o’rta osiyo antik davrni san'ati va kostyumi

DOC 10 pages 286.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 286.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

amaliy mashg`ulot № 3 mavzu: o’rta osiyo antik davrni san'ati va kostyumi. reja: 1. kiyim turlari, ularning bichimi, bezagi, qo’llanilgan materiallari. 2. ilk feodal o’rta asrlikni san'ati va kostyumi. 3.kiyim turlari, shakli, bichimi, bezaklari. tayanch iboralar: avesto, kaftan, yopinchoq, ko`ylak, kaba, jubba, joma, faradji, kaltacha, chachvon, paranji, kulta, kovush, mahsi, do’ppi, etik. miloddan avvalgi 2-ming yillikning ohiri – 1-ming yillikning boshlarida o’rta osiyoda yirik quldorlik davlatlari baktriya, so’g’d va horazm paydo bo`lgandi. o’rta osiyoning katta qismini miloddan avvalgi vi asrda eron ahmoniylari, ulardan so’ng miloddan avvalgi 329-327 yillarda iskandar zulqarnayn qo’shinlari bosib olishi ham bu erda quldorlikning yanada rivojlanishiga ta’sir etgan. miloddan avvalgi iii asr o’rtalarida o’rta osiyoning g’arbiy yirik quldorlik davlati – parfiya vujudga kelgan. ko`pgina yozma manbalarga ko`ra hatto rim imperiyasining ham havfli raqibiga aylangan. o’rta osiyoda oramiy, yunon, forsiy yozuvlari keng tarqalgan. ular moddiy va ma’naviy madaniyatning keyingi ravnaqiga bekiyoss ta’sir ko’rsatdi. shu davrga ta’lluqli rasmlarda va …

2 / 10

qalgan. zardushtiylik bu o’lkalarda islom dini joriy etilgan ilk davrlarda ham bir necha yillar saqlanib qolgan. «avesto» nafakat diniy kitob, balki ko`p mamlakatlarning uzoq asrlardagi tarihi, ijtimoiy-iqtisodiy hayoti, tili, yozuvi, badiiy madaniyatini o’rganishga ham buyuk manbadir. zardushtiylik mohiyati – ezgulik va yovuzlik (yahshilik va yommonlik) o’rtasidagi qarama-qarshiliikka asoslangan. qadimiy o’rta osiyo san’at yodgorliklari antik davri kiyimlariining turlari bilan tanishishga boy imkoniyat beradi. yunon muarrihi gerodotning ma’lumoti bo’yicha, hamma qadiladagi odamlar, hattoqi erkaklar ham, kiyimsiz yurishni uyatli deb hisoblashardi. ayollar kostyumi. ayollar kostyumi yunonsimon, skifsimon va hindsimon bo`lgandi. ular ichki va ustki: elka, bel, bosh va oyoq kiyimlardan iborat edi. ayollar ko’ylagining ikki turi uchrardi. birinchisi – tunukasimon bichimli ko’kragi tagida va belida belbog bilan bog’langan to’gri ko`ylak edi. uning yoqa o’mizi dumaloq bo`lgan, oldi esa tomchisimon kesimli edi. ko`ylakning ikkinchi turi yunon hitoniga o’hshash edi. bo’y baravar mato parchasini elkada to’g’nog’ich bilan biriktirishardi, etagining yon burchaklarini tugunga bog’lab kuyishardi. bu …

3 / 10

kin edi. erkaklar kostyumi. ularning kiyimi ham elka va bel, ustki va ichki kiyimlarldan iborat. elka kiyimi ichki ko`ylak va ustidan kiyilardigan kaftandan iborat. ularning bichimi tunukasimon, shakli to’g’ri edi. kiyim gavdaga sal yopishib turar edi. uzunligi bo’ksasidan pastroq yoki tizzagacha edi. uzun yengi tor yoki ko’ndalang tahlamali bo`lgan, belga belbog bog’lashardi. bel kiyimi tor yoki ko’ndalang tahlamali ishtonlardan iborat edi. bosh kiyimlari yassi yoki konussimon qalpoqlar bo`lgan. oyoq kiyimlari esa yumshoq, tepasi qaytarilgan etiklar edi. shunday qilib o’rta osiyo antik kostyumiga skiflar, ellinlar va hindlarning ta’siri bo`lgan. ammo o’rta osiyoliklarning kiyimlariining shaklida, kiyinish odatlarida, kiyim turlarida mahalliy odatlariga oid hususiyatlari mavjud bo`lgan va u juda keng, boy tarihga ega edi. o’rta osiyo ilk feodal kostyumlari. o’zbekiston hududida quldorlik munosabatlarining ilk feodal munosabatlariga o’tishi uchun zarur shart-sharoitlarniing etilishi iii-v asrlarga to’g’ri keladi. vi-ix asrlar davomida ilk feodal jamiyati bu hududda uzil kesil qaror topdi. v asrda o’rta osiyo va qozog’iston …

