molekulyar spektraskopik analiz usullari

PPT 55 pages 1.0 MB Free download

55 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPT

Pages 55

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 55

molekulyar analiz usullari molekulyar spektraskopik analiz usullari reja 1. molekuladagi harakat turlari, ularning energiyalari. 2. elektron yutilish spektrlarining tabiati. 3. buger-lambert-ber qonuni. 4. yorug'lik yutilishining molyar koeffitsienti. 5. optik zichliklarning additivlik xossasi 6. buger-lambert-ber qonunidan chetlanish va uning sabablari. 1. molekuladagi harakat turlari, ularning energiyalari. molekulaning to'liq energiyasi elektronlar energiyasi , atomlar tebranish harakatining energiyasi va molekula aylanma harakati energiyalarining yig'indisidan iborat bo'ladi. bu energiyalarning qiymatlari orasida quyidagi munosabat mavjud kvant mexanikasiga ko'ra va uning tarkibiy qismlari diskret qiymatlarni qabul qiladi. masalan molekula, energiyasi qat'iy aniq elektron holatlarga ega. uning bu elektron holatlariga energetik sathlar deyishadi. miqdoriy spektrofotometrik (fotometrik) analiz, asosan molekulaning elektron energetik sathlari orasidagi o'tishlar hisobiga hosil bo'ladigan elektron yutilish spektrlari bilan bog'liq. modda gaz holatdan kondensirlangan (suyuq va qattiq) holatga o'tganda, polosani kengligi keskin ortadi. buning sababi, qattiq jism va suyuqlikda molekulalar orasidagi masofa kamaygani uchun qo'shni zarrachalar o'rtasidagi o'zaro ta'sirning kuchayishidir. 2. elektron yutilish spektrlarining tabiati …

2 / 55

r elektron chiqarish va yutilish spektriga, molekulyar birikmalar esa faqat elektron yutilish spektrlariga ega. atomlarning elektron spektrlari ingichka chiziqlar to'plamidan, molekularniki esa bir qancha keng polosalardan iborat bo'ladi. 2. elektron yutilish spektrlarining tabiati elektron spektrlarning tabiatini moddani turli energetik holatlarga o'tib turishi bilan tushuntirish mumkin. moddani eng turg'un holatiga, energiyasi eng kam bo'lgan holati mos keladi. bunday holatga asosiy, boshqa holatlarga esa qo'zg'algan holatlar deyiladi. spektrning ultrabinafsha va ko'zga ko'rinuvchi qismlarida joylashgan yutilish spektrlari, molekulaning elektron holatlari o'rtasidagi o'tishlar hisobiga hosil bo'ladi, shuning uchun ham ularni elektron yutilish spektrlari deyishadi. molekulaning har bir elektron holati energiyaning ma'lum oraliqdagi qiymatlari bilan xarakterlanadi. qiymatlarning bunday bo'lishini sababi, molekulani tashkil etgan atom yadrolarining tebranma harakatidir. shuning uchun, elektron sathlar orasidagi har bir o'tishga spektrning keng yutilish polosasi mos keladi. elektron yutilish spektrlarini talqin qilishning («o'qish»ning) asosiga molekulyar orbitallar nazariyasi olingan. bu nazariya, molekulaning asosiy elektron holatdan qo'zg'algan holatga o'tishini, valent elektronni band molekulyar …

3 / 55

ligini ifodalaydigan, xiyla murakkab egrilikka aytiladi. shunday qilib, yutilish spektri ko'rinishida ifodalanadi va u erda yutuvchi qatlam qalinligi hamda kontsentratsiya ko'rsatiladi (4.1 - rasm). yutilish polosasining yarim kengligi deb masofaga aytiladi (4.1 - rasm). ko'pchilik hollarda oddiy molekulalar uchun yutilish polosasining yarim kengligi 80 - 100 nm ga teng. a ½ a  1 2 2. elektron yutilish spektrlarining tabiati har bir modda faqat o'ziga xos energetik sathlar sistemasiga ega bo'lganligi uchun, ularning spektrlari ham polosalarining soni va to'lqin uzunliklari shkalasidagi o'rni (joyi) bilan bir-biridan farq qiladi. spektrning boshqa muhim xossasi, modda tomonidan yutilgan elektromagnit nurni oz yoki ko'pligini aks ettiruvchi yutilish polosasining intensivligidir. birinchi navbatda bu, molekula elektron qobig'ining qayta tuzilishi, aniqrog'i dipol momentining o'zgarishi bilan xarakterlanadi. qo'zg'atilgan vaqtda moddaning dipol momenti qancha ko'p o'zgarsa, spektr polosasining intensivligi ham shuncha katta bo'ladi. energetik sathlar orasida qaysi o'tishlar bo'lishi mumkin, qaysilari mumkin emasligini oldindan aniqlash imkoniyatini beruvchi tanlash (taqiqlash) qoidalari …

