davlat byudjeti va fiskal siyosatning barqarorligi

DOCX 10 pages 28.1 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.1 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

davlat byudjeti va fiskal siyosatning barqarorligi reja: kirish 1. davlat byudjeti 2. davlat byudjeti tizimi va daromadlarining shakllanishi 3. fiskal siyosatining barqarorligi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish davlat byudjeti — davlatning muayyan vaqt (odatda bir yil) uchun moʻljallangan pul daromadlari va xarajatlari majmui. davlat byudjeti davlat ixtiyoridagi pul fondlarining taqsimlanishini bildirib, u davlat moliyasining bosh boʻgʻini hisoblanadi. davlat byudjeti tarkiban umumdavlat (yoki markaziy) byudjeti (mamlakat miqyosidagi umumiy daromadlar va xarajatlar yigʻindisi) va mahalliy (munitsipal) byudjet (hududiy tuzilmalar — oʻlka, viloyat, tuman va hokazo doirasidagi pul daromadlari va xarajatlari)ga boʻlinadi. ikki turdagi byudjetlar nisbati mamlakatning ichki sharoitiga bogʻliq boʻladi. davlat jamiyatga ijtimoiy xizmatlar (milliy xavfsizlikni taʼminlash, jamoat tartibini saqlash, atrof-muhitni himoya qilish, nochorlarga yordam berish, aholiga bepul ijtimoiy xizmatlar koʻrsatish va b.) koʻrsatadi va bularning barchasi xarajat talab qiladi. byudjet daromadlari soliqlar, solikdan tashqari yigʻimlar, davlat zayomlaridan tushgan pul, davlat mul-kini sotishdan yoki ijaraga berishdan kelgan mablagʻlardan shakllanadi. byudjet daromadining aholi …

2 / 10

isi davlatning yigma byudjetini tashkil etadi. davlat byudjeti, odatda, joriy yilda kelgusi yil uchun tuziladi. iqtisodiy beqarorlik sharoitida u chorak yoki yarim yilga tuzilishi ham mumkin. davlat byudjetini hukumat tuzadi va yuqori qonun chiqaruvchi organ (parlament) tomonidan tasdiqlanadi. davlat byudjeti davlat byudjeti muayyan mamlakatdagi ijtimoiyiqtisodiy munosabatlarni ham ifodalaydi. jamiyatning iqtisodiy tuzumi, davlatning tabiati va faoliyatiga qarab davlat byudjeti mohiyati, uning daromadlari va xarajatlari xususiyati hamda tarkibi turlicha boʻladi. sanoati rivojlangan mamlakatlarda davlatning iqtisodiyot, ishlab chiqaruvchi, milliy daromadni taqsimlash va qayta taqsimlashga faol aralashuvi davlat byudjeti mavqeining oshishiga sabab boʻladi, milliy daromad davlat ixtiyorida yigʻiladi va uning byudjet orqali qayta taqsimlanadigan qismi koʻpayadi. hozirgi rivojlangan mamlakatlarda davlat byudjetining asosiy qismi soliqlar (fuqarolarning shaxsiy daromadlaridan undiriladigan shaxsiy daromad soligʻi, ish haqi fondiga soliq va korxonalar, korporatsiyalar foydasidan undiriladigan foyda soligʻi va b.) hisobiga shakllanadi (mas, 1987-yilda aqshda soliq tushumlari davlat byudjetining 98 % ini, buyuk britaniyada 96,7 % ini, fransiyada 91,5 % …

3 / 10

byudjeti, qoraqalpogʻiston respublikasi d.6., viloyatlar va toshkent sh. mahalliy byudjetlarini birlashti-radi. oʻzbekistonning birinchi davlat byudjeti 1924—25-yillarda tuzilgan boʻlib, uning hajmi 3,64 mln. soʻmni tashkil etgan edi. oʻzbekistonda yangi boshlanayotgan yil uchun davlat byudjeti yil yakuni (dek. oyining oxiri)da oʻzr oliy majlisi sessiyasida tasdiqlanadi va qabul qilingan davlat byudjeti qonun kuchiga ega boʻladi hamda amaliyotga joriy etiladi. oʻzbekiston mustaqillikka erishgandan soʻng davlat byudjetining shakllanish xususiyatlari boshqariladigan bozor iqtisodiyotiga oʻtish davridagi oʻzgarishlar bilan bogliq holda bordi. oʻzbekiston respublikasi davlat byudjeti daromadlarining mutlaq koʻpchilik qismi soliqlar hisobiga olinmoqda. davlat byudjeti tizimi va daromadlarining shakllanishi davlat byudjeti har bir mamlakatning iqtisodiy tizimidagi asosiy moliyaviy asbob bo'lib, u ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni boshqarish, davlat xarajatlarini moliyalashtirish va makroiqtisodiy barqarorlikni ta'minlashda muhim rol o'ynaydi. byudjet tizimi orqali markaziy va mahalliy darajada moliyaviy resurslar qayta taqsimlanadi, ularning maqsadli va samarali yo'naltirilishi esa davlat siyosatining muvaffaqiyatiga bevosita ta'sir qiladi. o'zbekiston respublikasida so'nggi yillarda byudjet siyosatini isloh qilish, ochiqlikni ta'minlash va …

4 / 10

tizimi va byudjet daromadlarining shakllanishini chuqur tahlil qilish maqsadida kompleks metodologik yondashuv qo'llanildi. tadqiqotda nazariy, statistik va empirik usullar uyg'unlashtirildi. quyida qo'llanilgan asosiy metodlar keltirilgan: 1. nazariy tahlil usuli: davlat byudjeti tizimining mohiyatini, uning funksiyalarini, tarixiy shakllanish bosqichlarini va bugungi kunda iqtisodiyotni boshqarishdagi rolini aniqlash uchun iqtisodiy nazariyalar, huquqiy asoslar va ilg'or ilmiy manbalar tahlil qilindi. ushbu usul yordamida quyidagi masalalar yoritildi: ✓ byudjet tizimining tuzilmasi va tamoyillari; ✓ byudjet daromadlarining tasnifi; ✓ fiskal siyosatning turlari va iqtisodiyotga ta'siri. 2. statistik tahlil usuli: o'zbekiston respublikasi moliya vazirligi, davlat soliq qo'mitasi, davlat statistika qo'mitasi va jahon banki kabi manbalar asosida oxirgi 5 yillik (2020-2024) byudjet daromadlariga oid ko'rsatkichlar tahlil qilindi. bu orqali: ✓ davlat byudjeti daromadlarining dinamikasi; ✓ soliqlar va boshqa daromadlar tuzilmasi; ✓ markaziy va mahalliy byudjetlar o'rtasidagi taqsimot o'rganildi. 3. solishtirma tahlil (komparativ tahlil): o'zbekiston byudjet tizimi va daromadlarining shakllanishini boshqa mamlakatlar (masalan, polsha, malayziya, estoniya kabi rivojlanayotgan davlatlar) …

5 / 10

hi olimlar va amaliyotchilar fikrlari, intervyu va maqolalar tahlil qilinib, umumlashtirildi. shuningdek, qonunchilik hujjatlarining mazmuniy tahlili (kontent-tahlil) asosida byudjet siyosatining asosiy yo'nalishlari baholandi. 1. byudjet daromadlarining tuzilmasi (2020-2024 yillar): manba 2020 (%) 2021 (%) 2022 (%) 2023 (%) 2024 (%) soliqlar 60 62 64 65 66 boshqa majburiy to'lovlar 20 1b 1l 16 15 davlat mulki va aktivlaridan tushumlar 10 12 11 10 9 boshqa manbalar 10 b b 9 10 2. byudjet daromadlarining yimga nisbati (2020-2024 yillar): yil byudjet daromadlari (mlrd. so'm) yim (mlrd. so'm) daromadlar ulushi (%) 2020 100,000 500,000 20 2021 110,000 550,000 20 2022 120,000 600,000 20 2023 130,000 650,000 20 2024 140,000 700,000 20 tahlil natijalari shuni ko'rsatmoqdaki, 2020-2g24-yillar davomida o'zbekiston respublikasining davlat byudjeti daromadlarida asosiy ulushni soliqlar tashkil qilmoqda. xususan, 2g2g-yilda umumiy daromadlarning 6g foizi soliqlardan iborat bo'lgan bo'lsa, bu ko'rsatkich 2024-yilga kelib 66 foizga yetgan. bu esa soliq tushumlarining yildan-yilga o'sayotganini, shuningdek, ularning …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat byudjeti va fiskal siyosatning barqarorligi"

davlat byudjeti va fiskal siyosatning barqarorligi reja: kirish 1. davlat byudjeti 2. davlat byudjeti tizimi va daromadlarining shakllanishi 3. fiskal siyosatining barqarorligi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish davlat byudjeti — davlatning muayyan vaqt (odatda bir yil) uchun moʻljallangan pul daromadlari va xarajatlari majmui. davlat byudjeti davlat ixtiyoridagi pul fondlarining taqsimlanishini bildirib, u davlat moliyasining bosh boʻgʻini hisoblanadi. davlat byudjeti tarkiban umumdavlat (yoki markaziy) byudjeti (mamlakat miqyosidagi umumiy daromadlar va xarajatlar yigʻindisi) va mahalliy (munitsipal) byudjet (hududiy tuzilmalar — oʻlka, viloyat, tuman va hokazo doirasidagi pul daromadlari va xarajatlari)ga boʻlinadi. ikki turdagi byudjetlar nisbati mamlakatning ichki sharoi...

This file contains 10 pages in DOCX format (28.1 KB). To download "davlat byudjeti va fiskal siyosatning barqarorligi", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat byudjeti va fiskal siyos… DOCX 10 pages Free download Telegram