physical chemistry for the chemical sciences

PPT 49 стр. 5,0 МБ Бесплатная загрузка

49 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,0 МБ

Тип файла PPT

Страницы 49

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 49

electrochemistry prentice hall ©2004 o‘zbekiston respublikasi maktab va maktabgacha ta‘lim vazirligi o‘zbekiston-davlat pedagogika instituti «kimyo kafedrasi» «fizikaviy va kolloid kimyo» ma’ruzachi: arzimurodova x prentice hall ©2004 termodinamikaning ikkinchi qonuni reja: 1. termodinamik jarayonlar 2. termodinamik qaytar jarayonlar 3. karno sikli 4. entropiya 5. termodinamikaning ii qonunini asosiy tenglamasi prentice hall ©2004 gaz o`z-o`zicha kengayib hajmni bo`sh joylarini to`ldiradi, ammo o`z-o`zicha kichik hajmlargacha siqilishi sodir bo`lmaydi. issiq jism atrof-muhit haroratigacha o`z-o`zicha soviydi, biroq o`z-o`zicha atrof-muhit haroratidan yuqori bo`lgan qiymatlargacha isimaydi. kimyoviy reaksiyalar bir yo`nalishda ikkinchisiga nisbatan tezlikda (yoki qaytmas) sodir bo`lishi mumkin: masalan, olmosni qizdirish bilan qaynoq holdagi uglerod oksidini hosil qilish mumkin, lekin uglerod oksidini qizdirish bilan yana olmos olish mumkin emas. kirish ayrim hodisa o`zgarishlari o`z-o`zicha borishi va ayrimlari esa bormasligi mumkin. masalan: prentice hall ©2004 termodinamikaning birinchi qonunga muvofiq turli jarayonlarda energiyaning bir turi boshqa turga aylanishi energiyaning saqlanish qonuni chegarasida ekvivalentlik qonuniga bo‘ysungan holda sodir bo‘ladi. lekin …

2 / 49

i termostatdagi suyuqlikka tushirib, uni isitish mumkin, lekin bu jarayonning teskarisini amalga oshirish mumkin emas, ya'ni suyuqlikdan uni isitish uchun ketgan issiqlikni olib, akkumulyatorni zaryadlash mumkin emas. - biror balandlikdagi ma'lum potentsialga ega bo‘lgan toshni suvga (yoki erga) tushirib, uni isitish mumkin, lekin bunda suyuqlik olgan issiqligini olib toshni avvalgi balandligiga ko‘tarish mumkin emas va hokazo. nima uchun bir jarayonni borishi mumkinu, boshqasi mumkin emas? jarayonlarni atroflicha, to‘liq o‘rganishda termodinamikaning i qonuni yetarli emas. bu esa, yangi qonunga murojaat qilish kerakligini taqozo qiladi. mana shunday yangi qonun - termodinamikaning ikkinchi qonunidir. prentice hall ©2004 agar biror jarayonning tashqi belgilariga qarab u qaysi jarayonga mansubligi aniqlansa, termodinamikaning ikkinchi qonunidan foydalanib, jarayonning qaysi tomonga yo‘nalishini oldindan aytish mumkin. ikkinchi qonunning asosiy vazifasi jarayonning yo‘nalishi va borish chegarasini oldindan nazariy, ya’ni tajriba o‘tkazmasdan aytib berishdan iboratdir. !!!! buni aniqlashda termodinamik funktsiyalar deb atalgan kattaliklar – entropiya, gel'mgol'ts funktsiyasi, gibbs funktsiyasi, kimyoviy potentsial qiymatlarining …

3 / 49

past potentsial tomon o‘tishi, idishlarga solingan suyuqlikning sirti tenglashadi va hokazo. bu xildagi jarayonlar ma'lum tezlik bilan muvozanat tomon harakat qiladi. !!! ular «o‘z-o‘zicha» boradigan yoki musbat jarayonlar deyiladi. bunday jarayonlar izolirlangan yoki izolirlanmagan sistemalarda borishi mumkin. bu xil jarayonlarda sistema ichki energiyasi kamayishi hisobiga, ya'ni energiya ajralishi hisobiga ish bajaradi; yoki aksincha, tashqi muhitdan olingan ish yoki issiqlik hisobiga ichki energiyasi ortishi bilan borishi mumkin. kimyoviy termodinamikada muvozanat holat, muvozanatsiz holat, qaytar va qaytmas jarayonlar tushunchalari mavjud. prentice hall ©2004 tabiatda mavjud jarayonlar ma'lum tomonga yo‘nalgan bo‘lib, ularni «orqaga» qaytarish uchun energiya sarflash kerak bo`ladi. yuqoridagi jarayonlar teskari yo‘nalishda ham borishi mumkin. bunday jarayonlar ko‘p. masalan, issiqlikni sovuq jismdan issiq jismga o‘tkazib (masalan, muzlatgichlarda; elektr energiyasi yordamida amalga oshiriladi) issiqlikni ishga aylantirish mumkin. bu xildagi jarayonlar energetika sanoatida keng qo‘llaniladi. lekin bu xildagi jarayonlar «o‘z-o‘zicha» bormaydi, ularning borishi uchun sistemaga tashqaridan qo‘shimcha energiya berish, ya'ni energiya sarflash kerak bo‘ladi. …

