha beradi:o‘rtacha qiymat; standart hatosi; standart chetlanish; ekstsess; assimetriya; interval; minimum; maksimum; schet; mediana; moda; kvantil; ishonchlik intervali. dispersiyani o‘lchaydingan ko‘rsatkichlar: tasodifiy miqdorning dispersiyasi; o‘rtacha kvadratik chetlanish; variatsiya qulochi va shu kabi statistik ko‘rsatkichlar. 2. to‘plamlar va ularning xossalari statistikada to‘plam iborasi juda keng qo‘llaniladi. to‘plam hajmi deb bu to‘plamdagi ob’ektlar soniga aytiladi. to‘plamning quyidagi turlari mavjud: · asosiy; …

2 / 13

day yo‘l qo‘yish shu bilan oqlanadaki bosh to‘plam hajmini orttirish tanlanma ma’lumotlarini ishlab chiqish natijalariga amalda ta’sir etmaydi. to‘plam birligi - kuzatish talab etiladigan element. belgi - to‘plam birligining belgilar turlari: · sonli; · son bilan ifodalab bo‘lmaydigan. variatsiya - belgining o‘zgarishidir. variant - o‘zgaruvchi belgining konkret ifodasi. variantlar lotin harflarida belgilanadi. masalan: o‘zgaruvchi belgining miqdorlari majmuasi variatsion qator deb ataladi. agar variantlarni ko‘payish yoki kamayish bo‘yicha joylashtirsak, tartibli variatsion qatorni tuzamiz. 3. diskret va uzluksiz tasodifiy miqdorlar tasodifiy miqdor x deb, avvaldan noma’lum bo‘lgan va oldindan inobatga olib bo‘lmaydigan tasodifiy sabablarga bog‘liq bo‘lgan hamda sinash natijasida bitta mumkin bo‘lgan qiymat qabul qiluvchi miqdorga aytiladi. diskret (uzlukli) tasodifiy miqdor deb, ayrim, ajralgan qiymatlarni ma’lum ehtimollar bilan qabul qiluvchi miqdorga aytiladi. diskret tasodifiy miqdorning mumkin bo‘lgan qiymatlari soni chekli yoki cheksiz bo‘lishi mumkin. 20 ta talabalar ichida o‘g‘il bolalar soni 0,1,2,.........20 qiymatlarni qabul qilish mumkin bo‘lgan tasodifiy miqdordir. uzluksiz tasodifiy miqdor …

3 / 13

tasodifiy miqdor yig‘indisining matematik kutilishi qo‘shiluvchilarning matematik kutilishlar yig‘indisiga teng: (4.5) tasodifiy miqdorning - tartibli boshlang‘ich momenti deb, miqdorning matematik kutilishiga aytiladi: (4.6) tasodifiy miqdorning - tartibli markaziy momenti deb, miqdorning matematik kutilishiga aytiladi: 4. tasodifiy miqdorlarning xarakteristikalarini hisoblash[footnoteref:1] [1: gujarati d.n. basic econometrics. mcgraw-hill, 4th edition, 2003 (gu),inc.p. 155 ] arifmetik o‘rtacha: (4.7) chastota (m) - absolyut miqdor bo‘lib, har variantning to‘plamda necha bor uchrashuvini ko‘rsatadi. chastotaning nisbiy ko‘rinishi chastota ulushi deb ataladi. (4.8) tanlanmaning statistik taqsimoti deb variantalar va ularga mos chastotalar yoki nisbiy chastotalar ro‘yxatiga aytiladi. variatsiya chegarasi (r) - variatsion qatorning ekstremal qiymatlari farqiga aytiladi. (4.9) o‘rtacha chiziqli farq : (torttirilmagan), (4.10) (torttirilgan) (4.11) dispersiya - variantlarning arifmetik o‘rtachadan farqlarining o‘rtacha kvadrati. (torttirilmagan), (4.12) (torttirilgan) (4.13) o‘rtachakvadratikfarq - belgining o‘zgarishini ifodalaydi va quyidagicha hisoblanadi: - (torttirilmagan), (4.14) - ( torttirilgan) (4.15) variatsiya koeffitsienti (v) - nisbiy ko‘rsatkich bo‘lib, belgining o‘zgarishini ifodalaydi va protsentlarda ifodalanadi. - variatsiya …

