gidroekologiya monitoring hamda informatsiya tizimlari atrof muhitni boshqarish va muhofaza qilish global tizimi

DOCX 12 pages 36.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.8 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

orol va orol bo`yi ekologik vaziyat keskinlashuvining asosiy omillari mavzu: gidroekologiya monitoring hamda informatsiya tizimlari atrof muhitni boshqarish va muhofaza qilish global tizimining tarkibiy qismidir. reja: 1. gidroekologiya monitoring 2. orol dengizini saqlab qolish mumkinmi? 3. muhitni boshqarish. gidrosfera – geografik qobiqning eng ko’p tarqalgan komponenti bo’lib, u okean suvlaridan, quruqlikdagi daryo, ko’l va yer osti suvlaridan, atmosferadagi suv bug’laridan, qoplama va tog’ muzliklaridan, qorlardan hamda ko’p yillik muzloq yerlardan tashkil topgan.yer yuzasidagi okean va dengizlarning umumiy maydoni quruqlik yuzasiga qaraganda 2,5 barobar ko’pdir. okean suvlari yer sharining 3/4 qismini egallagan bo’lib, qalinligi 4000 metrga tengdir. rus olimi m.i.lvovichning hisobiga ko’ra, gidrosferaning 93,96 foizi (1370323000 km3) okean suviga to’g’ri keladi. ammo inson o’z faoliyati davomida bu suvlardan kam foydalanadi. okean suvlari yer tabiatining qimmatbaho suyuqlik moddasi bo’lib, ular boshqa sayyoralarda uchramaydi. okeanlarni sayyoramiz hayotidagi rolini va katta ahamiyatga ega ekanligini so’z bilan ta’riflab berib bo’lmaydi. yer tabiatiga xos bo’lgan xususiyatlarning …

2 / 12

. ya’ni, materik yer po’sti singari suv ham mantiyadan asta-sekin ajarlib chiqib to’planan boshlangan va hozirgi okeanlarni hosil qilgan. magmalardan suvning ajaralib chiqishi hozir ham davom etmoqda. gidrosferaning 4,42 foizini quruqlikdagi daryo, ko’l va yer osti suvlari, 1,65 foizini qutb va tog’lardagi muzliklar tashkil etadi. yer yuzidagi quruqlik (maydoni 140 mln. km2) dan har yili 41500 km3 suv oqib chiqib okeanga tushadi. bu suv miqdori baykal ko’li suvidan 1,5 barobar ko’p demakdir. quruqlikdagi yillik suv oqimining 56 foizi atlantika okeaniga va arktika suv havzalariga 44 foizi tinch va hind okeanlari suv havzalariga, 2,5 foizi esa berk suv havzalariga to’g’ri keladi. shuningdek, orol dengizining iqlimini tartibga soluvchi havza hamda butun mintaqada ob-havoning keskin o‘zgarishini kamaytirishdagi vazifasi aholi turmushi sharoitlariga, qishloq xo‘jaligi va ekologik holatga ijobiy ta’sir korsatardi. orol dengizi akvatoriyasi ustida qish vaqtida mintaqaga kirib keladigan ulkan havo oqimi iliqlashgan, yozgi vaqtda esa sovuqlashgan. orol dengizi muammosi xx asrning 60-yillarida mintaqadagi …

3 / 12

ol muammosiga, uning mintaqaviy va global xavfsizlik bilan chambarchas bog‘liq ekanligiga jalb etib kelishmoqda. 1993-yil 28-sentabrda bmt bosh assambleyasiningning 48-sessiyasida va 1995-yil 24-oktabrdagi 50-sessiyasida markaziy osiyo mintaqasi mamlakatlari vakillari jahon hamjamiyatini orol va orolbo‘yini qutqarishda ko‘mak berishga chaqirdilar hamda ushbu muammoni xalqaro moliyaviy tuzilmalar, rivojlangan davlatlar ko‘magisiz va bmtning shafeligisiz amalga oshirish mumkin emasligiga bmtning e’tiborini qaratishdi. ushbu muammolarni hal etish bo‘yicha mintaqaviy hamda milliy miqyosda amaliy sa’y-harakatlar amalga oshirilmoqda. 1993-yilda qozog‘iston, qirg‘iziston, tojikiston, turkmaniston va o‘zbekiston ishtirokida tashkil etilgan orolni qutqarish xalqaro jamg‘armasi (oqxj) bunga yorqin misol bo‘ladi. orolbo‘yining biofondini saqlash, ekologik muammoning atrof muhitga va eng asosiysi mintaqada yashayotgan insonlarning hayotiga halokatli ta’sirini qisqartirish kabilar tashkilotning muhim vazifasi qilib belgilab olindi. oqxj faoliyatining hozirgi vaqtdagi asosiy natijasi orol dengizi havzasi mamlakatlari uchun uchta ko‘mak dasturining qabul qilinishi bo‘ldi (odhd – 1, odhd – 2, odhd – 3). o‘zbekiston oqxjning asosiy ta’sischi davlati bo‘lib, tashkilot faoliyatining har tomonlama mustahkamlanishida …

