gidroekologiya doirasida orol xududi ekologiyasi rivojlanishi hamda ularning uyg’unligi

DOCX 11 pages 35.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 35.5 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

orol va orol bo`yi ekologik vaziyat keskinlashuvining asosiy omillari mavzu: gidroekologiya doirasida orol xududi ekologiyasi rivojlanishi hamda ularning uyg’unligi reja: 1. orol dengizi va orolbo`yi ekologiyasi 2. orol dengizini saqlab qolish mumkinmi? 3. tog` etakalri va tog`larning ekologik muammolari orolbo‘yi hududi o‘zining xilma-xil hayvonot va o‘simlik dunyosiga ega bo‘lib, ushbu havzada 38 turdagi baliq va kamyob hayvonlar mavjud bo‘lgan. jayronlar 1 million boshgacha yetib, flora 638 turdagi kamyob osimliklarni tashkil etgan. orol dengizi 1960-yilgacha eng yirik yopiq suv havzalaridan biri bo‘lib, hududi 68,9 ming kv. km., suv miqdori 1083 kub. km., uzunligi 426 km., kengligi 284 km. va eng chuqur joyi 68 mentrni tashkil qilgan. orol dengizi mintaqa iqtisodining rivoji, sanoati (ishlab chiqarish tarmog‘i), aholining ish bilan bandligi va barqror ijtimoiy infratuzilmani shakllanishida muhim ahamiyatga ega bo‘lgan. avval ushbu dengiz baliq yetishtirish bo‘yicha dunyodagi ilg‘or maskanlaridan biri hisoblangan bo‘lib, orolbo‘yi havzasidagi yillik baliq obvlash hajmi 30-35 ming tonnani tashkil qilgan. …

2 / 11

resurslaridan oqibatini o‘ylamasdan foydalanish natijasida paydo bo‘ldi va ulkan tahdid manbaiga aylandi. ushbu ikki daryodan orol dengiziga har yili 56 kub. km. suv quyilgan. aholining sezilarli tarzda ko‘payishi, urbanizatsiya, yerlarning shiddat bilan o‘zlashtirilishi, ekologik oqibatlarni o‘ylamasdan orol dengizi havzasida yirik gidrotexnik va irrigatsiya inshootlarining qurilishi sayyoradagi eng xushmanzara havzalardan birining qurishiga olib keldi. bir avlod ko‘z o‘ngida butun bir dengiz qurib, orolbo‘yini jonsiz sahroga aylantirgan ekologik degradatsiya jarayoni davom etmoqda. 1990-yillardan boshlab orol fojeasining halokatini boshidan kechirayotgan barcha mamlakatlar birlashgan millatlar tashkiloti, shuningdek boshqa xalqaro va mintaqaviy tashkilotlar minbarlaridan jahon hamjamiyatining diqqat-e’tiborini orol muammosiga, uning mintaqaviy va global xavfsizlik bilan chambarchas bog‘liq ekanligiga jalb etib kelishmoqda. 1993-yil 28-sentabrda bmt bosh assambleyasiningning 48-sessiyasida va 1995-yil 24-oktabrdagi 50-sessiyasida markaziy osiyo mintaqasi mamlakatlari vakillari jahon hamjamiyatini orol va orolbo‘yini qutqarishda ko‘mak berishga chaqirdilar hamda ushbu muammoni xalqaro moliyaviy tuzilmalar, rivojlangan davlatlar ko‘magisiz va bmtning shafeligisiz amalga oshirish mumkin emasligiga bmtning e’tiborini qaratishdi. ushbu …

3 / 11

(odhd – 1, odhd – 2, odhd – 3). o‘zbekiston oqxjning asosiy ta’sischi davlati bo‘lib, tashkilot faoliyatining har tomonlama mustahkamlanishida muhim hissa qo‘shmoqda. 1997-1999-yillardagsh oqxjda raisligi davrida o‘zbekiston respublikasi tashkilotning huquqiy asosini (bazasini) takomillashtirishga va orol dengizi havzasining barqaror rivojlanishi ta’minlash maqsadida xalqaro tashkilotlar va moliyaviy institutlar bilan aloqa hamda o‘zaro hamkorlikni ornatishda faol harakat qildi. 1997-yilning oktabrida toshkent shahrida donorlarning texnik masalalar bo‘yicha xalqaro uchrashuvi bo‘lib o‘tdi. ushbu uchrashuv natijasida “orol dengizi havzasida atrof muhit va suv resurslarini boshqarish” xalqaro loyihasini amalga oshirish boshlandi. 2008-yilda o‘zbekiston respublikasining tashabbusi bilan toshkentda orol muammosi bo‘yicha xalqaro konferensiyaning tashkil etilishi ushbu muammoning xalqaro doirada keng muhokama etilishida muhim turtki bo‘ldi. konferensiya ishida 60 dan ziyod xalqaro tashkilotlar, yaponiya, germaniya, xxr va arab davlatlarining yirik moliyaviy institutlari vakillari hamda yetakchi tadqiqot markazlar mutaxassislarining ishtirok etishi bunga yaqqol misol bo‘la oladi. konferensiya yakuni bo‘yicha umumiy qiymati 1,5 mlrd.aqsh dollarini tashkil etadigan orol fojeasining og‘ir …

4 / 11

013-yilning avgust oyidan oqxjga raislik qilish o‘zbekiston respublikasiga o‘tdi. 2013-yilning 16-sentabrida o‘zbekiston respublikasi va oqxjning amaldagi prezidenti tashabbusi bilan bmt bosh assambleyasi 68-sessiyasinig rasmiy hujjati tariqasida “orolning qurishi oqibatlariga barham berish va orolbo‘yi ekotizimi halokatini oldini olish tadbirlari dasturi” tarqatildi. ushbu dastur bmt bosh kotibi pan gi mun tomonidan har tomonlama qo‘llab-quvatlandi. tabiat va inson o`rtasidagi munosabatlar ma`lum qonuniyatlar asosida borib, unin gbuzilishi ertami-kechmi, ekologik falokatga olib keladi. tabiiy ersurslardan pala-partish foydalanish, iqlim o`zgarishiga tuproq buzilishiga olib keladi.o`zbekiston respublikasi bozor iqtisodiyotiga o`tish davrida rivojlanish bilan tavsiflanadi. respublikamizdagi tabiatni muhofaza qilish mintaqaviy hususiyatlardan iborat: · qishloq xo`jalik va sanoat ishlab chiqarish bilan bog`liq holdagi nisbatan kichik hududda aholining zichligi. shunin guchun insonnin gkimyolashtirilgan xo`jalik va mayishiy faoliyati natijasida atrof muhitga salbiy ta`siri kuzatiladi. · suv resurslarining tanqisligi, ulardan sug`orish sanoat mayishiy turmush sohalarida keng foydalanish va ularni ifloslanishi · respublika hududining bir qismi tog` oraliqlarida bo`lgani uchun tabiat iqlim hususiyatlari bilan …

5 / 11

a atmosfera yog`inlari tushushi va yuzadan suvning bug`lanishini tashkil etadi. qadimgi tarixiy davrlarda dengiz sathining 1,5-2 m o`zgarishi, tabiiy iqlimi xususiyatlari biloan bog`liq bo`lib, suvning hajmi 100-150 km3 suv sathi maydoni 4000 km2 ni tashkil etadi. sug`oriladigan dehqonchilikning rivojlanishi natijasida sug`orishga foydalaniladigan qaytmas suvlar va qurg`oqchilik yillari amudaryo va sirdaryoning belgisiga quyidagilar suv miqdori kamaydi. shunday qilib, hozirgi vaqtda dengizning sathi 1961 yilga nisbatan 16,8 marta pasaydi. bunda dengizning hajmi 3 marta yuzasi esa 2 marta sho`rlanish darajasi 9-10 g/l dan 34-37 g/l ga ortdi. hozirgi kunda dengiz sathining pasayishi yiliga 80-100 sm tashkil etmoqda. qirg`oq chizig`i 60-80 km ga pasayib ochilib qolgan yerlar 23 ming km2 ni tashkil etadi. amudaryo va sirdaryoning quyi oqimlarida suvning sifati yomonlashdi hamda ichish uchun yaroqsiz bo`lib qoldi. ekologik tizimlar, o`simlik va hayvonlar chuqur inqirozga uchrayapti. eng yomon ahvol janubiy oroldadir. ushbu mintaqa o`z ichiga shimoliy g`arbiy qizilqum zaungauz qoraqumi janubiy ustyurt va amudaryo …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gidroekologiya doirasida orol xududi ekologiyasi rivojlanishi hamda ularning uyg’unligi"

orol va orol bo`yi ekologik vaziyat keskinlashuvining asosiy omillari mavzu: gidroekologiya doirasida orol xududi ekologiyasi rivojlanishi hamda ularning uyg’unligi reja: 1. orol dengizi va orolbo`yi ekologiyasi 2. orol dengizini saqlab qolish mumkinmi? 3. tog` etakalri va tog`larning ekologik muammolari orolbo‘yi hududi o‘zining xilma-xil hayvonot va o‘simlik dunyosiga ega bo‘lib, ushbu havzada 38 turdagi baliq va kamyob hayvonlar mavjud bo‘lgan. jayronlar 1 million boshgacha yetib, flora 638 turdagi kamyob osimliklarni tashkil etgan. orol dengizi 1960-yilgacha eng yirik yopiq suv havzalaridan biri bo‘lib, hududi 68,9 ming kv. km., suv miqdori 1083 kub. km., uzunligi 426 km., kengligi 284 km. va eng chuqur joyi 68 mentrni tashkil qilgan. orol dengizi mintaqa iqtisodining rivoji, sanoati (...

This file contains 11 pages in DOCX format (35.5 KB). To download "gidroekologiya doirasida orol xududi ekologiyasi rivojlanishi hamda ularning uyg’unligi", click the Telegram button on the left.

Tags: gidroekologiya doirasida orol x… DOCX 11 pages Free download Telegram