suyuqfaza cheklovchilar tizimlari

PPTX 29 pages 930.9 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 930.9 KB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

suyuq fazada chekli eruvchan sistemalar. tema: suyuq fazada chekli eruvchan sistemalar. plan murakkab holat diagrammalari suyuq fazada chekli eruvchan sistemalar. chekli eruvchan sistemalar hamma suyuqliklar turli darajada o’zaro eriydi. biroq eruvchanlik shu darajada farqlanadiki, unga qarab sistemalarni bir nechta guruhga bo’lish mumkin: chekli eruvchan sistemalar 1. bir-birida deyarli erimaydigan suyuqliklar: benzol-suv, simob-suv. 2. cheklangan miqdorda o’zaro eruvchi suyuqliklar: anilinsuv, metil spirti-geksan, suv-efir-qahrabo kislotasi nitrili, benzolbromoform-chumoli kislota, suv-atseton-ksilol. 3. bir-birida cheksiz eruvchi suyuqliklar: metil spirti-suv, benzol-xloroform, benzol-xloroform-uglerod to’rt xlorid, 4200c dan yuqorida bi–cd–zn. cheklangan eruvchanlikka ega bo’lgan suyuq binar sistemalar bir birida chekli eruvchi suyuqliklar eruvchanligi erish shartlariga bog'liq bo'lgan suyuqliklar kam eruvchan deyiladi. muayyan konsentratsiyalarda ular bir hil fazani hosil qiladi; konsentratsiyalar va haroratlarning boshqa orajig’ida sistema geterogen bo'ladi suyuqliklar o'zaro eruvchanliklarining haroratga bog'liqligi xususiyatiga ko'ra to'rt turga bo'linadi: 1. yuqori kritik erish haroratiga; 2. pastroq kritik erish haroratiga; 3. yuqori va pastki kritik erish haroratiga; 4. kritik erish temperaturalari …

2 / 29

i saqlash vaqtida delaminatsiyalanmaydigan qavatlanmaganligini aniqlashga imkon beradi. diagrammalarni chizish uchun keng konsentratsiyalar oralig'ida ma'lum tarkibga ega bo'lgan bir qator aralashmalar tayyorlanadi. 5 5 1. yuqori kritik erish haroratiga ega kam eriydigan suyuqliklar (fenol-suv, anilin-suv) agar t haroratda anilin suvga kichik qismlarda silkitib qo'shilsa, dastlab bir hil eritma paydo bo'ladi. ajratish egri chizig'ining a nuqtasida suvli eritma anilin bilan to'yinganlikka erishadi. keyinchalik anilin qo'shilishi bilan sistema yangi qatlam - anilindagi suvning to'yingan eritmasi hosil bo'lishi sababli ikki qatlamga bo'linadi, uning tarkibi t haroratda c nuqtasi bilan aniqlanadi. 6 harorat ko'tarilgach, eruvchanlik chegaralari bir-biriga yaqinlashadi va ajratish hududi kamayadi. ba'zi hollarda suyuqliklar har qanday nisbatda aralashadigan haroratga erishish mumkin. bu harorat yuqori kritik erish harorati (tcr) deb ataladi. 1 rasm. yuqori kritik erish haroratiga ega bo'lgan kam eriydigan suyuqliklarning holati diagrammasi. yuqori kritik erish haroratiga ega kam eriydigan suyuqliklar (fenol-suv, anilin-suv) ak egri chizig'i suvli qatlam tarkibining haroratga bog'liqligini, kb egri …

3 / 29

angan eriydigan suyuqliklar (trietilamin-suv, dietilamin-suv). bunday sistrmalar uchun haroratning pasayishi bilan komponentlarning o'zaro eruvchanligi ortadi. muvozanatli to'yingan eritmalarning konsentrasiyalariga mos keladigan nuqtalar haroratning pasayishi bilan bir-biriga yaqinlashadi va bir kritik nuqtaga birlashadi k. kritik erish harorati tcrh dan pastda, cheksiz eruvchanlik o'rnatiladi, ya'ni haroratning yanada pasayishi bilan komponentlar o'zaro cheksiz ravishda eriydi. 8 2 rasm. kritik erish harorati past bo'lgan kam eriydigan suyuqliklarning davlat diagrammasi 3. yuqori va pastki kritik erish haroratiga ega cheklangan eruvchan suyuqliklar (nikotin-suv, glitserin-guayakol) ushbu turdagi suyuqliklar t haroratda eng past o'zaro eruvchanlikka ega, keyin eruvchanlik haroratning oshishi va pasayishi bilan ham ortadi. ular ikkita kritik erish harorati bilan tavsiflanadi. tkrb dan yuqori va tkrh dan past bo'lgan komponentlar bir-birida cheksiz eriydi. 3-rasm. yuqori va pastki kritik erish haroratiga ega bo'lgan kam eriydigan suyuqliklarning holat diagrammasi 9 4. kritik erish haroratiga ega bo'lmagan kam eriydigan suyuqliklar (efir-suv) na quyi, na yuqori kritik erish haroratiga erishib bo'lmaydigan …

4 / 29

tarkibiy qismlari tabiatan juda xilma-xildir. masalan, suv-moy, suv-benzol, suv-simob. asosiy xususiyatlar: 1) aralashmadagi suyuqliklar bir hil ko'p molekulyar tuzilmalar shaklida bo'lganligi sababli (masalan, bir xil turdagi molekulalarning tomchilari shaklida), bir suyuqlikning mavjudligi boshqasining bug' bosimiga ta'sir qilmaydi (o'zaro eriydigan suyuqliklardan farqli o'laroq). ya'ni, aralashmaning tarkibidan qat'i nazar, har bir komponentning bug 'bosimi sof komponent bilan bir xil bo'ladi. aralash qaynatilganda hosil bo'lgan bug' pufakchalari ikkala moddaning bug'larini o'z ichiga oladi. shuning uchun qaynash ikkala bug'ning umumiy bosimi tashqi bosimga teng bo'lganda sodir bo'ladi: 11 11 chekli eruvchan sistemalar termik analizda ko’rilgan qattiq qotishmalarning hammasi suyuq fazada o’zaro cheksiz eriydi. suyuqliklar esa, suyuq fazada ham chekli eruvchanlikka ega bo’lishi mumkin. quyidagi diagrammalar bunga misol bo’la oladi. chekli eruvchan sistemalar v.18-rasm. suv-anilin sistemasining holat diagrammasi chekli eruvchan sistemalar suv-anilin sistemasini ko’rib chiqamiz. rasmda suv-anilin sistemasining holat diagrammasi keltirilgan. ushbu rasmdagi ab egrisi suv qavatining tarkibini t ga bog’liqligini, bs egrisi esa anilin …

5 / 29

azalar soni f=2, erkinlik darajasi f=k–f+1=2–2+1=1 ga teng bo’ladi. chekli eruvchan sistemalar agar suyuqliklarning o’zaro erishi past haroratlarda ham cheklangan bo’lsa va erishning ushbu harorati minimumdan o’tsa, quyi kritik harorat (eqkh) deyiladi: chekli eruvchan sistemalar suv-nikotin sistemasi (rasm) chekli eruvchanlikka ega bo’lib, haroratlarning 330-450 k oralig’idan tashqaridagina ularning o’zaro erishi kuzatiladi. chekli eruvchan sistemalar erishning yuqori kritik haroratida fazalarning o’zaro erish jarayoni issiqlik yutilishi bilan boradi. erishning quyi kritik haroratida esa, o’zaro erish jarayoni ekzotermik jarayondir. faza tarkibini aniqlash 1 – 20 at.% si; 2000 oc agar qotishma bir fazali bo'lsa, unda fazaning tarkibi qotishma tarkibiga to'g'ri keladi 1 2 – 30 at.% si; 1800 oc agar qotishma ikki fazali bo'lsa, unda fazalarning tarkibi konodaning ikki fazali hududlarni bog'laydigan chiziqlar bilan kesishish nuqtalari bilan belgilanadi. (24 at.% si i 37 at.% si) 2 fazalar sonini (massasini) aniqlash b – 20 mass.% si (30 at.% si); 1800 oc a b c …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suyuqfaza cheklovchilar tizimlari"

suyuq fazada chekli eruvchan sistemalar. tema: suyuq fazada chekli eruvchan sistemalar. plan murakkab holat diagrammalari suyuq fazada chekli eruvchan sistemalar. chekli eruvchan sistemalar hamma suyuqliklar turli darajada o’zaro eriydi. biroq eruvchanlik shu darajada farqlanadiki, unga qarab sistemalarni bir nechta guruhga bo’lish mumkin: chekli eruvchan sistemalar 1. bir-birida deyarli erimaydigan suyuqliklar: benzol-suv, simob-suv. 2. cheklangan miqdorda o’zaro eruvchi suyuqliklar: anilinsuv, metil spirti-geksan, suv-efir-qahrabo kislotasi nitrili, benzolbromoform-chumoli kislota, suv-atseton-ksilol. 3. bir-birida cheksiz eruvchi suyuqliklar: metil spirti-suv, benzol-xloroform, benzol-xloroform-uglerod to’rt xlorid, 4200c dan yuqorida bi–cd–zn. cheklangan eruvchanlikka ega bo’lgan suyuq...

This file contains 29 pages in PPTX format (930.9 KB). To download "suyuqfaza cheklovchilar tizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: suyuqfaza cheklovchilar tizimla… PPTX 29 pages Free download Telegram