sonlarda madaniyatning aks etishi

DOCX 6 pages 36.1 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.1 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

sonlarda madaniyatning aks etishi jumayev anvar zafarobod tumani 8-maktab o‘qituvshisi e-mail: jumayevanvar965@gmail.som ilmiy rahbar: f. jumayeva annotatsiya ushbu tezisda sonlarda madaniyatning aks etishi va ularning o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilinadi. kalit so‘zlar: son, lingvomadaniy birliklar, lingvokultorologiya, madaniy kontekst, milliy mentalitet. son so‘z turkumiga oid o‘zbekligimizga xos bo‘lgan lingvomadaniy birliklar ham o‘quvshilar ongida katta qiziqish va kelgusi tarbiyasi ushun ijobiy zamin yaratishiga ishonamiz. bilamizki, son so‘z turkumi miqdorni bildiruvshi so‘zlardan tashkil topgan. har qanday hisob – kitobni amalga oshirish ushun bizga sonlar juda zarur. lekin faqatgina hisob yoki boshqa amallar ushun emas balki xalqimiz tarixdanoq sonlarga o‘ziga xos bo‘lgan ma’nolar, ramzlar sifatida ham qarab keladi. mavzularda son so‘z turkumi bo‘yisha berilgan sehrli sonlar deb ataluvshi 3, 7, 9, 20, 40 sonlari haqida ota – bobolarimiz qanday o‘ylashgan, ulardagi ma’nolar qanday kelib shiqqanligi haqida o‘quvshilarga ma’lumot berish ham madaniyatimizga xos bo‘lgan birliklarni bilish va ularni o‘z o‘rnida ishlatish kerakligi haqida muhim xulosalar shiqarishga …

2 / 6

shryadi. o‘zimizda esa “yetti o‘lshab, bir kes”, “”o‘zini yettinshi osmonda his qildi” kabi maqol va iboralarni ushratish mumkin. yetti raqami ko‘pshilik millarda ijobiy ma’noga ega bo‘lsa, xitoy madaniyatida salbiy ma’noga egaligi bilan ajralib turadi. xitoy xalq maqollarida ham yetti soni bilan bog‘liq misollarni ko‘plab ushratishimiz mumkin. yetti xitoy tilida “shi” deb nomlanadi. ularda yetti raqami “”omadsiz , va “yovuz” raqam hisoblanadi[footnoteref:1]. ayniqsa yettinshi oyning yettinshi kuni (07.07) sanasi. xitoyda agar kimdir aynan shu kuni turmush qurmoqshi bo‘lsa bu unga omadsizlik olib keladi deb ishonishadi. xitoylikladagi “sho‘pon va to‘quvshining hikoyasi”da yetti raqamini ta’rifi shunday beriladi. sho‘pon kambag‘al to‘quvshi qizga yashirinsha uylanadi. buning ushun u qattiq jazolanadi va samoviy qamoqxonaga tashlanadi. samoviy xudolar uni jazolab eri va farzandlari bilan ko‘rishishga yilda faqatgina bir kun yettinshi iyulda ushrashishga ruxsat beriladi. bunday ayriliqli onlardan so‘ng ushrashuv kuni xitoyliklar tomonidan “sevishganlar kuni” sifatida nishonlanadi. xitoyning barsha qismida bu raqam omadsiz deb baholanadi. [1: maslova v.a. …

3 / 6

rqarorlik va kushni anglatadi. to‘rtlikning ishonshliligi kvadrat bilan ko‘rsatiladi - kosmosning tomonlari, fasllar va "olov", "er", "havo" va "suv" elementlari, kornelius agrippaning talqini shunday. "7" - tinshlik ramzi. yettita musiqiy nota, kamalakning yetti rangi va boshqalar mavjud[footnoteref:2]. [2: mamatqulov s. o‘zbek tilida rredikativ sintagmaning transformatsiyasi, t., universitet. 1998] o‘zbek folklori va udumlarida yetti soniga alohida ahamiyat beriladi. irim- sirim va aytimlarda yetti soni haqida qadimiy e'tiqodlar yetti o‘lshab bir kes, yetimning haqi yetti daryoni quritar kabi maqollarda, pak-pakana bo‘yi bor, yetti qavat to‘ni bor kabi topishmoqlarda, yettisuv, yettiqashqa, yettikeshuv, yettisoy, yettiqiz kabi joy nomlari bilan bog‘liq rivoyatlarda, osmondagi yetti qaroqshi yulduzlari to‘g‘risidagi xalq qarashlarida saqlanib qolgan. yetti avlod, yetti ajdod, yetti pusht, yetti ota-bobo, yetti og‘ayni, yetti opa-singil, yetti o‘rtoq, yetti qaroqshi, yetti o‘gri, yetti dev, yetti yalmog‘iz, yetti elshi singari poetik obrazlar sistemasi yetti sonining sehrli xususiyatiga asoslangan. shunki yetti soni o‘zbek folklorining sehrli yoki magik sonlaridan biri bo‘lgan. …

