sa’nat estetikaning tatqiqot ob’ekti

DOCX 8 стр. 25,4 КБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 25,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi urganch davlat pedagogika institut 244 guruh falsafa fanidan mustaqil ishi tayyorladi: abduraimova xosiyat. bajardi:xasanova maqsud. mavzu:sa’nat estetikaning tatqiqot ob’ekti. tasaffufdan axloqiy ta’limotlar qadimgi sharqdagi dastlabki axloqiy g’oyalar. reja: kirish 1. estetiklik mustaqil kategoriya sifatida mazmun mohiyati. 2. estetika faoliyatining amal qilish doirasi. 3. qadimgi yunoniston va rimda estetik qarashlarning paydo bo’lishi. xulosa foydalanilgan adabiyotlar 1. estetiklik mustaqil kategoriya sifatida mazmun mohiyati. estetika (qadimgi yunoncha: αἴσθησις; nemischa: ästhetik - "his", "tuygʻu") olamning hissiy qabul qilinishini tadqiq etuvchi fandir. estetika sanʼat, madaniyat va tabiatning subyektiv qabul qilinishini oʻrganadi. estetika falsafaning aksiologiya sohasiga kiradi. "estetika" terminini nemis faylasufi a.baumgarten (1714—1776) ilmiy muomalaga kiritgan. estetikaning sinonimi sifatida goʻzallik falsafasi, sanʼat falsafasi, badiiy ijod falsafasi iboralari qoʻllanib kelingan. keyingi paytlarda nafoyeatshunoslik yoki nafosat falsafasi atamalari ham estetikani anglatadigan boʻldi. estetika oʻz ichiga sanʼat estetikasi, tabiat estetikasi, texnika estetikasi, dizayn, sport estetikasi, turmush estetikasi, atrof muhitni goʻzallashtirish va …

2 / 8

alohida oʻrinni egallaydi, u qadimdan to hozirgi kungacha eng koʻp tadqiq etilgan estetik soha hisoblanadi. estetikaning bu borada sanʼatshunoslik fanlaridan farqi shundaki, u oʻz obʼyektiga falsafiynazariy jihatdan yondashadi. estetika sanʼatni — sanʼatkor, sanʼat asari, sanʼat asarini idrok etuvchi shaxsdan iborat yaxlit tizimda olib oʻrganadi, barcha sanʼat turlari uchun zarur boʻlgan umumiy qonunqoidalarni ishlab chiqadi. mas, adabiyotshunoslikdatch qofiya nazariyasini musiqaga yoki haykaltaroshlikka nisbatan qoʻllab boʻlmaydi. estetikadagi kompozitsiya yoki uslub nazariyasi esa meʼmorlikdan tortib badiiy suratkashlikkacha boʻlgan hamma sanʼat turlariga taalluklidir. ayni paytda estetika sanʼatning tabiati, uning ijodiyligi va boshqalar jihatlarini tadqiq etadi; badiiy oqimlar va yoʻnalishlarning, ijodiy uslublarning mohiyatini oʻrganadi. 2. estetika faoliyatining amal qilish doirasi. (nafosat va go‘zallik dunyosi shu qadar xilma-xil, rango-rang, ehtirosli va sehrliki, unda moddiy va ma'naviy joziba uyg‘un holda namoyon bo'ladi. insonning nafosat olamini anglashga intilishi atrofvoqelikni anglashga intilishi bilan chambarchas bog'liqdir. nafosat olamini yaratish bilan bir qatorda uni anglash, idrok etish, o‘zlashtirish maqsadi, ya'ni nafosat …

3 / 8

arga anglatish, o‘qitish kabi maxsus vazifani estetika fani bajaradi. estetika falsafiy fandir. falsafa — tafakkur gulshani, ma'naviyat bog‘i. falsafa fani — haq yo‘lga o'rgatuvchi ta'limot, dunyoqarashni shakllantiruvchi, odam va olamni bilish ilmidir. falsafiy fanlar — etika (axloqshunoslik) vijdoniylikni, pok, halol bo‘lishni o‘rgatsa, estetika (nafosatshunoslik) esa go‘zallik haqida hilim beruvchi fandir. 2. qadimgi yunoniston va rimda estetik qarashlarning paydo bo’lishi. qadimgi yunoniston yoki ellada (qadimgi yunoncha: ἑλλάς) — bolqon yarim orolining janubi, egey dengizidagi orollar, frakiya sohillari, kichik osiyoning gʻarbidagi dengiz sohilida joylashgan qadimiy yunon davlatlari hududining umumiy nomi. arxeologik maʼlumotlarga koʻra, yunoniston hududida odamlar paleolit davridan yashab kelmoqda. xalkidika yarim orolidan neandertal odamining bosh suyagi chiqqan. neolit davrida yunoniston aholisi dehqonchilik, chorvachilik bilan shugʻullanib, oʻtroq hayot kechirgan. yunonistoning jez davri madaniyati shartli ravishda kritmiken madaniyati yoki egey madaniyati deb atalgan. miloddan avvalgi 3-ming yilliqda yunoniston etnik tarkibi rangbarang (pelasglar, leleglar va boshqalar) boʻlgan; ularni protoyunon qabilalari — axeylar, ioniyaliklar siqib …

