kolloidsistemalarning barqarorlik omillari

PPTX 25 pages 9.2 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.2 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

suyuqlik-gaz sirtidagi absorbsiya kolloid sistemalarning barqarorlik omillari ubaydullayeva navruza reja: zarrachalar orasida o‘zaro tortishish va o‘zaro itarilish kuchlarining ta’siri. yoruvchi bosimning paydo bo’lishi. zarrachalarning sol’vatlanishi, struktur-mexanik, termodinamik va entropiya fartorlari fizik omillar ta’sirida ketadigan koagullanish. dlfo nazariyasi flokulyasiya.sintetik va tabiiy polielektrolitlar bilan gidrozollar o`rtasidagi o`zaro ta`sir liofil kolloidlarning koagullyatsiyasi. 01 zollarning barqarorligi ustida juda ko‘p nazariy fikrlar aytilgan. shular ichida eng ahamiyatga ega bo‘lgani dlfo nazariyasidir. dlfo nazariyasini eng mashhur ko‘zga ko‘ringan 4 ta olim ilgari surgan. bular deryagin, landau (1937), fervey va overbeklardir (1941). dlfo shu olimlar ismlarining bosh harflaridir. 01 02 03 bularni nazariyasiga ko‘ra, har qanday zarrachalar bir-biriga yaqinlashganda tortilish va itarish kuchlari mavjudligi sababli ularni ajratib turadigan suyuqlikdan tashkil topgan yupqa qavat bo‘lib, bunda yoruvchi bosim hosil bo‘ladi. agar shunda itarish kuchlari tortilish kuchlaridan ko‘proq bo‘lsa sistema barqaror bo‘ladi, agar tortilish kuchlari itarish kuchlaridan ustun tursa sistema koagulyatsiyaga uchraydi. ikkita zarrachaning bir-biriga ta’sir etish energiyasi (energiya …

2 / 25

i, ya’ni bir-biridan qochish kuchlari dlfo nazariyasiga binoan elektrostatik xarakterga ega. dispers fazalarning zarrachalari kinetik energiyaga ega (kt), bu energiya orqali ular ma’lum bir masofaga harakat qilishi mumkin, ya’ni yaqinlashishi va uzoqlashishi mumkin. itarilish energiyasi (bir-biridan uzoqlashish energiyasi) zarrachalar orasidagi masofa katta bo‘lgan sari kamayib boradi. agar biz rasmdagi umumlashtirilmagan chiziqni tahlil qilib chiqsak, unda bir necha o‘ziga xos sohalarni ko‘rishimiz mumkin: birinchi soha “ab” eng kichik masofaga to‘g‘ri keladigan minimum soha bo‘lib, uni potentsial o‘ra (potentsialnaya yama) deb qarash mumkin, bu potentsial o‘ra tortilish energiyasining kattaligini ko‘rsatadi. lekin uzoq masofada ham tortilish energiyasini ortiqligini ko‘rish mumkin, (“vb”) bu ikkinchi katta bo‘lmagan minimum bo‘lib, ikkinchi potentsial o‘ra hisoblanadi. o‘rta masofalarda (“bv”) grafikda maksimum paydo bo‘lib, u itarish kuchlarining kattaligini ko‘rsatadi va energetik barer deb ataladi(b). uning kattaligi sistemaning agregativ barqarorligiga bog‘liq. dispers fazalarning zarrachalari kinetik energiyaga ega (kt), bu energiya orqali ular ma’lum bir masofaga harakat qilishi mumkin, ya’ni yaqinlashishi …

3 / 25

asmda “v” holat). 3) agar ikkinchi minimum katta bo‘lsa (o‘rtkt) va sezilarli darajada energetik barer bo‘lsa, b  (5  10) kt vaqtda zarrachalar uzoq masofadan turib bir-birlariga ta’sir ko‘rsatadilar. bu holda zarrachalar bir-birlaridan ajralib keta olmaydilar (ularni tortishish kuchlari ushlab turadi) va shu bilan birga ular bir-birlariga yaqinlasha ham olmaydilar bunga itarilish kuchlari yo‘l qo‘ymaydi. bunday hollarda strukturalangan sistemalar - gellar hosil bo‘ladi va zarrachalar orasida muhitning (suyuqlikni) ingichka bo‘lsa ham qavati qoladi. 03 agar zolning zarrachalari yuqori energetik potentsial barerga ega va diffuzion qavati yetarli darajada qalin bo‘lsa, u holda itarilish energiyasi molekulalararo tortilish kuchidan katta bo‘lib, yuqori energetik barer hosil bo‘ladi va zarrachalarning bir-biriga qo‘shilishiga qarshilik ko‘rsatadi. bir-biriga yaqin kelib qolgan zarrachalar yana bir-biridan uzoqlashadi. bunday sistemalar albatta agregativ barqaror sistemalar bo‘ladi bu masofada tortilish energiyasi itarilish energiyasidan ancha katta bo‘ladi. bunday hollarda energetik barer juda kichkina bo‘ladi va sistema agregativ beqaror bo‘ladi, shuning uchun ham zol …

4 / 25

o‘shilganda kolloid holatini bir necha sekund ichida yo‘qotadigan zollar ham bo‘lishi mumkin. dispers sistemalarning agregativ barqarorlik faktorlari termodinamik va kinetik faktorlarga bo‘linadi. termodinamik faktorlarga quyidagilar kiradi: 1. elektrostatik –bir-biridan itaradigan elektrostatik kuchlarni hosil bo‘lishiga ularning zarrachalarini sirt potentsial ( ye ) va ayniqsa elektro kinetik (-dzeta) potentsiali oshganda bu kuchlanish oshishiga yordam beradi. 2. adsorbtsion – solvat faktor -fazalararo sirt taranglikni va sirt chegaradagi gibbs energiyasini kamayishiga olib keladi. 3. entropiya– bu oldingi ikkita faktorlarga qo‘shimcha bo‘lib, yuqori dispers sistemalarga tegishli, qaysiki bu sistemalarda dispers fazaning zarrachalari broun harakatida qatnashadi va zarrachalarning hajmda barobar tarqalishiga yordam beradi. gidrodinamik faktor – bu faktor ham agregatsiya tezligini muhitning qovushoqligini, dispers fazaning va muhitning zichligini o‘zgartirish yo‘li bilan agregatlanishning oldini oladi. struktura va mexanik faktor – bu agregatsiya tezligini kamaytiradigan zarrachalar sirtida himoya qavati (ya’ni yupqa parda) hosil bo‘lishi bilan bog‘liq, bu parda yetarli darajada pishiq va mustahkam bo‘ladi. amalda esa, sistemalarning agregativ …

5 / 25

gar ularning ta’siridan musbat yoruvchi bosim paydo bo‘lsa, bu bosim zarrachalarning bir-biri bilan birlashib ketishiga yo‘l qo‘ymaydi; binobarin koagulyatsiya sodir bo‘lmaydi. agar manfiy yoruvchi bosim paydo bo‘lsa, zarrachalar orasidagi suyuqlik qavati torayib, zarrachalar bir-biri bilan birlashib ketadi; binobarin koagulyatsiya sodir bo‘ladi. dlfo nazariyasiga muvofiq shultse-gardi qoidasi nisbat ko‘rinishini oladi. masalan, qand ishlab chiqarish sanoatida qand lavlagining sharbatini tozalashda koagulyatsiya jarayonidan keng foydalaniladi. suvdagi organik moddalar odatda manfiy zaryadli bo‘ladi. suvga avval xlor qo‘shilib, suvdagi bakteriyalar yo‘qotilgandan so‘ng, unga oz miqdorda temir sulfat yoki alyuminiy sulfat qo‘shiladi. bu tuzlar gidrolizlanadi. hosil bo‘lgan gidroksidlarning musbat zaryadli kolloidlari suvdagi organik moddalarning manfiy zaryadli kolloidlarini koagulyatsiyalaydi. natijada hosil bo‘lgan koagulyantlar cho‘kadi va suv tiniydi. koagulyatsiyaning qo‘llanilishiga yana bir misol tuproqning hosil bo‘lishidir. tuproq juda murakkab kolloid sistema deb qaraladi. tuproq zarrachalarining katta-kichikligi, ularning shakli, tuproqda har xil mineral moddalarning erishi ularning miqdori va tabiati tuproqning yutish qobiliyatiga buning natijasida uning unumdorligiga katta ta’sir ko‘rsatadi. …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kolloidsistemalarning barqarorlik omillari"

suyuqlik-gaz sirtidagi absorbsiya kolloid sistemalarning barqarorlik omillari ubaydullayeva navruza reja: zarrachalar orasida o‘zaro tortishish va o‘zaro itarilish kuchlarining ta’siri. yoruvchi bosimning paydo bo’lishi. zarrachalarning sol’vatlanishi, struktur-mexanik, termodinamik va entropiya fartorlari fizik omillar ta’sirida ketadigan koagullanish. dlfo nazariyasi flokulyasiya.sintetik va tabiiy polielektrolitlar bilan gidrozollar o`rtasidagi o`zaro ta`sir liofil kolloidlarning koagullyatsiyasi. 01 zollarning barqarorligi ustida juda ko‘p nazariy fikrlar aytilgan. shular ichida eng ahamiyatga ega bo‘lgani dlfo nazariyasidir. dlfo nazariyasini eng mashhur ko‘zga ko‘ringan 4 ta olim ilgari surgan. bular deryagin, landau (1937), fervey va overbeklardir (1941). dlfo shu olimlar ismlarinin...

This file contains 25 pages in PPTX format (9.2 MB). To download "kolloidsistemalarning barqarorlik omillari", click the Telegram button on the left.

Tags: kolloidsistemalarning barqarorl… PPTX 25 pages Free download Telegram