milliy iqtisodiyotda sug‘urtaning o‘rni va roli

DOC 74.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483479685_67167.doc milliy iqtisodiyotda sug‘urtaning o‘rni va roli reja: 1. sug‘urtaning kelib chiqish tarixi 2. sug‘urtaning mohiyati, funksiyalari 3. tayanch iboralar 1. sug‘urtaning kelib chiqish tarixi sug‘urta ijtimoiy munosabatlar tarixiy kategoriyalaridan biridir. u jamiyat qurilishining ilk davrlaridan yuzaga kelib, asta sekin ijtimoiy ishlab chiqarishning ajralmas hamroxiga aylandi. sug‘urta iborasining birlamchi ma’nosi «qo‘rquv» («strax») so‘zi bilan bog‘liqdir. mulk egalari bir-birlari bilan ishlab chiqarish munosabatlariga kirishar ekanlar, mulkining saqlanishiga, tabiiy ofatlar, yong‘in, o‘g‘irlik va iqtisodiy hayotning boshqa ko‘zda tutilmagan xavf-xatarlari natijasida yakson bo‘lishi yoki yo‘qotilishiga nisbatan qo‘rquv xis etganlar. ijtimoiy ishlab chiqarishning tavakkalchilik xarakteri – bu mulk egasi va tovar ishlab chiqaruvchining moddiy farovonligi uchun havotirlanishining asosiy sababchisidir. shu asosda moddiy zararni manfaatdor mulk egalari o‘rtasida birgalikda qoplash g‘oyasi yuzaga keldi. ko‘rilgan zararni qoplashning ancha oddiy shakli natural sug‘urta bo‘lgan. don, yem-xashak va boshqa bir turdagi oson taqsimlanadigan mahsulotlar hisobidan alohida talofat ko‘rgan dehqon xo‘jaliklariga moddiy yordam ko‘rsatilgan. bunday sug‘urta, albatta, bir qancha …

shda, xilma-xil faloqatlar natijasida odamlarga yetkazilgan zararlarni qoplashda moddiy jihatdan yordam beradi. respublikamizda amalga oshirilayotgan islohotlar iqtisodiyotga, moliyaga, pul muomalasiga o‘z ta’sirini ko‘rsatdi, iqtisodiy qarashlarda ijobiy fikrlarning shakllanishiga sabab bo‘ldi. endilikda har bir xo‘jalik obyektining tashkilotchisi o‘z ixtiyoridagi mol-mulkdan samarali foydalanish uchun fidokorona harakat qilish bilan cheklanib qolmay, favqulodda va tasodifiy zararlarning natijasida yetkazilishi mumkin bo‘lgan kamomadlarni tiklash, ularning oldini olish tadbirlarini ko‘rishga ham intilmoqda. shuning natijasida bozor iqtisodiyoti sharoitida sug‘urtaga bo‘lgan talab kuchaya boshladi. bozor iqtisodiyoti ishlab chiqarishning barcha tarmoqlari bilan bevosita bog‘langan. shunday ekan ishlab chiqarishga ta’sir ko‘rsatgan tabiiy ofatlar bozor iqtisodiyoti yo‘nalishlarini chetlab o‘ta olmaydi. sug‘urta ko‘p tarmoqli xo‘jaliklarnig mol-mulkini saqlashda va tiklashda alohida ahamiyat kasb etadi. inson va tabiiy ofatlar o‘rtasidagi qarama-karshilik bilan asoslangan ijtimoiy ishlab chiqarishning tavakkalchilik xarakteri, birinchi navbatda, tabiiy va bashka ofatlarning salbiy oqibatlarini oldini olish, bartaraf qilish va lokalizatsiya qilish, hamda yetkazilgan zararni suzsiz qoplash bo‘yicha insonlar o‘rtasidagi munosabatlarni yuzaga keltiradi. bu …

o‘ldi. ular o‘zbekiston moliya vazirligi tarkibidan chiqib, davlat bosh islohotchi bo‘lgani holda “o‘zagrosug‘urta”, “kafolat” kabi davlat aksionerlik sug‘urta kompaniyalariga aylantirildi. “madad” sug‘urta agentligi, “o‘zbekinvest” eimsklari tashkil etildi. hozirda respublikamizda 30 ta (2009-yil 1 avgust holatiga) sug‘urta kompaniyasi bor. ikkinchidan, alohida sug‘urta haqida qonun qabul qilinib, unda respublikamizning o‘ziga xos xususiyatlari e’tiborga olindi. uchinchidan, xorijiy mamlakatlarda sug‘urta tashkilotlari bilan hamkorlik qilish kuchaydi, ular ishtirokida qo‘shma sug‘urta kompaniyalari barpo qilindi. respublika sug‘urta tashkilotlari jahon sug‘urta tashkilotlari qatoridan joy oldi. to‘rtinchidan. sug‘urta mablag‘laridan investitsiya maqsadlarida foydalanish asosida ularning moliyaviy ahvoli yaxshilandi. xorijiy mamlakatlar mablag‘laridan investitsiya maqsadlarida foydalanishda sug‘urta tashkilotlarining vositachilik roli vujudga keldi. beshinchidan, sug‘urta tashkilotlari bilan kredit muassasalarining hamkorligi kuchaydi. korxonalar tomonidan bankdan olingan qarzlarni o‘z vaqtida qaytarishga qaratilgan sug‘urta faoliyati kengaya borib, u qishloq xo‘jaligi korxonalariga nisbatan ham joriy qilindi. oltinchidan, oldingi yillarga nisbatan majburiy sug‘urta doirasi qisqarib. ixtiyoriy sug‘urta tadbirlari kengaydi. qishloq xo‘jaligida majburiy sug‘urta qayta qurilib, sug‘urtalashda kreditning roli …