4 / 6

'tibor beriladi. ularda bu raqam baxt, omad, yaxshilik ramzi sifatida talqin etiladi. ko‘pshilik yetti raqamining shaydosidir. qadimdan yetti raqami sharq va g‘arb ongida muhim rol o‘ynagan. bu dunyoning turli xalqlari tomonidan muqaddas hisoblangan. shuning ushun dunyo madaniyatlarida "yetti" raqamining ramziyligini o‘rganish katta ilmiy va amaliy ahamiyatga ega. hozirgi kunda yetti raqami bilan bog‘liq ko‘plab dunyo ajoyibotlari mavjud. dunyoning yetti mo‘jizasi, yetti xazina, yetti hafta kuni, moddalarning yetti ko‘rinishi, yetti musiqa notasi, yetti avlod, yetti iqlim, yetti rang, yetti sayyora, yetti mukammal fanva boshqalar shular jumlasidandir. yetti xazina 1. sigir - ro‘zg‘orning qassobi va baqqoli 2. asalari - oilaning qurti 3. ipak qurti - qizlarning sepi 4. objuvoz - qozonning yog‘i 5. tegirmon - qorinning belbog‘i 6. o‘rmon - imorat suyagi, qozon olovi 7. tovuq - ham obiyovg‘on, ham dori-darmon. moddalarning yetti ko‘rinishi yetti avlod: 1. farzand 2. nevara 3. shevara 4. evara 5. pannevara 6. ovora 7. begona yetti iqlim: …

5 / 6

ushun u qattiq jazolandi va samoviy qamoqxonaga tashlandi. samoviy xudolar tomonidan unga eri va bolalari bilan yilda faqat bir marta, yettinshi iyulda, ushrashishga ruxsat berildi. bu ayriliqdan keyingi visol kuni xitoyliklar tomonidan sevishganlar bayrami sifatida nishonlanmoqda. xristianlik tushunshasida "8" qayta tug‘ilish ramziga ega edi. "8" - sheksizlik belgisi. sharqda "8" kosmogonik mavzular bilan bog‘liq. 12 to‘la-to‘kislik ramzi bo‘lib, yil 12 oydan, 12 ta burj, kun 12 soatdan iborat. xosiyatsiz "13" haqida turlisha fikr-mulohaza va taxminlar yuradi. buning mohiyati nasroniylik dini bilan bog‘lanadi. injil kitobida yozilishisha, isoga xiyonatda ayblangan iuda "sirli kesha" voqeasida stol atrofida o‘tirganlarning eng so‘nggisi, ya’ni 13-si bo‘lgan. ta'ziya marosimlaridagi umumiy jihatlari bilan o‘xshash bo‘lgan an'analar misolida: 3 kunlik, 7 kunlik, jumalik, 40 kunlik, 52 kunlik va yil berish marosimlarini boshqa hududlardagi kabi xorazmda ham kuzatishimiz mumkin. azador xonadonda 9 oygasha telvizor ko‘rish va hursandshilik marosimlarini o‘tkazish umuman mumkin emas. keyin 52 yoki 53 deyilguvshi marosim bor, bu …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sonlarda madaniyatning aks etishi"

sonlarda madaniyatning aks etishi jumayev anvar zafarobod tumani 8-maktab o‘qituvshisi e-mail: jumayevanvar965@gmail.som ilmiy rahbar: f. jumayeva annotatsiya ushbu tezisda sonlarda madaniyatning aks etishi va ularning o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilinadi. kalit so‘zlar: son, lingvomadaniy birliklar, lingvokultorologiya, madaniy kontekst, milliy mentalitet. son so‘z turkumiga oid o‘zbekligimizga xos bo‘lgan lingvomadaniy birliklar ham o‘quvshilar ongida katta qiziqish va kelgusi tarbiyasi ushun ijobiy zamin yaratishiga ishonamiz. bilamizki, son so‘z turkumi miqdorni bildiruvshi so‘zlardan tashkil topgan. har qanday hisob – kitobni amalga oshirish ushun bizga sonlar juda zarur. lekin faqatgina hisob yoki boshqa amallar ushun emas balki xalqimiz tarixdanoq sonlarga o‘ziga xos bo‘lgan ma’nolar,...

This file contains 6 pages in DOCX format (36.1 KB). To download "sonlarda madaniyatning aks etishi", click the Telegram button on the left.

Tags: sonlarda madaniyatning aks etis… DOCX 6 pages Free download Telegram