sotsiolingvistika

PPTX 9 pages 592.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 592.0 KB

File type PPTX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

o’zbekiston xalqaro islom akademiyasi mshf (mumtoz sharq fakukteti) 1-kurs filologiya va tillarni o’qitish (arab tili) yo’nalishi talabasi hayrullayeva sevinchning tilshunoslik fanidan tayyorlagan mustaqi ish taqdimoti. o’zbekiston xalqaro islom akademiyasi mshf (mumtoz sharq fakukteti) 1-kurs filologiya va tillarni o’qitish (arab tili) yo’nalishi talabasi hayrullayeva sevinchning tilshunoslik fanidan tayyorlagan mustaqi ish taqdimoti. sotsiolingvistika jamiyatdagi ijtimoiy sharoitlarda til faoliyat olib boradigan va rivojlanadigan jabhalarni o’rganadi. ijtimoiy sharoitlarga jamiyatdagi odamlarning ijtimoiy kelib chiqishi, tuzilishi, yoshi, ijtimoiy mavqe, madaniyat va ta’limni bilish darajasi, yashash joyi va so’zlayotgan nutqi misol bo’la oladi. xususan, ushbu fan tadqiqotchisi so'zlovchilar o'z nutqida u yoki bu variantni qanchalik ko'p ishlatishini va bu qanday ijtimoiy parametrlarga (ijtimoiy sinf, ma'lumot, jins, yosh, aloqa holati) bog'liqligini aniqlashi kerak "sotsiolingvistika" atamasini birinchi marta 1952 yilda amerikalik jamiyatshunos german karri qo’llagan. biroq, bu tilning ijtimoiy tabiati haqidagi fan 1950-yillarning boshlarida paydo bo'lgan degani emas. sotsiolingvistikaning tarixi yana ham uzoqqa borib taqaladi. xx asrning birinchi yarmidagi …

2 / 9

vistika) tilshunoslik, sotsiologiya (jamiyatshunoslik), ijtimoiy psixologiya va etnografiya fanlari tutashmasida rivojlanuvchi va tilning ijtimoiy tabiati, uning ijtimoiy vazifalari, tilga taʼsir koʻrsatish mexanizmi hamda tilning jamiyat hayotida tutgan oʻrni bilan bogʻliq koʻplab muammolar majmuini oʻrganuvchi ilmiy nazariy soha hisoblanadi. ushbu muammolarning ayrimlari („til va jamiyat“) umumiy tilshunoslik doirasida ham oʻrganiladi. sotsiolingvistikaning fanlar aro maqomi u foydalanadigan tushunchalar majmuida namoyon boʻladi. oʻtgan asrning 70— 80 yillaridagi ayrim sotsiolingvistik izlanishlar bir tomonlama — oʻsha vaqtdagi til siyosati nuqtai nazari va talablari asosida olib borilgan. sotsiolingvistikadagi meʼyoriylik mezoni deyilganda tilning muayyan meʼyorlar asosida muvofiqlashtiriluvi tushuniladi. til grammatikasiga oid qonun-qoidalarning yaratilishi meʼyorlashtirishning muhim omillaridan hisoblanadi. meʼyorlashtirilgan til muayyan jamiyatning ehtiyoji uchun xizmat qiladigan, muayyan qonun-qoidalar asosida muvofiqlashtirilgan milliy-adabiy tildir. hududiylik tilning maʼlum hudud bilan bog‘liqligini ifoda etadi. hududiylik millat, elatga xos urf-odat, anʼanalar, tarixiy-etnik birlik va yagona davlat tizimining shakllanganligi bilan bog‘liq. millatning, hududning, tarixiy-etnik asos va taraqqiyotning boshqa-boshqaligi tillar o‘rtasidagi farqlar uchun asos bo‘ladi. …

3 / 9

day tillarga adabiy shakliga ega bo‘lgan barcha tillar kiradi. adabiy til tarixiy taraqqiyot jarayonida takomillashib, o‘zgarib boradi. qadimiy tillar tillarning dastlabki taraqqiyoti davrida shakllangan, takomiliga yetgan, eng qadimiy madaniy-maʼnaviy yodgorliklar yaratilgan tillardir. bu tillar keyingi davrlarda shakllangan bir qator tillar uchun asos bo‘lib xizmat qilgan. qadimiy tillar kishilik jamiyatining umumiy taraqqiyoti uchun katta ahamiyat kasb etgan. maʼlum davrda aloqa-munosabat vositasi sifatida mavjud bo‘lib, keyingi davrlarda isteʼmoldan chiqa borgan. natijada o‘lik tilga aylangan. lotin tili qadimiy tilning yaqqol namunasidir. mahalliy tilla kam sonli aholiga xizmat qiladigan tillardir. mahalliy tillar o‘z yozuviga ega emas. bunday tillar faqat og‘zaki shaklda mavjud bo‘lib, aholining kundalik aloqa-munosabat ehtiyoji uchun xizmat qiladi. kreol tillar yevropamustamlakachilarining afrikaliklar,sharq mamlakatlari xalqlari va amerika hindulari bilan muloqoti natijasida mahalliy aholi tillariga yevropa tillari (fransuz ingliz portugal) xususiyatlarining singishidan hosil bo‘lgan tillardir. masalan, amerikadagi gaiti oroli mahalliy aholisi tilining fransuz tili bilan aralashuvi natijasida giti-kreol, lotin amerikasidagi mahalliy aholi tili bilan …

4 / 9

pijin tillar ham yevropa tillari bilan mahalliy tillarning aralashuvidan yuzaga keladi. lekin pijin tillarida so‘zlashadigan jamiyat yo‘q (kreol til jamiyat uchun aloqa-munosabat vositasi sifatida xizmat qiladi). pijin tillardan port shaharlarida ikkinchi til sifatida foydalaniladi. e`tiboringiz uchun tashakkur! image2.png image3.png image1.png /docprops/thumbnail.jpeg ozbekiston xalgaro islom srademivas! mshe (mumtoz 'sharg fakukteti) ukurs. flologiya va tillarni o'gitish (arab tl) yonalish talabast hayrullayeva sevinchning. “tilshunoslik fanidan. tavyorlagan mustagi ish "tacoimoti.

5 / 9

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsiolingvistika"

o’zbekiston xalqaro islom akademiyasi mshf (mumtoz sharq fakukteti) 1-kurs filologiya va tillarni o’qitish (arab tili) yo’nalishi talabasi hayrullayeva sevinchning tilshunoslik fanidan tayyorlagan mustaqi ish taqdimoti. o’zbekiston xalqaro islom akademiyasi mshf (mumtoz sharq fakukteti) 1-kurs filologiya va tillarni o’qitish (arab tili) yo’nalishi talabasi hayrullayeva sevinchning tilshunoslik fanidan tayyorlagan mustaqi ish taqdimoti. sotsiolingvistika jamiyatdagi ijtimoiy sharoitlarda til faoliyat olib boradigan va rivojlanadigan jabhalarni o’rganadi. ijtimoiy sharoitlarga jamiyatdagi odamlarning ijtimoiy kelib chiqishi, tuzilishi, yoshi, ijtimoiy mavqe, madaniyat va ta’limni bilish darajasi, yashash joyi va so’zlayotgan nutqi misol bo’la oladi. xususan, ushbu fan tadqiqotchisi so'zlovch...

This file contains 9 pages in PPTX format (592.0 KB). To download "sotsiolingvistika", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsiolingvistika PPTX 9 pages Free download Telegram