hidan, mustaqillik yillarida javobgarlik sug‘urtasining ayrim xillari joriy qilindi, shuningdek garovga qo‘yilgan mol-mulk sug‘urtasi haqida alohida dasturi amallar qabul qilindi. o‘ninchidan, sug‘urta faoliyati bilan qimmatli qog‘ozlar o‘rtasida tegishli munosabat o‘rnatildi. sug‘urta tashkilotlari ham o‘z qimmatli qog‘ozlarini tarqatish huquqiga ega bo‘ldilar va shu asosda aksiyadorlarning huquqlari belgilanib, ularning idora qilish usullari aniqlandi. prezidentimizning «o‘zbekiston xxi asr bo‘sag‘asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari» kitobida davlatni aql-idroq bilan boshqarish xalq boshiga tushgan xavf-xatarni kamaytirish va bartaraf etishdan iboratligini ko‘zda tutish lozimligiga amal qilib, sug‘urta sohasida faqat mamlakat miqyosida emas, balki tashqi munosabatlarda ham qator tadbirlar amalga oshirilganligi ko‘rsatib turibdi. jumladan chet ellik va mahalliy investorlarga yordam berish maqsadida «o‘zbekinvest» eksport-import milliy sug‘urta kompaniyasi tashkil qilinib, aig (aqsh) kompaniyasi bilan birga siyosiy xavf-xatarlardan sug‘urtalash bo‘yicha «o‘zbekinvest interneyshl» qo‘shma sug‘urta kompaniyasi ta’sis etilgani qayd qilib o‘tildi. shu bilan birga, tashqi sarmoyalarni ko‘proq jalb qilish maqsadida sug‘urtalashning tayanch stavkalari xalqaro amaliyotda qabul qilinganidan ancha …

.) salbiy oqibatlari ta’sirida to‘xtasa yoki buzilsa, u holda jamiyat avvalo turli oldini olish tadbirlarini amalga oshirishga, mabodo ular ko‘zlangan natijani bermasa, u holda yetkazilgan moddiy zararni qoplashga, ishchi kuchini takror ishlab chiqarishning normal sharoitlarini qayta tiklashga majbur bo‘ladi. inson va tabiiy ofatlar o‘rtasidagi qarama-qarshilik bilan asoslangan ijtimoiy ishlab chiqarishning tavakkalchilik xarakteri, birinchi navbatda, tabiiy va boshqa ofatlarning salbiy oqibatlarini oldini olish, bartaraf qilish hamda yetkazilgan zararni so‘zsiz qoplash bo‘yicha insonlar o‘rtasidagi munosabatlarni yuzaga keltiradi. bu obyektiv munosabatlar insonlarning erishgan hayot darajasini saqlab qolishga bo‘lgan real va mavjud ehtiyojini aks ettiradi. mazkur munosabatlarni alohida xususiyatlar ajratib turadi va ularning yig‘indisi ijtimoiy ishlab chiqarishni sug‘urtaviy himoyalash iqtisodiy kategoriyasini tashkil etadi. sug‘urta iqtisodiy kategoriya sifatida moliya kategoriyasining tarkibiy qismi hisoblanadi. ammo, moliya to‘laligicha daromadlarni taqsimlash bilan bog‘liq bo‘lsa, sug‘urta esa faqatgina qayta taqsimlash munosabatlarinigina qamrab oladi. sug‘urtaning xususiyatlarini ochib beruvchi belgilarini quyidagicha keltirishimiz mumkin: 1. sug‘urtada to‘satdan, oldindan ko‘zda tutilmagan va yengib …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "milliy iqtisodiyotda sug‘urtaning o‘rni va roli"

1483479685_67167.doc milliy iqtisodiyotda sug‘urtaning o‘rni va roli reja: 1. sug‘urtaning kelib chiqish tarixi 2. sug‘urtaning mohiyati, funksiyalari 3. tayanch iboralar 1. sug‘urtaning kelib chiqish tarixi sug‘urta ijtimoiy munosabatlar tarixiy kategoriyalaridan biridir. u jamiyat qurilishining ilk davrlaridan yuzaga kelib, asta sekin ijtimoiy ishlab chiqarishning ajralmas hamroxiga aylandi. sug‘urta iborasining birlamchi ma’nosi «qo‘rquv» («strax») so‘zi bilan bog‘liqdir. mulk egalari bir-birlari bilan ishlab chiqarish munosabatlariga kirishar ekanlar, mulkining saqlanishiga, tabiiy ofatlar, yong‘in, o‘g‘irlik va iqtisodiy hayotning boshqa ko‘zda tutilmagan xavf-xatarlari natijasida yakson bo‘lishi yoki yo‘qotilishiga nisbatan qo‘rquv xis etganlar. ijtimoiy ishlab chiqarishning tavakkal...

DOC format, 74.5 KB. To download "milliy iqtisodiyotda sug‘urtaning o‘rni va roli", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy iqtisodiyotda sug‘urtani… DOC Free download Telegram