angiologiya
Page preview (5 pages)
Scroll down 👇![angiologiya. yurak tuzilishi. topografiyasi, tuzilishi. yurak (lotincha: cor, grekcha: ϰαρδία sardia) – konussimon shaklidagi ichi boʻsh muskulli organ boʻlib, yurak qon-tomir sistemasining markaziy organi boʻlgan organizmdagi qonni barcha aʼzo va toʻqimalarga haydab berish vazifasini bajaradigan, gistologiyasi jihatidan ancha murakkab tuzilgan organ[1]. u koʻkrak qafasidagi pastki koʻks oraligʻining oʻrta qismida joylashgan[1]. yurak quyidagi morfologik qismlarga ajratiladi: yuqoriga va birmuncha orqa tomonga yoʻnalgan asosi (basis) hamda oldinga, pastga va chapga yoʻnalgan uchi (apex) farq qilinadi. yurakning asos qismida uning negizini (ildizini) tashkil etuvchi yirik qon tomirlar joylashgan. yurakning 3 ta yuza qismi bor: 1) old (toʻsh-qovurgʻa) yuzasi; 2) pastki (diafragmaga qaragan) yuzasi, hamda, 3) orqa (umurtqa yoki o‘pka) yuzasi hisoblanadi. yurakning hajmi har bir odamda uning mushti kattaligidek boʻladi[2]. bolalarning yuragi kattalarnikiga qaraganda koʻproq urib turadi va ularning tashqi koʻrinishi sharsimon shaklda, hamda, gorizontal holatda joylashgan boʻladi[3]. yurakning oldingi yuzasida quyidagi yirik tomirlaming boshlanish qismlari yotadi; oʻngda va biroz orqaroqda yuqori kovak …](/media/previews/pages/p1_230979.webp "angiologiya - Page 1")
![n[1]. yurak toʻrt kamerali boʻlib, arteriya qoni vena qonidan batamon ajralgan[4]. arteriya va vena qonning batamon ajralishi issiqlikning tanaga va toʻqimalarga bir xilda tarqalishiga sabab boʻladi. boshqa aʼzolardan farqli ravishda kasalliklar sababli sodir boʻladigan oʻlim holatlarining eng koʻpi yurak patologiyasi sabab sodir boʻladi, yaʼni yurak bilan bogʻliq patologiyalar oʻlim holati boʻyicha dunyo tibbiyotida birinchi oʻrinda turadi[5][6]. yurak inson tana aʼzolari ichida organizmga taʼsir qiladigan salbiy omillarga nisbatan nishon aʼzolardan biri hisoblanadi. yaʼni, agar organizmga tashqi yoki ichki salbiy omillar taʼsir qilsa dastlab bu omillar miya, buyrak, qon-tomirlar va yurak kabi nishon aʼzolarga taʼsir qiladi. yurak bilan bogʻliq kasalliklar shuningdek turli yoshdagi odamlarda uchrashi boʻyicha ham birinchi oʻrinda turadi. yurak kasalliklari kattalar bilan barobarida bolalar ham aziyat chekadi. yurak bilan bogʻliq patologiyalarni davolashda yurakning qaysi funksiyasi buzilishini aniqlagan holda bartaraf etiladi. yurakda kechadigan patologik oʻchoqlarni aniqlashda ultratovush tekshiruvi, elektrokardiografiya usuli yordamida yurakda sodir boʻladigan elektr, akustik va mexanik hodisalarni aniqlash orqali …](/media/previews/pages/p2_230979.webp "angiologiya - Page 2")
![gi 10 sm dan 15 sm gacha (odatda 12−13 sm), kengligi 8-11 sm (odatda 9-10 sm) va old-orqa oʻlchami 5-8,5 sm (odatda 6,5-7 sm) boʻladi. yurakning oʻrtacha ogʻirligi erkaklarda 330 gramm (274 gramdan 385 gramgacha), ayollarda 250 gramm (203 grammdan 302 grammgacha) boʻladi[8]. yurakning anatomik tuzilishi . papillyar mushak tolasi, payli xordadan iborat klapan varaqasining erkin qirralari. yurakning yalpi klapanlaridan namunakoʻkrak qafasi va koʻks oraligʻiga nisbatan yurak anatomik topografiyasining 3d chizmasiyurak, aorta, brakiosefalik magistral tomirlar, yuqori vena kovagining qovurgʻalarga nisbatan anatomik topografiyasini chizilgan tasviri, frontal tekislikda proyeksiya qilinganyurak va qoʻshni organlarning anatomik topografiyasini chizmasi: koʻkrak va qorin boʻshligʻi, diafragma yurak 3 qavatdan tuzilgan: ichki qavat – endokard, oʻrta qavati – miokard, tashqi qavati – epikard. yurak devorining tashqi qavati epikard (epicardium) ikki qavatdan iborat boʻlib miokardni ustidan qoplab turuvchi yurak xaltasining visseral varagʻidan iborat. u yupqa biriktiruvchi toʻqima qatlami boʻlib, mezoteliy bilan qoplangan. epikard yurakka keluvchi va yurakdan chiquvchi yirik …](/media/previews/pages/p3_230979.webp "angiologiya - Page 3")
