elementlar klassifikatsiyalari

PPT 29 pages 8.2 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.2 MB

File type PPT

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

prezentatsiya powerpoint d.i.mendeleev tomonidan davriy konunning kashf qilinishi va rivojlanishi reja 1. lavuaze a., debereyner i.v., shankurtua a.e., nyulends j., odling u., meyer l., mendeleev d.i. lar tomonidan yaratilgan elementlar klassifikatsiyalari haqida. 2. davriy sistemaning rivojlanish bosqichlari haqida. 3. elementlarning kashf etilishi. d.i. mendeleev 1834–1907 y. davriy qonunning kashf etilishi "60-yillarning oxiriga kelib ularning o'zlari va boshqa elementlar o'rtasidagi ko'p qirrali aloqalarini ochib beradigan noyob elementlar haqidagi bunday yangi ma'lumotlarning to'planishi bilan osonlashdi." kimyoviy elementlarning davriy jadvalini kashf etish fan sifatida kimyo tarixidagi muhim bosqichlardan biriga aylandi. elementlar jadvalini kashfiyotchisi rus olimi dmitriy mendeleev edi. keng ilmiy dunyoqarashga ega bo'lgan olim kimyoviy elementlarning tabiati haqidagi barcha g'oyalarni yagona izchil tushunchaga birlashtirishga muvaffaq bo'ldi. xviii asr oxirida 25 ta element ma’lum bo’lib, xix asrning birinchi choragida yana 19 element kashf qilindi. elementlar kashf qilinishi bilan ularning atom massasi, fizik va kimyoviy xossalari o’rganilib borildi. bu tekshirishlar natijasida ba’zi elementlarning avvaldan ma’lum …

2 / 29

gann volfgang debereyner uchta-uchta elementdan iborat o’xshash elementlarning guruhlarini tuzdi va ularni triadalar deb atadi. har qaysi triadada o’rtadagi elementning atom massasi, ikki chetdagi elementlar atom massalari yig’indisining 2 ga bo’linganiga teng. o’sha vaqtda ma’lum bo’lgan elementlardan faqat yettita triada tuzish mumkin bo’ldi. masalan.. sa-sr-ba (1817y), li-na-k, s-se-te- cl-br-i (1829y),. bu qoida keyinchalik elementlar klassifikatsiyasini tuzishda foydalanildi. 1862 yil fransuz tabiatshunosi a.e.shankurtua elementlar klassifikatsiyasini atom og’irliklari ortib borishi asosida spiral bo’ylab joylashishiga qarab gruppalarga ajratdi. silindrda vintlar bo’yicha chiziqlarga joylashtiradi. u tellur bilan tugagani uchun tellur vint deb ataldi. 1863 yil ingliz ximigi j.nyulends, elementlarni ekvivalent og’irliklari bo’yicha oshib borishiga qarab joylashtirdi. 7 elementni bir gruppaga joylashtirib 8-element xossalari bir-biriga o’xshash bo’ladi deydi (oktav qoidasi). u birinchi bulib 8-chi elementda xossalar qaytarilishini aniqladi. 1863 yilda kimyogar va musiqachi jon aleksandr nyulend o'z nazariyasini taklif qildi, u mendeleev kashf etgan kimyoviy elementlarni joylashtirish sxemasini taklif qildi, ammo olimning ishi ilmiy jamoatchilik …

3 / 29

imyo”, 1868 - 70 yillarda “kimyo asoslari” kitobini yozadi. dastlabki maqolalari - “elementlar atom og’irligi va kimyoviy o’xshashligiga asoslangan tajribaviy sistema” va “elementlar atom og’irligi va xossalarining munosabatlari”. d.i.mendeleev 1834 tobolskda gimnaziya direktori oilasida tug’ildi. u gimnaziyadan keyin peterburg bosh pedagogika institutiga o’qishga kirdi. keyinchalik uni simferopolga o’qishga yuborishadi, u yerda buyuk xirurg pirogov n.i. bilan uchrashadi. keyin u magistr, bir yildan so’ng esa dotsentlikni ximoya qiladi. heidas davriy qonun barcha kimyoviy elementlarning tabiiy ravishda o'zaro bog'liqligini ko'rsatdi. agar elementlar d. i. mendeleev singari atom og'irliklarini oshirish ketma-ketligida tashkil etilsa, ular vaqti-vaqti bilan, muntazam ravishda o'xshash xossalarni namoyon qiladi. d.i. mendeleev davriy sistemasi xix asrning o'rtalariga kelib 63 ta kimyoviy element kashf etildi va butun dunyo olimlari bir necha bor mavjud bo'lgan barcha elementlarni yagona tushunchaga birlashtirishga harakat qilishdi. elementlarni atom massasining oshishi tartibida joylashtirish va kimyoviy xususiyatlarning o'xshashligiga ko'ra guruhlarga bo'lish taklif qilindi. 1869 yilda mendeleev davriy jadval sxemasini …