4 / 13

rmal taqsimotning matematik kutilishi, - o‘rtacha kvadratik chetlanishi). shu maqsadda maxsus xarakteristikalar, jumladan, assimetriya va ekstses tushunchalari kiritiladi. nazariy taqsimot assimetriyasi deb uchinchi tartibli markaziy momentning o‘rta kvadratik chetlanish kubi nisbatiga aytiladi: (4.18) nazariy taqsimot ekstsesi deb (4.19) tenglik bilan aniqladigan xarakteristikaga aytiladi. agar ekstses musbat bo‘lsa, u holda egri chiziq normal egri chiziqqa qaraganda balandroq va «o‘tkirroq» uchga ega bo‘ladi, agar ekstses manfiy bo‘lsa, u holda taqqoslanayotgan egri chiziq normal egri chiziqqa qaraganda pastroq va «yassiroq» uchga ega bo‘ladi. tasodifiy hodisa – bu berilgan sharoitda ruy beradigan yoki ro’y bermaydigan hodisa. tanga tashlanganda raqam tomoni bilan tushishi, lotereya bo’yicha yutuq chiqishi, otilgan o’qning nishonga tegishi tasodifiy hodisalarga misol sifatida qaralishi mumkin. shu bilan birga amaliyot nuqtai-nazardan alohida olingan hodisalar bilan emas, balki etarlicha ko’p sonli, ommaviy xarakterga ega hodisalarning qonuniyatlarini o’rganish maqsadga muvofiq. masalan, korhona uchun alohida maxsulot emas, balki tayorlangan maxsulotlardan qanchasi sifatli yoki yaroqsiz ekanini bilish ahamiyatliroq. …

5 / 13

mi =(0, +) ko’rinishga ega. amaliyotda elementar hodisalardan tashqari, murakkabroq hodisalar qiziqtiradi. masalan, o’yin kubchasi bir marta tashlanganda « juft raqamli tomoni bilan tushdi» hodisasi, yoki «elektr asbob 3000 soat mobaynida ishdan chiqmasdan hizmat qildi» kabi hodisa. - hodisa xech qanday elementar hodisalarni o’z ichiga olmaydi (ya’ni, xech qanday xollarda ro’y bermaydi), shuning uchun ro’y bermasligi aniq hodisa, hodisa esa doimo ro’y berib mukarrar hodisa deb yuritiladi. ehtimollar nazariyasi tasodifiy hodisalarni ro’y berish qonuniyatlarini o’rganadi. shuning uchun tasodifiy xodisa ruy berishi imkoniyatlarini kattaligini bildirish uchun qiymatlari [0,1] segmentda qabul qiladigan maxsus funktsiya – ehtimollik kiritilishi lozim. tabiiyki, bunda mukarrar hodisaning ehtimolini 1 ga, ro’y bermasligi aniq xodisaning ehtimolini esa 0 ga teng deb qabul qilishimiz lozim. bundan tashqari elementar hodisalarning ro’y berish imkoniyatlari bir hil deb hisoblaymiz. mashhur matematik kolmogorov a.n. ehtimol tushunchasini qo’yidagi aksiomalar orqali kiritgan: tasodifiy xodisaning ehtimolligi deb qo’yidagi aksiomalarga bo’ysinadigan r funktsiyaga aytiladi: 1) 0p(a) 1 …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrikada ehtimollar nazariyasi va matematik statistikaning asosiy tushunchalari"

mavzu. ekonometrikada ehtimollar nazariyasi va matematik statistikaning asosiy tushunchalari reja: 1. ehtimollar nazariyasi va matematik statistikaning asosiy tushunchalari. 2. to‘plamlar va ularning xossalari. 3. diskret va uzluksiz tasodifiy miqdorlar. 4. tasodifiy miqdorlarning xarakteristikalarini hisoblash. 1. ehtimollar nazariyasi va matematik statistikaning asosiy tushunchalari statistik taxlilning asosiy maqsadi - empirik ma’lumotlarga ishlov berish, ularni tartiblash, grafik va jadval shaklida taqdim etish, shu jumladan, ularni asosiy statistik ko‘rsatkichlar orqali miqdoriy tahlil qilish. asosiy statistik ko‘rsatkichlar 2 guruhga bo‘linadi: o‘rtacha darajasini o‘lchaydigan va dispersiyani o‘lchaydigan. o‘rtacha darajali ko‘rsatkichlar ob’ektlar tanlanmasini o‘rtacha xarakteristik...

This file contains 13 pages in DOCX format (101.7 KB). To download "ekonometrikada ehtimollar nazariyasi va matematik statistikaning asosiy tushunchalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrikada ehtimollar nazar… DOCX 13 pages Free download Telegram