![un umumiy koʻndalang tolalardan iborat. chuqur qavati har bir boʻlmacha uchun alohida, boʻylama yoʻnalishdagi mushak tolalaridan iborat. boʻylama tolalar fibroz halqadan boshlansa, aylanma tolalar boʻlmachaga quyilgan venalarni oʻrab turadi. qorinchalar miokardi uch qavatdan iborat. tashqi qiyshiq qavat fibroz halqadan boshlanib, yurak uchida yurak girdobini hosil qilib, ichki boʻylama qavaiga oʻtib ketadi. bu ikkala qavat qorinchalar uchun umumiy boʻlib, ular oʻrtasida joylashgan halqasimon qavat esa qorinchalar uchun alohida hisoblanadi. qorinchalararo toʻsiq shu qavat mushak tutamlaridan iborat[1]. yurak topografiyasi yurak koʻkrak qafasida joylashgan (anatomik hamda klinik tasnifiga qarab mediastinal boʻshliq pastki, oʻrta va old qismlardan iborat) boʻlib, nisbatan pastki chap qirrasi bilan chap tomonga siljigan boʻladi. u va uni oʻragan yurak xaltasi koʻkrak qafasida pastki koʻks oraligʻida oʻrta chiziqdan chaproqda yurakning uchdan ikki qismi, oʻngroqda uchdan bir qismi joylashgan. yon va qisman old tomondan yurak o‘pka bilan, oldingi ozgina qismi esa toʻsh suyagi va qovurg‘a togʻaylariga tegib turadi[1]. tananing oʻrta chizigʻiga nisbatan …](/media/previews/pages/p4_230979.webp "angiologiya - Page 4")
![lmacha (atrium dextrum), · chap qorincha (ventriculus sinister), · oʻng qorincha (ventriculus dexter). ular boʻlmachalararo (septum interatriale) va qorinchalararo (septum interventricularae) toʻsiq bilan bir-biridan ajratilgan[12]. yuqori va pastki kovak venalaridan keladigan tomirlar oʻng boʻlmacha (atrium)ga, oʻpka venalaridan keladigan tomirlar esa chap boʻlmacha (atrium)ga quyiladi. soʻngra oʻng qorinchadan oʻpka arteriyasi (oʻpka magistrali) tomiri, chap qorinchalardan esa aorta tomiri chiqadi. oʻng qorincha bilan chap boʻlmacha oʻpkada kichik qon aylanish doirasini, chap qorincha va oʻng boʻlmacha esa butun tana boʻylab (oʻpkadan tashqari) katta qon aylanish doirasini hosil qiladi[13]. yurak koʻkrak qafasida, oldingi koʻks oraligʻida oʻrta chiziqdan chaproqda yurakning ikki qismi, oʻngroqda bir qismi joylashgan boʻlib, old yuzasining katta qismini kovak hamda oʻpka venalarining kiruvchi boʻlimlari, shuningdek, yuqori qismini koʻtariluvchi aorta, oʻpka magistrallari bilan qoplangan. perikard boʻshligʻida oz miqdorda seroz suyuqlik mavjud boʻlib, bu suyuqlik yurak urishida yengilik yaratib beradi[14]. chap qorincha devori oʻng qorincha devoriga nisbatan taxminan 3 baravar qalinroq. boisi, chap qorincha …](/media/previews/pages/p5_230979.webp "angiologiya - Page 5")
About "angiologiya"
angiologiya. yurak tuzilishi. topografiyasi, tuzilishi. yurak (lotincha: cor, grekcha: ϰαρδία sardia) – konussimon shaklidagi ichi boʻsh muskulli organ boʻlib, yurak qon-tomir sistemasining markaziy organi boʻlgan organizmdagi qonni barcha aʼzo va toʻqimalarga haydab berish vazifasini bajaradigan, gistologiyasi jihatidan ancha murakkab tuzilgan organ[1]. u koʻkrak qafasidagi pastki koʻks oraligʻining oʻrta qismida joylashgan[1]. yurak quyidagi morfologik qismlarga ajratiladi: yuqoriga va birmuncha orqa tomonga yoʻnalgan asosi (basis) hamda oldinga, pastga va chapga yoʻnalgan uchi (apex) farq qilinadi. yurakning asos qismida uning negizini (ildizini) tashkil etuvchi yirik qon tomirlar joylashgan. yurakning 3 ta yuza qismi bor: 1) old (toʻsh-qovurgʻa) yuzasi; 2) pastki (diafragmaga qaragan) ...
This file contains 17 pages in DOCX format (2.4 MB). To download "angiologiya", click the Telegram button on the left.
DOCX
PDF
PPTX
DOCX
PPTX
PDF
DOCX
DOCX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX