davlat byudjeti va fiskal siyosatning barqarorligi

DOCX 11 pages 29.8 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.8 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

davlat byudjeti va fiskal siyosatning barqarorligi reja: kitish 1. pul-kredit siyosati 2. pul - kredit siyosatini amalga oshirishning muhim vositalardan 3. pul -kredit siyosati samaradorligini baholash mezonlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish davlat byudjeti — davlatning muayyan vaqt (odatda bir yil) uchun moʻljallangan pul daromadlari va xarajatlari majmui. davlat byudjeti davlat ixtiyoridagi pul fondlarining taqsimlanishini bildirib, u davlat moliyasining bosh boʻgʻini hisoblanadi. davlat byudjeti tarkiban umumdavlat (yoki markaziy) byudjeti (mamlakat miqyosidagi umumiy daromadlar va xarajatlar yigʻindisi) va mahalliy (munitsipal) byudjet (hududiy tuzilmalar — oʻlka, viloyat, tuman va hokazo doirasidagi pul daromadlari va xarajatlari)ga boʻlinadi. ikki turdagi byudjetlar nisbati mamlakatning ichki sharoitiga bogʻliq boʻladi. davlat jamiyatga ijtimoiy xizmatlar (milliy xavfsizlikni taʼminlash, jamoat tartibini saqlash, atrof-muhitni himoya qilish, nochorlarga yordam berish, aholiga bepul ijtimoiy xizmatlar koʻrsatish va b.) koʻrsatadi va bularning barchasi xarajat talab qiladi. byudjet daromadlari soliqlar, solikdan tashqari yigʻimlar, davlat zayomlaridan tushgan pul, davlat mul-kini sotishdan yoki ijaraga berishdan kelgan …

2 / 11

ratiladigan maxsus fondlar) yigʻindisi davlatning yigma byudjetini tashkil etadi. davlat byudjeti, odatda, joriy yilda kelgusi yil uchun tuziladi. iqtisodiy beqarorlik sharoitida u chorak yoki yarim yilga tuzilishi ham mumkin. davlat byudjetini hukumat tuzadi va yuqori qonun chiqaruvchi organ (parlament) tomonidan tasdiqlanadi. davlat byudjeti muayyan mamlakatdagi ijtimoiyiqtisodiy munosabatlarni ham ifodalaydi. jamiyatning iqtisodiy tuzumi, davlatning tabiati va faoliyatiga qarab davlat byudjeti mohiyati, uning daromadlari va xarajatlari xususiyati hamda tarkibi turlicha boʻladi. sanoati rivojlangan mamlakatlarda davlatning iqtisodiyot, ishlab chiqaruvchi, milliy daromadni taqsimlash va qayta taqsimlashga faol aralashuvi davlat byudjeti mavqeining oshishiga sabab boʻladi, milliy daromad davlat ixtiyorida yigʻiladi va uning byudjet orqali qayta taqsimlanadigan qismi koʻpayadi. hozirgi rivojlangan mamlakatlarda davlat byudjetining asosiy qismi soliqlar (fuqarolarning shaxsiy daromadlaridan undiriladigan shaxsiy daromad soligʻi, ish haqi fondiga soliq va korxonalar, korporatsiyalar foydasidan undiriladigan foyda soligʻi va b.) hisobiga shakllanadi (mas, 1987-yilda aqshda soliq tushumlari davlat byudjetining 98 % ini, buyuk britaniyada 96,7 % ini, fransiyada 91,5 …

3 / 11

respublika davlat byudjeti, qoraqalpogʻiston respublikasi d.6., viloyatlar va toshkent sh. mahalliy byudjetlarini birlashti-radi. oʻzbekistonning birinchi davlat byudjeti 1924—25-yillarda tuzilgan boʻlib, uning hajmi 3,64 mln. soʻmni tashkil etgan edi. oʻzbekistonda yangi boshlanayotgan yil uchun davlat byudjeti yil yakuni (dek. oyining oxiri)da oʻzr oliy majlisi sessiyasida tasdiqlanadi va qabul qilingan davlat byudjeti qonun kuchiga ega boʻladi hamda amaliyotga joriy etiladi. oʻzbekiston mustaqillikka erishgandan soʻng davlat byudjetining shakllanish xususiyatlari boshqariladigan bozor iqtisodiyotiga oʻtish davridagi oʻzgarishlar bilan bogliq holda bordi. oʻzbekiston respublikasi davlat byudjeti daromadlarining mutlaq koʻpchilik qismi soliklar hisobiga olinmoqda. 1995-yilda oʻzbekistonda byudjet kamomadi 3 %, 1996-yilda 3,5 %, 1997-yilda 2,2 %, 2000-yilda yalpi ichki mahsulotning 1 % (32,8 mlrd. soʻm)ga teng boʻldi. amalda boʻlgan qonunchilikka muvofiq tashkil etiladigan byudjetdan tashqari jamgʻarmalar (ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi, ish bilan taʼminlashga koʻmaklashish jamgʻarmasi, kasaba uyushmalari federatsiyasi kengashi jamgʻarmasi, yoʻl jamgʻarmasi, oʻzbekiston respublikasi davlat mul-ki qoʻmitasi jamgʻarmasi, mineral xom ashyo bazasini tak ishlab chiqarish fondi, oʻzini oʻzi …

