organizm funktsional rezervlarini safarbar etish va muskul ishiga moslashish xususiyatlarini belgilash uchun statametriya usulidan foydalanish

DOCX 8 pages 32.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.5 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

organizm funkisional rezervlarini safarbar etish va muskul ishiga moslashish xususiyatlarni belgilash ucun statametriya usulidan foydalansh reja: 1. adaptatsiya haqida tushincha. 2.adaptatsiya turlari. 3. umumiy adapttsiya sindromi. 4. agaptatsiyaning funktsianal samarasi 5. organizimning funktsional rezervlari va ularning tasnifi 6. funktsional rezervlarning safarbar etilishi. 7.jismoniy ishga moslashishda organizm funktsiyalarining dinamikasi. odam tanasi odatda morfologik,biokimiyoviy va fiziologik rezervlarga ega bo`ladi. morfologik rezerv deganda a’zolarni tashkil qilgan to`qimalarning tuzilishi. biokimyoviy rezerv deganda ko`pincha organizmda mavjud fazilatlar faolligi, moddalar va energiya almashinuvining kuchi tushiniladi.fiziologik rezerv esa organizm a’zo va tizimlarining zamiridagi mavjud funktsianal imkoniyatlaridir. bu rezervlar qanchalik katta bo`lsa, organizm yangi muxit sharoitiga shunchalik yaxshi moslashadi, ya’ni adaptatsiyalanadi . adaptatsiya- muhitning o`zgaruvchan sharoitlariga organizmning moslashishi jarayonidir: adaptatsiya xalqaro termin bo`lib, organizimning, tabiat, ishlab chikarish va ijtimoiy sharoitlarga moslashuvini bildiradi. adaptatsiya xujayra, organ, sistema va organizmdagi tug`ma hamda orttirilgan moslashish faoliyatining hamma turlarini o`z ichiga oladi. adaptatsiya adekvat to`lmagan muxit sharoitlarida gemostaz turg`unligini saqlaydi, ish qobiliyatini, …

2 / 8

vrning muhim tomoni shundan iboratki, organizmning faoliyati fiziologik imkoniyat chegarasida utadi va tulik darajada kerakli adaptatsiya samarasini ta`minlaydi. tezlik bilan yuzaga keladigan adaptatsiyaga gayrioddiy ta`sir tufayli ularga javoban yuzaga keladigan, reaktsiyalar kiradi. masalan: ogrikli ta`sir berilganda undan ximoyalinish, kuchli sovuk ta`sirida organizimda issiqlik ushlanishining ortishi va yukotilishining kaytishi, tashqi muxitning yuqori xaroratiga javoban issiklik yo`qotilishining kuchayishi,kon aylanish va nafas sistemalari funktsiyalarining ortishi, organizmda kon okishining qayta taqsimlanishi, kislorod etishmagan sharoitlarda kislorod tashuvchi sistemalar, qon aylanish, nafas sistemalari ishi va to`qimalarining kislorod o`zlashtirishining uzgarishi kabi boshka reaktsiyalarni ko`rsatish mumkin. funktsional sistemalar ishining bunday o`zgarishlari natijasida organizm yuzaga kelgan noadekvat omillar ta`siriga moslashadi, ya’ni tiriklik jarayonlarining izdan chikishining oldini oladi. adaptatsiya etarli darajada ta`minlanmagan xolatlarda fiziologik jarayonlarning tuzilishi, organizm salomatligining zayiflashishi yuzaga kelishi mumkin. uzok muddatli adaptatsiya organizmga muxit omillarining uzoq vaqt davomida yoki ko`p qayta ta`sir etishda asta-sekin shakllanadi. u tezlik bilan yuzaga keladigan adaptatsiyaning ko`p qayta amalga oshishi asosida rivojlanadi …

3 / 8

organ sari ko`prok axamiyat kasb etmoqda. adekvat bo`lmagan har xil sharoitlarda tezlik bilan yuzaga keladigan va uzoq muddatli adaptatsiya organizm xayot faoliyati qayta qurilishidagi ijtimoiy- siyosiy, biologik va ruxiy fiziologik omillar yotadi. spetsifik jarayonlar normal xayot faoliyatining gemostatik yo`l bilan boshqarilishini ta`minlaydi. adaptatsiyaning nospetsivik jarayonlari gemostatik reaktsiyalarning energiya va qurilish moddalari xamda organizmning ximoya qobiliyatining safarbar etilishi bilan o`zaro aloqani ta`minlaydi. yashash muxitining o`zgarishlariga organizmning tezlik bilan moslashishida 1936 yili kanada fiziologi g. sel’e tamonidan ochilgan va umumiy adaptatsiya sindromi nomini olgan nospetsifik moslashish mexanizimi katta axamiyatga ega.shu yili g.se’le stressga, ya’ni ancha katta kuchdagi yoqimsiz omillarga javoban yuzaga chikargan edi. stressni xosil qiladigan omillarga sovuq, issiq, jaroxat, infektsiya, shiddatli muskul ishi va boshqalar kiradi. shuningdek, salbiy va ijobiy ruxiy kuchlanishlarini xosil qiladigan omillar kirishi mumkin. keltirilgan, turli omillar xammasi bir xildagi nospetsifik ximoya reaktsiyasini yuzaga keltiradi, ya’ni moslashishning nospetsifik ximoya reaktsiyasini ishga tushiradi. bu mexanizm gemoastatik boshqarilish, organizmning himoya …