4 / 29

va to'satdan... bu tugadi!",- olim bir marta uning kashfiyoti haqida aytgan boshqa bir hikoya mendeleevga aroqning kashf etilishini anglatadi. 1865 yilda buyuk olim "spirtning suv bilan birikmasi to'g'risida mulohaza yuritish" mavzusida dissertatsiyasini himoya qildi va bu darhol yangi afsonani keltirib chiqardi. kimyogarning zamondoshlari olim "suv bilan birlashtirilgan alkogol ta'siri ostida yaxshi ishlaydi", deb kulishdi va keyingi avlodlar allaqachon mendeleevni aroq kashfiyotchisi deb atashdi. alyuminiy galliy tashqi energiya darajasida uchta elektron mavjud. ya'ni, elementlar tashqi energiya qobig'ining o'xshash tuzilishiga ega va shunga o'xshash xususiyatlarni namoyon etadi. v qaytaruvchanlik va metallik v qaytaravchanlik va metallik v oksidlovchilik va metallmaslik xossalari elektromanfiylik metallicheskie svoystva oslabevayut. nemetallicheskie svoystva usilivayutsya. stepen okisleniya elementov v visshix oksidax uvelichivaetsya ot +1 do +8. stepen okisleniya elementov v letuchix vodorodnix soedineniyax uvelichivaetsya ot -4 do -1. oksidi ot osnovnix cherez amfoternie smenyayutsya kislotnimi. gidroksidi ot shelochey cherez amfoternie gidroksidi smenyayutsya kislorodosoderjashimi kislotami. kimyoviy elementlarning xususiyatlari va ular tomonidan …

5 / 29

lementning o’zi tuzgan davriy sistemadagi tartib raqami nihoyatda katta ahamiyatga ega ekanligini ko’rsatdi. davriy qonun va davriy sistemaning hozirga qadar bosib o’tgan rivojlanish yo’lini quyidagi uch davrga bo’lish mumkin. i d a v r. d.i.mendeleev elementlarni sinflarga bo’lishda ularning atom massasi qiymatiga va kimyoviy xossalariga asoslanib davriy qonunni ta’rifladi. ii d a v r .d.i.mendeleev elementning atom massasi emas, balki uning davriy sistemadagi tartib raqami (atom raqami) nixoyatda katta axamiyatga ega ekanligini aniq ko’rsatib berdi. keyinchalik boshqa olimlar (mozli) olib borgan izlanishlar buni to’g’riligini tasdiqladi. iii d a v r. davriy qonun va davriy sistema 1927 yilda yaratilgan kvant mexanikasi asosida rivoj topdi. bu davr mobaynida joylanishi aniqlanib, d.i.mendeleev aytgan «davriylikning» tom ma’nosi namoyon bo’ldi. 1871 yilda davriy qonunni “elementlarning fizikaviy va kimyoviy xossalarini o’zgarishi atom og’irliklarining o’zgarishiga davriy ravishda bog’liqdir” deydi. bu kimyoga fundament bo’lib xizmat qila boshladi. davriy sistemada vertikal va gorizontal holda kislotalik va asoslik xossalari qanday …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elementlar klassifikatsiyalari"

prezentatsiya powerpoint d.i.mendeleev tomonidan davriy konunning kashf qilinishi va rivojlanishi reja 1. lavuaze a., debereyner i.v., shankurtua a.e., nyulends j., odling u., meyer l., mendeleev d.i. lar tomonidan yaratilgan elementlar klassifikatsiyalari haqida. 2. davriy sistemaning rivojlanish bosqichlari haqida. 3. elementlarning kashf etilishi. d.i. mendeleev 1834–1907 y. davriy qonunning kashf etilishi "60-yillarning oxiriga kelib ularning o'zlari va boshqa elementlar o'rtasidagi ko'p qirrali aloqalarini ochib beradigan noyob elementlar haqidagi bunday yangi ma'lumotlarning to'planishi bilan osonlashdi." kimyoviy elementlarning davriy jadvalini kashf etish fan sifatida kimyo tarixidagi muhim bosqichlardan biriga aylandi. elementlar jadvalini kashfiyotchisi rus olimi dmitriy mendelee...

This file contains 29 pages in PPT format (8.2 MB). To download "elementlar klassifikatsiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: elementlar klassifikatsiyalari PPT 29 pages Free download Telegram