xvi-xix asrlarda aholining maishiy turmush tarzi

DOCX 13 pages 34.5 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.5 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu: xvi-xix asrlarda aholining maishiy turmush tarzi reja : 1.o`zbekistonning ma’naviy-madaniy va ma’rifiy hayoti 2. hukmron kommunistik mafkura ta’s iri 3. shu asrlarda fan,adabiyot rivoji foydalanilgan adabiyotlar 1.o`zbekistonning ma’naviy-madaniy va ma’rifiy hayoti xx asrning 20-30— yillarida madaniy-ma'naviy soha ham o'ziga xos murakkab, qiyinchilik bilan kechdi. 20— yillar boshlariga kelib o'zbekiston hududida madaniy qurilishning eng dolzarb vazifalaridan sanalgan sovet ta’lim tizimini shakllantirish ishlari boshlab yuborildi. sovetlar o'zbekistonda yangi ta’lim tizimini yaratishga yo'l tutar ekan, bundan ko'zlagan asosiy maqsadlari o'lkada xalq ta’limi bo'g'inlarini ravnaq toptirish, xalq savodxonligiga erishish, ilm-ma’rifatdan bahramand yetish orqali yurt farzandlari ongi, shuuriga kommunistik g'oyalar va ideallarni chuqur singdirish va shu yo'l bilan o'zlariga jo‘n deb xizmat qiladigan avlodni tarbiyalab voyaga yetkazish edi. sovetlar avval boshda o'zbekistondagi murakkab vaziyatni, mahalliy xalq kayfiyati va ruhiyatini, uning o'ziga xos milliy an’analari, islomiy qadriyatlarini bir qadar hisobga olib, bu yerda eski va jadid usulidagi maktablar, madrasalarning ham faoliyat yuritishiga monelik ko'rsatmadi. buning …

2 / 13

kada 8 yoshdan 40 yoshgacha bo'lgan kishilarni o'qitish va savodxon qilish to'g'risida dekret qabul qildi. bundan ko'zda tutilgan maqsad mahalliy xalqni tobora sovetlar siyosati va mafkurasi ta’siriga olish edi. shulami hisobga olib respublikaning turli hududlarida ko'plab savodsizlikni tugatish kurslari tashkil etildi. ularga turli yoshdagi kishilar jalb qilinib, savodlarini chiqardilar. jumladan, 1-besh yillik (1928-1932 yy.)da o'zbekistonda jami 700 ming kishi savodsizlik kurslarini tugatgan bo'lsa, bu ko'rsatkich 2-besh yillik (1933-1937 yy.) davrida 1 mln.400 ming kishini tashkil qildi. respublikada boshlang'ich ta'lim tizimining joriy etilishi, keyinroq esa 7 yillik ta’limga o'tilishi ham xalq ta’limi sohasida muhim o'zgarishlardan bo'ldi. maktab qurilishi, uning malakali o'qituvchi kadrlar bilan ta'minlanishi, o'quvchilar soni yil sayin o'sib bordi. ma’lumotlarga ko'ra, agar 1924-25-o'quv yilida o'zbekistonda 160 tasovet tipidagi maktablar tashkil qilinib, ulardal 7209 nafar o'quvchi ta’lim olgan bo'lsa, 1941— yilga kelib bunday maktablar soni 5504 taga va ularda ta’lim olayotgan o'quvchilar soni esa 1 mln. 315 ming nafarga yetgan. sovet …

3 / 13

iq o'tkazish, muallimlar tarkibini elak-elak qilish atayin kuchaytirildi. oliy va o‘rta maxsus ta’lim. sovetlarning xalq ta’limi sohasida yuritgan siyosatining muhim yo'nalishlaridan biri, bu oliy va o'rta maxsus ta’lim tizimini shakllantirish hamda rivojlantirish edi. har qandaytuzumda bo'lgani singari, sovet hokimiyati ham yangi tuzum g‘oyalari va ideallari ruhida tarbiyalangan, unga sadoqat bilan xizmat qiladigan ko'plab yuqori malakali, o'qimishli kadiiarga o'tkir ehtiyoj sezardi. shu o'rinda ta’kidlash joizki, turkistonda oliy ta’limni tashkil etish g'oyasini, dastavval, o'lkaning ilg'or jadid namoyandalari ilgari surganlar. xususan, ular tashabbusi bilan 1918— yil mayida toshkentda ilk bor milliy universitet ochilib, u ilmga chanqoq ko'plab mahalliy yoshlarni o'z bag'riga olgan edi. biroq har narsada o'zini ko'rsatishga intilgan sovetlar yurtparvar jadidlar tashabbusini bo'g'ib, 1920— yil sentabrida toshkentda turkiston davlat universiteti tashkil etdilar. keyinchalik, o'rta osiyo universiteti maqomini olgan bu oliygoh o'lkada oliy ta’limni rivojlantirish, yuqori mutaxassis kadrlar tayyorlash o'chog'i bo'ldi. biroq bu o'quv dargohi professoro'qituvchilarining mutlaq tarkibi yevropalik millat vakillaridan iborat edi. …