4 / 49

z-o‘zicha boradigan jarayonlar bilan birlashtirilishi, tashqaridan energiya sarf qilinishi kerak. chapter 18 prentice hall ©2004 termodinamik qaytar jarayonlar agar jarayonni faqat to‘g‘ri tomonga emas, balki teskari tomonga ham olib borish mumkin bo‘lsa va bu vaqtda faqat sistemagina emas, balki atrofdagi muhit ham o‘zining oldingi holatiga qaytsa, bunday jarayonga termodinamik qaytar jarayon deb ataladi. jarayon termodinamik qaytar bo‘lishi uchun: a) jarayon bir yo‘ldan borib, shu yo‘ldan qaytishi; b) jarayonning hamma bosqichi qaytar bo‘lishi; v) jarayonning hamma bosqichi muvozanat holatidan cheksiz kichik farq qilishi; d) qarama-qarshi kuchlarning farqi cheksiz kichik bo‘lishi kerak. prentice hall ©2004 chapter 18 slide * qaytar jarayonlarga yaqinlashish mumkin, lekin to’la erishish mumkin emas. maksimal ish qaytar jarayonlarda bajariladi. demak, o’z-o’zicha boradigan qaytar jarayonlar katta ahamiyatga ega. texnologlarning vazifasi - maksimal ishga erishish. shuning uchun jarayonlarni qaytar jarayonga aylantirish zarur. chapter 18 prentice hall ©2004 bu qonun bir necha xil postulatlar yordamida ta'riflanadi. bu postulatlarning hammasi bir xil …

5 / 49

g o‘zida ishga aylanmaydi. buning uchun issiqlikni issiqlik manbaidan olib, ishga aylantiradigan ishchi jism bo‘lishi kerak. masalan, issiqlik gazga (ishchi jism) berilsa, u kengayib ish bajaradi. davomli ish qilish uchun gazni uzluksiz kengaytirish kerak, lekin bu mumkin emas. demak, gaz yana kengayib ish bajarishi uchun, u siqilishi kerak, ya'ni ishchi jism davriy ravishda kengayib-siqilib o‘zgarishi kerak. agar gaz biror haroratda kengaytirilsa va natijada ish bajarsa, u yana shu haroratda siqilishi, kengaytirilganda bajarilgan ishga teng ish sarflanishi kerak. buni isboti sifatida issiqlikni ishga aylantirish jarayonini ko’rib chiqamiz: prentice hall ©2004 misol tariqasida, ideal gazning izotermik ravishda kengayib, so’ng siqilib oldingi holatiga qaytishini kuzataylik. gaz porshenli idishda (faraz qilaylik) bo’lib, porshen ideal, ya‘ni og’irligi yo’q va ishqalanishga uchramaydigan bo’lsin. uning kengayishi va siqilishi 1- rasmda grafik shaklida tasvirlangan. egri chiziq gazning muvozanat holatiga mansub, yoki uzluksiz muvozanat holatlari birlashtirilgan, ya‘ni muvozanatda ma‘lum hajmga ma'lum bosim to’g’ri keladi (boyl-mariott qonuni bo‗yicha): chapter 18 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 49 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "physical chemistry for the chemical sciences"

electrochemistry prentice hall ©2004 o‘zbekiston respublikasi maktab va maktabgacha ta‘lim vazirligi o‘zbekiston-davlat pedagogika instituti «kimyo kafedrasi» «fizikaviy va kolloid kimyo» ma’ruzachi: arzimurodova x prentice hall ©2004 termodinamikaning ikkinchi qonuni reja: 1. termodinamik jarayonlar 2. termodinamik qaytar jarayonlar 3. karno sikli 4. entropiya 5. termodinamikaning ii qonunini asosiy tenglamasi prentice hall ©2004 gaz o`z-o`zicha kengayib hajmni bo`sh joylarini to`ldiradi, ammo o`z-o`zicha kichik hajmlargacha siqilishi sodir bo`lmaydi. issiq jism atrof-muhit haroratigacha o`z-o`zicha soviydi, biroq o`z-o`zicha atrof-muhit haroratidan yuqori bo`lgan qiymatlargacha isimaydi. kimyoviy reaksiyalar bir yo`nalishda ikkinchisiga nisbatan tezlikda (yoki qaytmas) sodir bo`lishi mum...

Этот файл содержит 49 стр. в формате PPT (5,0 МБ). Чтобы скачать "physical chemistry for the chemical sciences", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: physical chemistry for the chem… PPT 49 стр. Бесплатная загрузка Telegram