4 / 12

cha xalqaro konferensiyaning tashkil etilishi ushbu muammoning xalqaro doirada keng muhokama etilishida muhim turtki bo‘ldi. konferensiya ishida 60 dan ziyod xalqaro tashkilotlar, yaponiya, germaniya, xxr va arab davlatlarining yirik moliyaviy institutlari vakillari hamda yetakchi tadqiqot markazlar mutaxassislarining ishtirok etishi bunga yaqqol misol bo‘la oladi. konferensiya yakuni bo‘yicha umumiy qiymati 1,5 mlrd.aqsh dollarini tashkil etadigan orol fojeasining og‘ir oqibatlarini yumshatishga yo‘naltirilgan loyihalarni amalga oshirish bo‘yicha toshkent deklaratsiyasi va ish rejasi qabul qilindi. milliy miqyosda o‘zbekiston respublikasi orol dengizi qurishining salbiy oqibatlariga qarshi kurashda keng chora tadbirlarni amalga oshirmoqda. 1990-yillardan boshlab yuzlab dastur va loyihalar amalga oshirildi. 2013-yil orolbo‘yida amudaryo deltasida kichik suv havzalarini tashkil etish, sho‘rsizlantiradigan qurilmaga ega suv chiqarish inshootlarini qurish, himoya o‘rmonlarini tashkil etish va janubiy orolboyi havzasi ornitologik monitoringi kabi loyiha va tadbirlarni moliyalashtirishga umumiy qiymati 1,3 mlrd. aqsh dollari ekvivalentidagi reja tasdiqlangan. 2013-yilning avgust oyidan oqxjga raislik qilish o‘zbekiston respublikasiga o‘tdi. 2013-yilning 16-sentabrida o‘zbekiston respublikasi va oqxjning …

5 / 12

mintaqaviy hususiyatlardan iborat: · qishloq xo`jalik va sanoat ishlab chiqarish bilan bog`liq holdagi nisbatan kichik hududda aholining zichligi. shunin guchun insonnin gkimyolashtirilgan xo`jalik va mayishiy faoliyati natijasida atrof muhitga salbiy ta`siri kuzatiladi. · suv resurslarining tanqisligi, ulardan sug`orish sanoat mayishiy turmush sohalarida keng foydalanish va ularni ifloslanishi · respublika hududining bir qismi tog` oraliqlarida bo`lgani uchun tabiat iqlim hususiyatlari bilan havfli zona (atmosferada zararli moddalarning to`planishi bo`yicha) hisoblanadi. markaziy osiyoda sug`oriladigan dehqonchilikda suv resurslardan asossiz va noo`rin foydalanish natijasida, orol va orol bo`yi muammosi vujudga keldi. yerning qayta sho`rlanishiva suvning yaroqsizligi ko`payib bormoqda. o`simliklar xom ashyosidan foydalanish chorvani betartib o`tlatish tabiiy manzaraga reaksiyon taziq respublikasidagi ekotizmlarning mahsulotlarni unumdorligini kamapyishiga olib kelmoqda. orol dengizi va orol bo`yi ekologiyasi. orol dengizi ilgari vaqtlarda dunyoda eng katta ichki dengizlardan biri hisoblanib undan ovchilik transport amudaryo, sirdaryo yer osti suvlari hamda atmosfera yog`inlari tushushi va yuzadan suvning bug`lanishini tashkil etadi. qadimgi tarixiy davrlarda dengiz …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gidroekologiya monitoring hamda informatsiya tizimlari atrof muhitni boshqarish va muhofaza qilish global tizimi"

orol va orol bo`yi ekologik vaziyat keskinlashuvining asosiy omillari mavzu: gidroekologiya monitoring hamda informatsiya tizimlari atrof muhitni boshqarish va muhofaza qilish global tizimining tarkibiy qismidir. reja: 1. gidroekologiya monitoring 2. orol dengizini saqlab qolish mumkinmi? 3. muhitni boshqarish. gidrosfera – geografik qobiqning eng ko’p tarqalgan komponenti bo’lib, u okean suvlaridan, quruqlikdagi daryo, ko’l va yer osti suvlaridan, atmosferadagi suv bug’laridan, qoplama va tog’ muzliklaridan, qorlardan hamda ko’p yillik muzloq yerlardan tashkil topgan.yer yuzasidagi okean va dengizlarning umumiy maydoni quruqlik yuzasiga qaraganda 2,5 barobar ko’pdir. okean suvlari yer sharining 3/4 qismini egallagan bo’lib, qalinligi 4000 metrga tengdir. rus olimi m.i.lvovichning hisobiga...

This file contains 12 pages in DOCX format (36.8 KB). To download "gidroekologiya monitoring hamda informatsiya tizimlari atrof muhitni boshqarish va muhofaza qilish global tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: gidroekologiya monitoring hamda… DOCX 12 pages Free download Telegram