4 / 8

qilganlar. bu davrda yunonistonda polislar (shahar davlatlar) shakllangan. dehqonlar va hunarmandlarning urugʻ zodagonlari bilan kurashi natijasiga qarab polisdagi davlat hokimiyati yo demokratik (afinada) yoxud oligarxik (sparta, krit o.da) tarzda boʻlgan. iqtisodiy jihatdan taraqqiy etgan polislarda (korinf, afina va boshqalar) qulchilik keng tarqalgan; sparta, argos va boshqalarda urugʻchilik tuzumi qoldiqlari saqlanib qolgan. miloddan avvalgi 6-asrda polislar sparta boshchiligida peloponnes ittifoqiga va fiva rahbarligi ostida beotiya ittifoqiga birlashganlar. v-iv asrlar polislarning eng ravnaq topgan davri sanaladi. u yunonfors urushlarida (500—449) yunonlarning gʻalabasi natijasida afinaning yuksalishi va delos ittifoqining (afina boshchiligida) barpo etilishi bilan bogʻliq boʻlgan. fozil odamlar shahri (ruscha: „gorod mudretsov“) — abu nasr forobiyning oʻrta asrlar sharoitida birinchi boʻlib jamiyatning kelib chiqishi, maqsad va vazifalari haqida yozgan asari. ushbu asar ijtimoiy hayotning koʻp masalalari — davlatni boshqarish, taʼlim-tarbiya, axloq, maʼrifat, diniy eʼtiqod, urush va yarash, mehnat va boshqa mavzularni oʻz ichiga oladi. bundan tashqari jamiyatning (insonlar jamoasi) kelib chiqishi, adolatli jamiyatga …

5 / 8

a, inson jamoasi vujudga keldi. — abu nasr forobiy, “fozil odamlar shahri” forobiy shaharni ijtimoiy uyushishning yetuk shakli, insoniyat kamolatga erishishining zaruriy vositasi, deb hisoblaydi. butun insonlarni oʻzaro hamkorlikka, xalqlarni tinchlikka chaqiradi, dunyoda yagona inson jamoasini tuzish haqida orzu qiladi. mutafakkir inson qadr-qimmatini kamsituvchi jamiyatga qarshi chiqadi. doimiy urushlar va bosqinchilikka asoslanuvchi jamiyatni adolatsiz, johil jamiyat sifatida qoralaydi. xulosa oʻzbek milliy estetikasi taraqqiyoti tarixan mintaqaviy tabiatga ega boʻlib, uning ildizlari dastlab avesto, keyin moniylikning muqaddas kitobi xuastuanift (za.)ga borib taqaladi. islom dini qabul qilingach, milliymintaqaviy estetika qurʼoni karim oyatlari va hadisi sharifdagi "alloh goʻzal va u goʻzallikni sevadi" degan tamoyil asosida rivojlandi. bunda mashshoiyyunlik (forobiy, ibn sino) bilan yonmayon tasavvuf estetikasida kubroviylik (najmiddin kubro). joʻmardlik (pahlavon mahmud), naqshbandiya (alisher navoiy) singari tariqat mutafakkirlarining goʻzallik, sanʼat va sanʼatkor borasidagi qarashlari muhim ahamiyat kasb etdi. oʻzbek estetikasi tarixida, ayniqsa, temuriylar davri alohida oʻringa ega; navoiyning "mahbub ul-qulub", "majolis unnafois", "mezon ulavzon" asarlari, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sa’nat estetikaning tatqiqot ob’ekti"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi urganch davlat pedagogika institut 244 guruh falsafa fanidan mustaqil ishi tayyorladi: abduraimova xosiyat. bajardi:xasanova maqsud. mavzu:sa’nat estetikaning tatqiqot ob’ekti. tasaffufdan axloqiy ta’limotlar qadimgi sharqdagi dastlabki axloqiy g’oyalar. reja: kirish 1. estetiklik mustaqil kategoriya sifatida mazmun mohiyati. 2. estetika faoliyatining amal qilish doirasi. 3. qadimgi yunoniston va rimda estetik qarashlarning paydo bo’lishi. xulosa foydalanilgan adabiyotlar 1. estetiklik mustaqil kategoriya sifatida mazmun mohiyati. estetika (qadimgi yunoncha: αἴσθησις; nemischa: ästhetik - "his", "tuygʻu") olamning hissiy qabul qilinishini tadqiq etuvchi fandir. estetika sanʼat, madaniyat va tabiatning subyektiv qabul qilinishin...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOCX (25,4 КБ). Чтобы скачать "sa’nat estetikaning tatqiqot ob’ekti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sa’nat estetikaning tatqiqot ob… DOCX 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram