badiiy asarda konflikt

DOCX 14 pages 327.8 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 327.8 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

kurs ishi mavzu: badiiy asarda konflikt toshkent- 2021 mavzu: badiiy asarda konflikt reja: 1.badiiy asar syujeti 2.konfilikt haqida tushuncha 3.konfilikt turlari. syujet (frans.predmet,”asosga qo’yilgan narsa”) badiiy shaklning eng muhim elementlaridan biri sanalib,badiiy asardagi bir –biriga uzviy bog’liq holda kechadigan ,qahramonlarning xatti-harakatlaridan tarkib topuvchi voqealar tizimini anglatadi. avvalo, bu ta’rifning ,ya’ni syujetni voqealar tizimi sifatida tushunishning kengroq ommalashgani va ildizlari aristotel ta’limotiga borib taqalishini aytish lozim.mazkur ta’rifga ko’ra syujet faqat epik, dramatik va qismangina lirik(voqeaband lirika) asarlarga xos hodisa bo’ladi. holbuki , keyingi davrlardasyujetni bundan ko’ra kengroq tushunish tendensiyasi kuzatiladi. zamonaviy ilmiy kopnsepsiyalarda syujetlilik badiiy adabiyotning xos xususiyatlaridan biri sifatida tushuniladiki, bu jihatdan barcha turdagi badiiy asarlarda ham syujet mavjuddir.faqat shunisi borki,har bir turda , janrda syujet o’ziga xos tarzda namoyon bo’ladi.adabiy asar syujeti personajlarning “ harakat”laridan tarkib topadi. ma’lumki harakat so’zi keng ma’noda vaqt birligi davomida kechuvchi har qanday jarayonni anglatadi. badiiy asar syujeti ekspozitsiya ,tugun,voqea rivoji, kulminatsiya , yechim …

2 / 14

. jumladan, “o’tkan kunlarda”da. tugundan keyingi voqealar zanjiri voqea rivoji deb yuritiladi. odatda, syujet voqealari bosqichma –bosqich rivojlantirib boriladi. asardagi voqealar rivojining eng yuqori nuqtasi . undagi konfilikt benihoya kuchaygan o’rni kulminatsiya deb yuritiladi. kulminatsiya endi asar voqealarining yechimga tomon intilishini,bir tomonga hal bo’lishini taqozo qiladi. yechim syujet voqealari rivojining yakuni,ularning nihoyasida qahramonlar ruhiyatida, taqdirida yuzaga kelgan holatdir. yechimda konfiliktli holat , qahramonlar orasidagi ziddiyatlar o’zining badiiy yechimini topadi. yechim asarda qo’yilgan konfiliktning yechimi sifatida emas , balki undagi voqealar rivojining yakuni, natijasi sifatida tushuniladi. yuqorida tavsiflangan tugun, voqea rivoji va kulminatsiya syujetni tutib turuvchi asosiy unsurlar sanaladi va ular har qanday syujetda mavjud bo’ladi . ekspozitsiya bilan yechim esa syujetning shart bo’lmagan elementlari bo’lib , ularning asarda bo’lish yoki bo’lmasligi yozuvchining ijodiy niyati , ijodiy individualligi , badiiy tasvir va talqin yo’sini bilan bog’liqdir. ayrim adabiyotlarda prolog bilan epilog ham syujet elementlari sirasida ko’rsatiladi. badiiy asar syujeti voqealardan, voqealar …

3 / 14

larda esa u kolliziya , kechinma ,fikr oqimi tarzida namoyon bo’ladi. badiiy asar voqelikni badiiy aks ettirgani va uning markazida inson obrazi turgani uchun ham insonning real hayotida mavjud konfliktlarning bari unda badiiy aksini topadi. shu nuqtayi nazardan badiiy konfliktning uchta turi farqlanadi: 1.xarakterlararo konflikt. 2.qahramon va muhit konflikti. 3.ichki psixologik konflikt. aytish kerakki , konfliktning mazkur turlari badii yasarda aralash holda namoyon bo’ladi va o’zaro uzviy aloqada bo’ladi;biri ikkinchisiga o’tadi , biri ikkinchisini keltirib chiqaradi,biri ikkinchisi orqali ifodalanadi va b. ya’ni qahramonning muhit bilan konflikti uning boshqa personajlar bilan to’qnashuvlari, ruhiyatidagi ziddiyatli jarayonlar tasviri orqali ochib beriladi. masalan, cho’lponning “kecha “ romanidagi miryoqub – o’z muhiti bilan ziddiyatga kirishgan qahramon. miryoqubning muhit bilan ziddiyati esa uning akbarali bilan o’zaro ziddiyatli munosabatlari fonida yetishadi, ayni shu munosabatlar qahramon ruhiyatidagi murakkab jarayonga- ongidagi o’y-fikrlar kurashiga turtki beradi. konfliktning barcha turlari ham qahramonni muayyan bir harakatga undaydi, ayni shu narsa konfliktni syujetni …

4 / 14

am belgilaydi va shu asosda syujet voqealarining qay tarzda rivojlanishiga ham ta’sir qiladi. masalan, otabek ruhiyatidagi ruhiyat shuki, u zamonasining ilg’or ziyolisi sifatida inson shaxsini hurmat qiladi , ayni chog’da, o’z davri, muhiti ta’siridan butkul xoli ham emas. natijada otabek muhit bilan konfliktda(ota –onasi uni ikkinchi bor uylantirishga qaror qilganda qarshi turgani mohiyatan qahramon -muhit konflikti , faqat bu narsa ota-ona bilan munosabat orqali ifodalanadi) yon berdi: “ bir bechorag’a ko’ra- bila turib jabr ham xiyonat….” bo’layotganini , zaynab “ qarshisida bir jonsiz haykal “ bo’lishini bila turib uylanishga rozilik berdi. ya’ni otabek ruhiyatidagi eskilik va yangilik kurashishida avvalgisining qo’li baland keldi: u o’sha damda zaynab shaxsini, uning huquqini himoya qilolmadi. keyinroq zaynabning o’ziga nisbatan muhabbatini bilgach, otabek aybini chuqur his qildi, shu bois ham, kumushning qat’iy talablariga qaramasdan , uning javobini berishga jur’at qilolmadi. natijada o’zi istamagan holda fojiaga yo’l ochib berdi. ko’rinadiki , qahramon ruhiyatidagi ziddiyatlar uning muhit …

5 / 14

haroit bilan ideal o’rtasida , yaxshilik bilan yomonlik, ruhiy erkinlik bilan turmush tashvishlari o’rtasidagi ziddiyat hukmronlik qilgan davrda inson mohiyati , uning istagi, imkoniyati bilan ijtimoiy-tarixiy shart-sharoit zaminida konflikt yuzaga kelgan . shunday boqiy mavzular borki (mas: saxiylik va xasisilik, vafodorlik va bevafolik, tiriklik va o’lim) bularda konflikt har bir davrning ma’naviy, ruhiy talab va ehtiyojlaridan kelib chiqib talqin qilinadi yozuvchi , san’atkor voqelikdagi ziddiyatlarni qanday bo’lsa shundayligicha badiiy asarga ko’chirmaydi, ularni tanlab oladi , umumlashtiradi, ular ma’nosi, mohiyatini ochadi, tushuntiradi. badiiy to’qnashuv yoki badiiy to’qnashuv – bu adabiy asarda harakat qiladigan ko’p qirrali kuchlar-ijtimoiy, tabiiy ,siyosiy,axloqiy, falsafiy qarama –qarshilik , bu asarning badiiy tuzilishida g’oyaviy va estetik timsolni belgilarning kontrasti sifatida qabul qiladi. pushkinning “kapitan qizi” romanida grinev va shvabrin o’rtasidagi romantik voqeaning o’zi ko’rinadigan asosini tashkil qiluvchi masha mironovaga bo’lgan muhabbat uchun ziddiyat ijtimoiy –tarixiy ziddiyat –pugachev qo’zg’aloni oldidan orqa fonda yo’qoladi. yozuvchi o’zi tasvirlaydigan ijtimoiy ziddiyatlarning kelajakdagi …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "badiiy asarda konflikt"

kurs ishi mavzu: badiiy asarda konflikt toshkent- 2021 mavzu: badiiy asarda konflikt reja: 1.badiiy asar syujeti 2.konfilikt haqida tushuncha 3.konfilikt turlari. syujet (frans.predmet,”asosga qo’yilgan narsa”) badiiy shaklning eng muhim elementlaridan biri sanalib,badiiy asardagi bir –biriga uzviy bog’liq holda kechadigan ,qahramonlarning xatti-harakatlaridan tarkib topuvchi voqealar tizimini anglatadi. avvalo, bu ta’rifning ,ya’ni syujetni voqealar tizimi sifatida tushunishning kengroq ommalashgani va ildizlari aristotel ta’limotiga borib taqalishini aytish lozim.mazkur ta’rifga ko’ra syujet faqat epik, dramatik va qismangina lirik(voqeaband lirika) asarlarga xos hodisa bo’ladi. holbuki , keyingi davrlardasyujetni bundan ko’ra kengroq tushunish tendensiyasi kuzatiladi. zamonaviy ilmiy ko...

This file contains 14 pages in DOCX format (327.8 KB). To download "badiiy asarda konflikt", click the Telegram button on the left.

Tags: badiiy asarda konflikt DOCX 14 pages Free download Telegram