fizikaviy kimyo

DOC 164 pages 7.9 MB Free download

164 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.9 MB

File type DOC

Pages 164

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 164

yu.t.isayev, g.s.rozimamatova, n.t.yo‘lchiyeva fizikaviy kimyo (laboratoriya mashg‘ulotlari uchun) o‘quv qo‘llanma andijon–2023 y. uo`k: 541.10 (075) kbk: 24.5ya722 isbn: 978-9910-776-23-6 fizikaviy kimyo laboratoriya mashg‘ulotlari / o‘quv qo‘llanma. yu.t.isayev, g.s.rozimamatova, n.t.yo‘lchiyeva - andijon, 2023. 172-bet. o‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan ixtirochi, kimyo fanlari doktori, professor i.r.asqarovning umumiy tahriri ostida yozilgan. mazkur o‘quv qo‘llanma amaldagi dts asosida 5140500-kimyo ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun yozilgan bo‘lib, qo‘llanmada fizikaviy kimyo fanidan bajariladigan laboratoriya mashg‘ulotlari uchun kerakli asbob va reaktivlar, har bir mavzuga doir laboratoriya mashg‘ulotlarining bajarilish tartibi va nazorat savollari mutaxasislikka moslab keltirilgan. taqrizchilar: yu.x.xolboyev– andijon davlat tibbiyot instituti “tibbiy kimyo” kafedrasi mudiri, k.f.d yu.t. to‘xtaboyev– andijon davlat universiteti “kimyo” kafedrasi dotsenti., k.f.d o`zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligining 2022 yil 30 dekabrdagi “429”-sonli buyrug’iga asosan nashr etishga ruxsat berildi. isbn 978-9910-776-23-6 © yu.t.isayev, g.s.rozimamatova, n.t.yo‘lchiyeva © omadbek print number one so‘z boshi fizikaviy kimyo fanini chuqur o‘rganish kimyo ta’limi yo‘nalishi talabalari uchun olgan nazariy bilimlarini …

2 / 164

o‘quv qo‘llanmada na‘munaviy va ishchi o‘quv dasturida berilgan har bir laboratoriya mavzusi bo‘yicha laboratoriya mashg‘ulotini bajarishdan maqsad, ishni bajarish uchun ko‘rsatmalar, talabalar bilimini nazorat qilish maqsadida laboratoriya mashg‘ulotini oxirida nazorat savollari, mashq va masalalar keltirilgan. shuningdek har bir laboratoriya mashg‘uloti so‘ngida foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati ham ko‘rsatib o‘tilgan. mualliflar ushbu o‘quv qo‘llanmani ko‘rib chiqib, o‘z fikrlarini bildirgan adti “tibbiy kimyo” kafedrasi mudiri, k.f.d. yu.x.xolboyevga va adu “kimyo” kafedrasi dotsenti., k.f.d. n.x.to‘xtaboyevga minnatdorchilik bildiradi. o‘quv qo‘llanma borasidagi barcha taklif va mulohazalar mamnuniyat bilan qabul qilinadi. mualliflar. fizikaviy kimyo laboratoriyalarida ishlashning xavfsizlik texnikasi qoidalari fizikaviy kimyo laboratoriyasida ishlayotgan har bir talaba quyidagi qoidalarga qat’iy rioya qilishi kerak: 1. laboratoriyada hech kim yo‘qligida ishlash yaramaydi, chunki baxtsiz hodisa ro‘y bersa jabrlanuvchiga yordam beradigan va uning oqibatlarini bartaraf qiladigan kimsa bo‘lmaydi. 2. laboratoriyadagi har bir ishlovchiga alohida ish joyi tayinlanadi, uni keraksiz narsalar bilan to‘ldirib tashlash, stolga papka, kitoblar va boshqa ortiqcha narsalar qo‘yish mumkin …

3 / 164

rini bilib olish kerak. shuningdek, ishning rejasi, uni bajarish texnikasi va asboblarning sxemasini o‘qituvchi bilan fikrlashi bolish lozim. 6. elektr quvvati, gaz, suv, reaktivlar tejamkorlik bilan ishlatilishi lozim. tajribalar uchun eng kam miqdorda modda oling. ishlatilmay qolgan yoki ortiqcha olingan reaktivlarni qayta idishga solish mumkin emas. kam uchraydigan qimmatbaho va zaharli modda qoldiqlarini laborantda saqlanadigan maxsus idishga solish lozim. 7. kimyoviy moddalarning mazasini totib ko‘rish mumkin emas. har qanday eritmani pipetka yordamida og‘iz bilan so‘rib olish man etiladi. moddaning hidini aniqlash uchun idishga engashmasdan, chuqur nafas olmasdan hidlanadi. buning uchun ehtiyotlik bilan moddaning bug‘i yoki gaz idish og‘zidan burun tomonga qo‘l bilan elpiladi va bir oz hidlanadi. 8. ishlatilgandan so‘ng barcha reaktiv va eritmalar saqlanadigan idish qopqog‘ini yopib qo‘ying, shu bilan birga qopqoqlarni almashtirib yubormang. umumiy ishlatiladigan reaktivlarni o‘z ish joyiga olib ketish man qilinadi. reaktivlarni idishi bilan kitob va daftarlar ustiga qo‘yish mumkin emas. 9. kimyo laboratoriyasida xalat kiyib …

