n.eshonqul qissalari poetikasini oʻrganish

DOCX 6 sahifa 22,7 KB Bepul yuklash

6 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 22,7 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 6

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 6

mavzu: n.eshonqul qissalari poetikasini oʻrganish tuxtayeva feruza xayrulla qizi o’zbek tili va adabiyoti yoʻnalishi 302 guruh talabasi shahrisabz davlat pedagogika instituti annotatsiya: ushbu maqolada mashhur o'zbek adiblaridan biri bo'lgan nazar eshonqul va uning “momoqo'shiq” qissasining badiiy talqini aks etgan. biz bu maqola orqali talabalar ongida ushbu qissani jonlantirishga harakat qildik. kalit so‘zlar: qissa, nasriy asar, badiiy talqin, xarakter, harakat, janr, ildiz. qissa janri hikoyaga nisbatan badiiy fikr harakati uchun keng imkon beradi. ana shu imkoniyatdan foydalangan yozuvchilar inson fojiasining yangicha badiiy talqinini yaratishga erishmoqdalar. qissa epik tur janrlari orasida imkoniyatlari hikoyaga qaraganda kengligi, shaklining rang-barangligi, mazmunining ko‘lamdorligi bilan ham ajralib turadi. mana shu xususiyatlariga ko‘ra bu janrni ummonga qiyoslash mumkin. badiiyat olami esa kashfiyotlar manbaidir. xususan, mustaqillik davrida ko‘plab ijodkorlar qissachilik janrida barakali ijod qilmoqdalar. sh.bo‘taev, m.boboev, x.do‘stmuhammad, n.norqobilov, sh.hamro, n.eshonqul yaratgan asarlar kitobxonlar e’tiborini jalb qilmoqda. chunki, bugungi adabiyot - alohida, ayni chog‘da turli-tuman shaxslarning tuyg‘ulari, qiyofalari aks etgan …

2 / 6

smatining fojeiy nuqtalarini tadqiq qilishga, adabiyotning asosiy predmeti insonni o‘rganishga bor imkoniyatlarini safarbar etishmoqda va o‘ziga xos badiiy kashfiyotlar yaratmoqdalar. shunday ijodkorlardan biri nazar eshonquldir. nazar eshonqul bugungi milliy zamonaviy adabiyotimizda o‘ziga xos ijodkor sifatida allaqachon keng jamoatchilikka tanilib ulgurgan. uning asarlarida uslubning o‘ziga xosligi, ifodaning qabariqligi, yangicha yechimlar, asarning inson ruhiy dunyosiga, uning ichki sezimlariga kuchli ta’sir ko‘rsatishi yaqqol namoyon bo‘ladi. shunday asarlardan biri yozuvchining “momoqo‘shiq” qissasidir. qissa shoir-yozuvchilarning paxta terimi mavsumida qishloqqa yordam bergani kelgani, ularning ichida shamsi saloh degan ancha shuhrat taratgan ijodkorning ham borligi xabarini berish bilan boshlanadi: “shamsi saloh tund, biroz oliftaroq, jimjima narsaga o‘ch, biroz kibrliroq, hamma narsaning go‘zal bo‘lishini istovchi va hamisha shunga intiluvchi, hashamli va jilvali narsalarni sevuvchi, har bir manzaraning nihoyatda zebo tomonlarini ko‘ra oluvchi, nafis tashbehlarga ustasi farang, yashashi va kiyinishida ham o‘ta ziyolilik barq urib turuvchi kishi edi; u hayotga ham, tevarak-atrofga ham mana shu ziyolilik “ko‘zoynagi” bilan qarardi”. …

3 / 6

rofdagi tabiiy go‘zallik - bari uniki emas edi, uning tasavvuriga zid o‘ta jo‘n va sodda, ayni chog‘da go‘zal edi! shamsi saloh uni hayratga solgan go‘zallik ana shu jo‘nlik, soddalik, samimiylikka uyg‘un ekanini idrok eta olmaydi. muazzam uning nazarida boshqa dunyo va boshqa hayot uchun tug‘ilganday edi. chaylada hamma narsa betartib sochilib yotar, u odam yashaydigan joydan ko‘ra ko‘proq tovuq katagiga o‘xshardi, bu yerda hamma narsa qo‘pol, ko‘rimsiz, xunuk edi. u mana shu qora turmushning baxtsiz asoratini izlab muazzamning ko‘zlariga tikildi, biroq bu ko‘zlar shamsi salohga noma’lum bo‘lgan baxtdan yayrab turar, o‘zidan baxtsizlik izlayotgan sovuq ko‘zlarga yal-yal yashnab boqardi. shamsi saloh qanchalik urinmasin, bu ko‘zlarning sirlarini anglay olmadi, bu juvon nigohlari ortidagi baxtsizlik alomatlarining asl sabablarini idrok eta olmadi. “u o‘z baxtsizligini odamlardan ustalik bilan yashirishga urinyapti”, - deb o‘yladi. “ha, u baxtsiz, ammo unga bu og‘ir va zahmatli sharoitdan qutilib, o‘z baxtini topish yo‘lini ko‘rsatish kerak”, - deb o‘yladi va …

4 / 6

ng ham yelkamizga bir kun oftob tegar, biz o‘qimasak, bolalarimiz o‘qir, har qalay, hamisha shunday qoloq bo‘lib qolmasmiz. agar qo‘lingizdan kelsa, ana qishlog‘imizda qancha baxtiqaro ayollar bor, o‘shalarga yordam bering. mening ildizim shu yerda! shu odamlar orasida, men boshqa joyda ko‘karmayman. muazzam o‘zining qayerdan ekanligini, ildizi o‘zining tuprog‘idan uzilib qolgan nihol alal-oqibat qurib qolishini shamsi salohdek fikri teran ziyolidanda yaxshiroq tushunar edi. shamsi saloh qanchalik kuyib-yonmasin muazzamni o‘z gaplariga ishontira olmadi. bunday bo‘lishi mumkin ham emasdi. shamsi saloh qishloqdagilarni yovvoyi yashashini xazm qilolmasdi: “hali ham yovvoyi yashaymiz, juda qoloqmiz, -dedi hafsalasizlik bilan”. u muazzamni bunday yovvoyilik ichida baxtsiz deb o‘ylardi, ammo o‘zi istagan baxtsizlikni muazzamning ko‘zlaridan topa olmadi. “yo ‘q, bular uning qalbini hech qachon tushuna olmaydilar, bu chaylada, bu sahroda tanazzul va zavolning hidi anqib turibdi”. ushbu so‘zlarni aytayotgan shamsi salohning o‘zi inson qalbini yetarli darajada tushuna oldimikan? shamsi saloh o‘z ota makonini tark etganiga o‘n yeti yil bo‘lgandi, …

5 / 6

tushib kelar va bu qo‘shiqni eslab qol, bu qo‘shiqni ota-bobolarimiz bizga nabiralaringga yetkazinglar deb o ‘rgatgan, sen ham yaxshilab yodalab ol va bir kuni menday bo‘lganingda nabiralaringga aytib berasan. bu odam haqidagi qo‘shiq. odamlar o‘lib ketadi, lekin qo‘shiqni aytadigan yangi-yangi zuryodlar dunyoga keladi, ular bu qo‘shiqni keyingi zuryodlariga yetkazadilar, shunday qilib odamlar o‘lib ketaveradi, lekin qo‘shiq o‘lmaydi”. shamsi saloh momosi o‘rgatib ketgan qo‘shiqni unutgandi, u qo‘shiqqa qo‘shib o‘z bolaligini, tuproqlarini changitib yurgan qishlog‘ini ham unutgan edi. ammo qachon unutgan edi, hatto shuni ham eslolmasdi. nazar eshonqulning ijodi bilan tanish insonlar uning asarlarida o'zini anglashga harakat qilayotgan qahramonlarni ko'radilar. ular bilan bo'lgan suhbatda asarlarining bosh g'oyasi nima ekanligi so'ralganda shunday javob beradilar: har bir inson asarlarda o'zini topa bilsin va inson haqida, uning kelajagi haqida fikr yuritishni o'rgansin. "qora kitob" qissasida o'zini anglagan insonning hayotini tasvir etiladi. o'zini anglagan inson ming afsuslar bo'lsinkim, iblisning xizmatkoriga, keyin esa vositasiga aylanib, hayotda go'zal …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"n.eshonqul qissalari poetikasini oʻrganish" haqida

mavzu: n.eshonqul qissalari poetikasini oʻrganish tuxtayeva feruza xayrulla qizi o’zbek tili va adabiyoti yoʻnalishi 302 guruh talabasi shahrisabz davlat pedagogika instituti annotatsiya: ushbu maqolada mashhur o'zbek adiblaridan biri bo'lgan nazar eshonqul va uning “momoqo'shiq” qissasining badiiy talqini aks etgan. biz bu maqola orqali talabalar ongida ushbu qissani jonlantirishga harakat qildik. kalit so‘zlar: qissa, nasriy asar, badiiy talqin, xarakter, harakat, janr, ildiz. qissa janri hikoyaga nisbatan badiiy fikr harakati uchun keng imkon beradi. ana shu imkoniyatdan foydalangan yozuvchilar inson fojiasining yangicha badiiy talqinini yaratishga erishmoqdalar. qissa epik tur janrlari orasida imkoniyatlari hikoyaga qaraganda kengligi, shaklining rang-barangligi, mazmunining ko‘lamdorl...

Bu fayl DOCX formatida 6 sahifadan iborat (22,7 KB). "n.eshonqul qissalari poetikasini oʻrganish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: n.eshonqul qissalari poetikasin… DOCX 6 sahifa Bepul yuklash Telegram