4 / 13

ib respublikadagi jami oliy o'quv yurtlari soni 31 taga yetdi. ulardagi talabalar soni 12,2 ming nafami tashkil etardi. talabalarning soni 1937— yilda 15,5 mingga, 1941— yilda esa 18 mingtaga yetdi. o'zbekistonning bu davrdagi ta'lim tizimida o'rta maxsus ta’lim o'quv yurtlari faoliyati ham alohida o'rin egallaydi. 20— yillarda respublikada 6 ta qishloq xo'jalik texnikumi, 1 ta tibbiyot texnikumi, 16 ta hunar-texnika maktabi tashkil qilindi. ularda 6800 nafar yoshlar o'qidi. shuningdek, shu vaqtda 5 ta pedagogika texnikumi, 2 ta pedagogika bilim yurti, bitta xotin-qizlar bilim yurti mavjud bo'lib, ular orqali ko'plab bilimli, malakali pedagog kadrlar tayyorlandi. xx asr 40— yillari boshlariga kelib o'zbekistonda maxsus bilimyurtlari soni 92 taga yetgan bo'lib, ularda 12,6 ming nafar yoshlar ta'lim olmoqda edi. f ao.r respublikada ilm-fanning ravnaq topishi ham tabiiy holdir. yurtning ko'plab iqtidorli, zakovatli yoshlari o'zlarini ilm-fanga bag'ishlab, asta-sekin uning cho'qqilariga ko'tarilib bordilar. 30— yillarga kelib o'zbek fanining turli yo'nalishlarida o'z yuksak salohiyatini namoyon etib, …

5 / 13

, uning tezpishar, sifatli navlarini yaratish sohasida muhim yangiliklar qilindi. geolog olimlar sa’y - harakatlari bilan yangi konlar, turli xil ma’dan topilmalari kashf qilindi. 1927— yilda farg'ona vodiysida sho'rsuv neft koni ochildi. sement ishlab chiqarish uchun xomashyo qidirib topildi. qator mis, oltin, kumush, qalay, marmar konlari topilib, ishga tushirildi. respublikada ijtimoiy fanlar, shu jumladan, tarix va arxeologiya sohalarida ham ancha ilmiy-tadqiqot ishlari ko'zga tashlandi. yirik arxeolog olimlar: ya.g'ulomov, s.tolstov xorazmda, m.e.masson samarqandda, v.a.shishkin, o.nabiyev, a.t.okladnikovlar ohangaron vodiysi va termiz atrofida katta hajmdagi qazilma ishlarini olib bordilar. boysunda eng qadimgi ajdodlarimiz nasliga oid neandertal odami qoldiqlari, madaniy izlari topilishi fanda muhim yangilik bo'ldi. o'zbekiston fani markaz olimlari tomonidan ham e’tirof etildi. 1940— yil 9-yanvarda o'zbekiston xks (hukumati) huzuridagi fan qo'mitasi negizida sssr faning o'zbekiston filiali ta’sis etildio'sha kezlarda uning tarkibida 75 ta ilmiy-tadqiqot institutlari va muassasalari mavjud edi. ular 3024 nafar ilmiy xodimlarni o'z safiga birlashtirgandi. bularning 109 nafari fan doktorlari, …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xvi-xix asrlarda aholining maishiy turmush tarzi"

mavzu: xvi-xix asrlarda aholining maishiy turmush tarzi reja : 1.o`zbekistonning ma’naviy-madaniy va ma’rifiy hayoti 2. hukmron kommunistik mafkura ta’s iri 3. shu asrlarda fan,adabiyot rivoji foydalanilgan adabiyotlar 1.o`zbekistonning ma’naviy-madaniy va ma’rifiy hayoti xx asrning 20-30— yillarida madaniy-ma'naviy soha ham o'ziga xos murakkab, qiyinchilik bilan kechdi. 20— yillar boshlariga kelib o'zbekiston hududida madaniy qurilishning eng dolzarb vazifalaridan sanalgan sovet ta’lim tizimini shakllantirish ishlari boshlab yuborildi. sovetlar o'zbekistonda yangi ta’lim tizimini yaratishga yo'l tutar ekan, bundan ko'zlagan asosiy maqsadlari o'lkada xalq ta’limi bo'g'inlarini ravnaq toptirish, xalq savodxonligiga erishish, ilm-ma’rifatdan bahramand yetish orqali yurt farzandlari ongi, shu...

This file contains 13 pages in DOCX format (34.5 KB). To download "xvi-xix asrlarda aholining maishiy turmush tarzi", click the Telegram button on the left.

Tags: xvi-xix asrlarda aholining mais… DOCX 13 pages Free download Telegram