4 / 164

rlar va ularning eritmasi, shuningdek, metall alkogolyatlari ham teri va shiliq pardaga tegsa kimyoviy kuydiradi. ko‘zga ishqor sachrasa kishi ko‘r bo‘ladi. shuning uchun kislota va ishqorlar bilan ishlash qoidalarini esda saqlash kerak. 1. ishqor va kislotalar bilan qilinadigan hamma ishlar himoya ko‘zoynagi taqib bajariladi. 2. kislota va ishqorlarni katta idishlardan kichik idishlarga sifon yoki voronka orqali quyishda rezina qo‘lqop, fartuk va himoya ko‘zoynagidan foydalanish kerak. 3. kislota va ishqorlarni og‘iz bilan pipetka yoki sifon orqali so‘rib olish man etiladi. 4. sulfat kislotani faqat issiqqa chidamli idishlarda suyultirish mumkin, chunki bunda ko‘p issiqlik ajralib chiqadi. bunda kislota suvga quyiladi, lekin aksincha emas. bu ishni bajarishda himoya ko‘zoynagi taqib, olish kerak. 5. ishqorlarni eritishda ham ko‘zoynak taqish kerak. bunda ishqorning kichikroq bo‘laklari asta-sekin suvga solib eritiladi. ishqor bo‘lakchalarini faqat qisqich bilan olish mumkin. 6. vaakum-eksikatorlarda suvni tortib oluvchi modda sifatida sulfat kislota ishlatish mumkin emas, chunki eksikator yorilib ketsa, kislota sachrab kuydiradi. …

5 / 164

hganda portlovchi aralashmalar hosil qiladi. 1. dietil efir, petroley efir, atseton, uglerod sulfid, benzol va boshqa oson alangalanadigan moddalarni gorelka alangasida, elektr plitkalarda, ochiq idishda bug‘latish va qizdirish mumkin emas. oson alangalanadigan suyuqliklar suvli sovitgich ulangan kolbada oldindan isitib qo‘yilgan suv hammomi bilan isituvchi asboblardan uzoqda isitiladi. 2. oson alangalanuvchan moddalar (efir, petroley efir, atseton, uglerod sulfid, benzol, spirt) suvli sovitgichli asbobda haydash protsessi borayotgan joydan uzoqda isitib keltirilgan suv xammomi yordamida haydaladi. 3. oson alangalanuvchan moddalar solingan asboblarni bir-biridan ajratishdan oldin ular yaqinidagi gorelkalarni o‘chirish kerak. 4. oson alangalanuvchan moddalarni kanalizatsiyaga, axlat solinadigan chelak va yashikka to‘kmaslik kerak. ularga tasodifan chaqilgan gugurt cho‘pi tashlansa, yong‘in chiqishi mumkin. 5. oson alangalanuvchan moddalarni oxirigacha haydamaslik kerak, chunki ko‘p moddalar (dietil efir, dioksan) portlovchi peroksidlar hosil qiladi. ular qizdirilganda va havo ta`sirida portlaydi. efir bug‘i havodan og‘irroq bo‘ladi va pastga tomon tushadi. shuning uchun sovitgich yaxshi ishlamaganda yoki efir qattiq qaynab ketganda …

Want to read more?

Download all 164 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizikaviy kimyo"

yu.t.isayev, g.s.rozimamatova, n.t.yo‘lchiyeva fizikaviy kimyo (laboratoriya mashg‘ulotlari uchun) o‘quv qo‘llanma andijon–2023 y. uo`k: 541.10 (075) kbk: 24.5ya722 isbn: 978-9910-776-23-6 fizikaviy kimyo laboratoriya mashg‘ulotlari / o‘quv qo‘llanma. yu.t.isayev, g.s.rozimamatova, n.t.yo‘lchiyeva - andijon, 2023. 172-bet. o‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan ixtirochi, kimyo fanlari doktori, professor i.r.asqarovning umumiy tahriri ostida yozilgan. mazkur o‘quv qo‘llanma amaldagi dts asosida 5140500-kimyo ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun yozilgan bo‘lib, qo‘llanmada fizikaviy kimyo fanidan bajariladigan laboratoriya mashg‘ulotlari uchun kerakli asbob va reaktivlar, har bir mavzuga doir laboratoriya mashg‘ulotlarining bajarilish tartibi va nazorat savollari mutaxasislikka moslab keltirilgan. ...

This file contains 164 pages in DOC format (7.9 MB). To download "fizikaviy kimyo", click the Telegram button on the left.

Tags: fizikaviy kimyo DOC 164 pages Free download Telegram