4 / 8

si kuchining, himoya mehanizmilarining safarbar etishini va uning yuzaga chiqish darajasini ma`lum darajada belgilaydi. bir hil stressorga turli odamlar har xil javob beradi. o`zini boshqara oladigan asab sistemasi bardoshli odamlarda ruhiy yoki jismoniy stressni sovuqqonlik bilan qabul qiladi, unchalik xotirjam bo`lmagan kishi qattiq bezovtalanadi. emotsiya holatida nospetsefik himoya reaktsiyasi ancha ijobiy bo`ladi. umumiy adaptatsiya sindromi 3 bosqichga ega. ulardan 1-xavf – xatar bosqichi. bu bosqich ikkita pog`onaga bo`linadi: shok shokka qarshi. shok pog`onasi bevosita ta`sirdan keyin vujudga kelib, qisqa muddatli bo`ladi. bu pog`onada markaziy asab sistemasi faoliyati susayadi, muskul tonusi va arterial qon bosimi pasayadi, oqsillar parchalanishi kuchayadi, tana harorati, qonda glyukoza miqdori, cl – ioni, leykotsitlar soni kamayadi va miqdori ortadi, kapilyarlar va xujayralar membranasini o`tkazuvchanligi buziladi, ichki muhit reaktsiyasi kislotali tomonga so`riladi, shuningdek qonga gipofizning aktg si ko`p miqdorda tushadi. shok pog`onasi shokka qarshi pog`onasi bilan almashadi. bu pog`onada organizmning ximoya kuchlari safarbar etilib yuqorida ko`rsatilgan o`zgarishlar hammasi …

5 / 8

ilish natijasida bo`lib, stressorning uzoq vaqt ta`sir etishi oqibatida yuzaga keladi. stressorga organizm qarshiligining ortishi mazkur bosqich uchun hos bo`ladi. bunda organizmning boshqa stressorlarga qarshiligi ham ortishi mumkin. lekin u ko`pincha pasayadi. bu bosqichda xavflanish bosqichiga xos bo`lgan marfologik va bioximik o`zgarishlar yo`qoladi. odamning odatdagi nisbatan alohida sharoitlarda juda katta hajmdagi ishlarni bajarishi, juda kuchli jismoniy kuchlanishni amalga oshira olishi, shuningdek jismonan chiniqqan kishining jismonan chiniqmagan kishiga nisbatan ko`proq ish bajarishi hammaga ma`lum. bunga sabab odam organizmi yashirin imkoniyatlarga ega bo`lib, ularni alohida sharoitlarda qo`llanishi mumkin, shu bilan birga jismoniy chiniqqan kishi jismonan chiniqmagan kishiga nisbatan ko`p rezvrlarga ega. adaptatsiyaning biologik rezvrlari hujayra, to`qima, organ, sistema va yaxlit organizm rezervlariga bo`linishi mumkin. hujayra rezervlari ish bajaradigan strukturalar soni bilan bog`liq bo`lib, organning kuchlanishida ular soni talab etilgan darajada ortadi. yuqoriroq darajada tuzilgan organizmning turli organ va sistemalarning funktsional rezervlari bajariladigan ish hajmining birligi uchun sarflanadigan quvvatning kamayishida, ish shiddati va …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organizm funktsional rezervlarini safarbar etish va muskul ishiga moslashish xususiyatlarini belgilash uchun statametriya usulidan foydalanish"

organizm funkisional rezervlarini safarbar etish va muskul ishiga moslashish xususiyatlarni belgilash ucun statametriya usulidan foydalansh reja: 1. adaptatsiya haqida tushincha. 2.adaptatsiya turlari. 3. umumiy adapttsiya sindromi. 4. agaptatsiyaning funktsianal samarasi 5. organizimning funktsional rezervlari va ularning tasnifi 6. funktsional rezervlarning safarbar etilishi. 7.jismoniy ishga moslashishda organizm funktsiyalarining dinamikasi. odam tanasi odatda morfologik,biokimiyoviy va fiziologik rezervlarga ega bo`ladi. morfologik rezerv deganda a’zolarni tashkil qilgan to`qimalarning tuzilishi. biokimyoviy rezerv deganda ko`pincha organizmda mavjud fazilatlar faolligi, moddalar va energiya almashinuvining kuchi tushiniladi.fiziologik rezerv esa organizm a’zo va tizimlarining zamirid...

This file contains 8 pages in DOCX format (32.5 KB). To download "organizm funktsional rezervlarini safarbar etish va muskul ishiga moslashish xususiyatlarini belgilash uchun statametriya usulidan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: organizm funktsional rezervlari… DOCX 8 pages Free download Telegram

organizm funktsional rezervlarini safarbar etish va muskul ishiga moslashish xususiyatlarini belgilash uchun statametriya usulidan foydalanish

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "organizm funktsional rezervlarini safarbar etish va muskul ishiga moslashish xususiyatlarini belgilash uchun statametriya usulidan foydalanish"

Similar files