4 / 55

rlarining turkumlanishini (klassifikatsiyasini) keltiramiz. o'z navbatida, moddaning tarkibi va tuzilishi sathlarning tipini aniqlaydi. 1. , spektrlari. o'tish metallari sc, ti, v, cr, mn, fe, co, ni, cu zn) birikmalarining rangi d yoki f - orbitallar orasidagi o'tishlar hisobiga paydo bo'ladi. bu o'tishlarga tegishli yutilish polosalarining intensivligi juda past. yutishning molyar koeffitsientini qiymati  odatda 10 - 1000 oraliqda bo'ladi. 2. qo'sh bog'li molekulalar uchun spektrlarning paydo bo'lishi xarakterlidir. bu polosalarning intensivligi juda keng oraliqda o'zgarishi mumkin va shuning uchun, ning qiymati 105 gacha boradi. ko'pchilik bo'yoq moddalarning ranglari shu o'tishlar hisobiga paydo bo'ladi. 3. tarkibida ajralmagan elektron juftiga ega bo'lgan (n - elektronlar) geteroatomli qo'sh bog'li molekulalarda o'tishlar sodir bo'ladi. hosil bo'lgan spektrlarning tabiatini, n - elektronlarni qo'zg'atib bo'sh - sathga o'tkazish xarakterlaydi. bunday o'tishlar, natijasida hosil bo'lgan yutilish polosalarining intensivligi past bo'ladi. 2. elektron yutilish spektrlarining tabiati 4. zaryad ko'chishi hisobiga hosil bo'lgan polosalar. ba'zida modda energetik sathlarining tuzilishini, …

5 / 55

bu holda yutishning molyar koeffitsienti 103 - 104 atrofida bo'ladi. 3. buger-lambert-ber qonuni. aniqlanuvchi komponentning miqdorini fotometrik usulda aniqlash uchun, nurlar oqimi ma'lum qalinlikdagi yutuvchi muhitdan o'tganda, uning intensivligi qanchaga kamayishini aniqlash kerak. boshqacha qilib aytganda, eritma tomonidan yutilgan elektromagnit nurning miqdorini aniqlash kerak. gaz, suyuq yoki qattiq jismning shaffof qatlami orqali o'tayotgan elektromagnit nurning yutilishini qaraymiz. bunday qatlam orqali o'tayotgan elektromagnit nurning bir qismi modda tomonidan tanlab yutiladi. bu holda elektromagnit nurning intensivligi kamayadi. shunday qilib, monoxromatik elektromagnit nur dastasi kyuvetaga qo'yilgan shaffof modda (gaz, eritma yoki qattiq jism) qatlamidan o'tayotganda uning bir qismi qaytadi, bir qismi yutiladi va yana bir qismi esa moddadan o'tadi. tushayotgan nur intensivligini , eritmadan o'tgan nur intensivligini eritma tomonidan yutilganini va qaytgan (sochilgan) nurni deb belgilab olamiz. bu holda moddaga tushayotgan nur intensivligi va larning yig'indisiga teng bo'ladi. qaytgan nurning intensivligi moddadan o'tgan va yutilgan nurlar intensivligiga qaraganda juda kam. bundan tashqari, fotometrik …

Want to read more?

Download all 55 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulyar spektraskopik analiz usullari"

molekulyar analiz usullari molekulyar spektraskopik analiz usullari reja 1. molekuladagi harakat turlari, ularning energiyalari. 2. elektron yutilish spektrlarining tabiati. 3. buger-lambert-ber qonuni. 4. yorug'lik yutilishining molyar koeffitsienti. 5. optik zichliklarning additivlik xossasi 6. buger-lambert-ber qonunidan chetlanish va uning sabablari. 1. molekuladagi harakat turlari, ularning energiyalari. molekulaning to'liq energiyasi elektronlar energiyasi , atomlar tebranish harakatining energiyasi va molekula aylanma harakati energiyalarining yig'indisidan iborat bo'ladi. bu energiyalarning qiymatlari orasida quyidagi munosabat mavjud kvant mexanikasiga ko'ra va uning tarkibiy qismlari diskret qiymatlarni qabul qiladi. masalan molekula, energiyasi qat'iy aniq elektron holatlarga eg...

This file contains 55 pages in PPT format (1.0 MB). To download "molekulyar spektraskopik analiz usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulyar spektraskopik analiz… PPT 55 pages Free download Telegram