4 / 10

hududlari arablar tomonidan bosib olinib, u erlardagi halqlar majburan islom diniga bo’ysundirildi. viii asr boshlaridan e’tiboran arab bosqinchilarining asosiy diqqati o’rta osiyo erlariga qaratildi, va bu erlarni ishg’ol qildilar. o’rta osiyoga islom dinining yoyilishi hamda u bilan bog`liq bo`lgan diniy rasm-rusumlar, shariat va tariqat qonun-qoidalarida, aqidalarining tarkib topib borishi, mahalliy halq namoyandalari muayyan ijobiy rol uynadi. odamlar har-hil hudolar, chiltonlar, muqaddas sanalgan narsalarga sig’inishdan holos bo`lib, yakka-yu yagona olloh taologa, uning rasuli muhammad alayhissalom ko’rsatmalariga e’tiqod ila amal qiladigan bo’ldilar. o’rta osiyo gazmol markazlarida «zandanachi» kabi ko’k orangli ipak va boshqa matolarning ishlab chiqarilishi yopishtirma yassi, gilof kiyimlarning paydo bo`lishiga olib keldi. kiyimning kompozitsion markazi mato bo`lgandi. ilk o’rta asr kostyumida o’z manbalari bor edi. kushon, eftalit, sosoniy, turk, hind, eron ta’sirlari bilan mahalliy meros ma’lum darajada umumiy uslub yaratgandi. bu davrda estetik ideallari badiiy uslubga mos bo`lgandi. v asr erkaklari kuchli, baqaloq, yumaloq yuzli, bodomsimon kuzli, kalta qirqilgan sochli, …

5 / 10

acha bo`lgandi. elka kiyimining yoqasi, etagi, oldi, yengning uchi boshqa rangli matodan qilingan hoshiya bilan bezatilardi. vi-vii asrlarda erkaklarning estetik idealii o`zgargandi. qo`pol kuchning o’rniga aql va noziklik kelgandi. ideal erkakning beli ingichka uzunroq qo’li ingichka bilaguzuk va uzuk bilan bezatilgan bo`lishi kerak edi. erkak kostyumida avvalgi davrning kiyimlari qatori ikki tomonlama qaytarmali turk kaftanlari keng tarqalgandi kaftan gavdaga yopishib turardi, uzunligi esa bo’ksagacha bo`lib, yon kesimi bo’lmagandi. dekorativ mato bilan faqat yoqasi va eng uchi bezatilardi. ustki kiyim – yopinchoq ham ikki tomonlama qaytarmali bo`lgan. bu davrda etiklari ham nozik bo`lgan. vi-vii asrlarda ayollarda ham erkaklardagidek estetik timsol o`zgargandi. uning tashqi ko’rinishi nozik belli yuzi ham nozik ayol edi. kiyimning yangi chegaralari esa yangi idealda yangi plastik siymoni yaratgandi. bunday o`zgarishlar ko’rishiga kosmetikaning ham o’z o’rni bor edi. ayollarning kiyimi bu davrda ham erkaklar kiyimidan uncha farq qilmasdi. ulardan tashqari ayollar kiyimi ansanblida nimchalar, koftalar to’g’ri shaklli yubkalar va …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’rta osiyo antik davrni san'ati va kostyumi"

amaliy mashg`ulot № 3 mavzu: o’rta osiyo antik davrni san'ati va kostyumi. reja: 1. kiyim turlari, ularning bichimi, bezagi, qo’llanilgan materiallari. 2. ilk feodal o’rta asrlikni san'ati va kostyumi. 3.kiyim turlari, shakli, bichimi, bezaklari. tayanch iboralar: avesto, kaftan, yopinchoq, ko`ylak, kaba, jubba, joma, faradji, kaltacha, chachvon, paranji, kulta, kovush, mahsi, do’ppi, etik. miloddan avvalgi 2-ming yillikning ohiri – 1-ming yillikning boshlarida o’rta osiyoda yirik quldorlik davlatlari baktriya, so’g’d va horazm paydo bo`lgandi. o’rta osiyoning katta qismini miloddan avvalgi vi asrda eron ahmoniylari, ulardan so’ng miloddan avvalgi 329-327 yillarda iskandar zulqarnayn qo’shinlari bosib olishi ham bu erda quldorlikning yanada rivojlanishiga ta’sir etgan. miloddan avvalgi iii...

This file contains 10 pages in DOC format (286.5 KB). To download "o’rta osiyo antik davrni san'ati va kostyumi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’rta osiyo antik davrni san'at… DOC 10 pages Free download Telegram