4 / 11

gi asosiy moliyaviy asbob bo'lib, u ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni boshqarish, davlat xarajatlarini moliyalashtirish va makroiqtisodiy barqarorlikni ta'minlashda muhim rol o'ynaydi. byudjet tizimi orqali markaziy va mahalliy darajada moliyaviy resurslar qayta taqsimlanadi, ularning maqsadli va samarali yo'naltirilishi esa davlat siyosatining muvaffaqiyatiga bevosita ta'sir qiladi. o'zbekiston respublikasida so'nggi yillarda byudjet siyosatini isloh qilish, ochiqlikni ta'minlash va daromad bazasini kengaytirish bo'yicha bir qator amaliy choralar ko'rilmoqda. ayniqsa, raqamli texnologiyalarni joriy etish, soliq ma'muriyatchiligini soddalashtirish va byudjet jarayonlarining oshkoraligini ta'minlash yo'nalishida salmoqli yutuqlarga erishilmoqda. maqolaning asosiy maqsadi - davlat byudjeti tizimi va daromadlarining shakllanishiga ta'sir etuvchi omillarni aniqlash, mavjud muammolarni tahlil qilish va ularni bartaraf etish bo'yicha takliflar ishlab chiqishdan iborat. buning uchun milliy va xalqaro tajribalar, statistik ma'lumotlar va normativ-huquqiy hujjatlar asosida tahlil o'tkaziladi ushbu tadqiqotda davlat byudjeti tizimi va byudjet daromadlarining shakllanishini chuqur tahlil qilish maqsadida kompleks metodologik yondashuv qo'llanildi. tadqiqotda nazariy, statistik va empirik usullar uyg'unlashtirildi. quyida qo'llanilgan asosiy metodlar keltirilgan: 1. …

5 / 11

lik (2020-2024) byudjet daromadlariga oid ko'rsatkichlar tahlil qilindi. bu orqali: ✓ davlat byudjeti daromadlarining dinamikasi; ✓ soliqlar va boshqa daromadlar tuzilmasi; ✓ markaziy va mahalliy byudjetlar o'rtasidagi taqsimot o'rganildi. 3. solishtirma tahlil (komparativ tahlil): o'zbekiston byudjet tizimi va daromadlarining shakllanishini boshqa mamlakatlar (masalan, polsha, malayziya, estoniya kabi rivojlanayotgan davlatlar) tajribasi bilan solishtirish orqali samarali elementlar aniqlab chiqildi. bu orqali quyidagilarga erishildi: ✓ byudjet barqarorligini ta'minlashdagi ilg'or tajribalarni aniqlash; ✓ o'zbekiston tajribasi bilan taqqoslab, mavjud kamchiliklar va imkoniyatlarni baholash. 4. empirik tahlil usuli: amaldagi qonunchilik, normativ hujjatlar va islohot dasturlarining real hayotdagi natijalari, byudjet tushumlarining amaldagi ta'siri va aholining ijtimoiy-iqtisodiy hayotiga ta'siri baholandi. shu orqali: ✓ soliq yengilliklarining byudj et daromadlariga ta' siri; ✓ raqamli texnologiyalarning soliq yig'imlariga ta'siri ko'rib chiqildi. 5. ekspertlar fikri va kontent-tahlil: soha mutaxassislari, iqtisodchi olimlar va amaliyotchilar fikrlari, intervyu va maqolalar tahlil qilinib, umumlashtirildi. shuningdek, qonunchilik hujjatlarining mazmuniy tahlili (kontent-tahlil) asosida byudjet siyosatining asosiy yo'nalishlari baholandi. …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat byudjeti va fiskal siyosatning barqarorligi"

davlat byudjeti va fiskal siyosatning barqarorligi reja: kitish 1. pul-kredit siyosati 2. pul - kredit siyosatini amalga oshirishning muhim vositalardan 3. pul -kredit siyosati samaradorligini baholash mezonlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish davlat byudjeti — davlatning muayyan vaqt (odatda bir yil) uchun moʻljallangan pul daromadlari va xarajatlari majmui. davlat byudjeti davlat ixtiyoridagi pul fondlarining taqsimlanishini bildirib, u davlat moliyasining bosh boʻgʻini hisoblanadi. davlat byudjeti tarkiban umumdavlat (yoki markaziy) byudjeti (mamlakat miqyosidagi umumiy daromadlar va xarajatlar yigʻindisi) va mahalliy (munitsipal) byudjet (hududiy tuzilmalar — oʻlka, viloyat, tuman va hokazo doirasidagi pul daromadlari va xarajatlari)ga boʻlinadi. ikki turdagi byudjetla...

This file contains 11 pages in DOCX format (29.8 KB). To download "davlat byudjeti va fiskal siyosatning barqarorligi", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat byudjeti va fiskal siyos… DOCX 11 pages Free download Telegram