vitaminlar

PPT 30 pages 5.5 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.5 MB

File type PPT

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

eliksiri jizni o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi buxoro davlat tibbiyot instituti bioneorganik, bioorganik va biologik kimyo kafedrasi taqdimot vitaminlar buxoro - 2014 yil vitaminlar kichik malekulali organik birikmalar, turli kimyoviy tryadalar va uning xayotiy davomiyligida muxim o’rin egallaydi. vitaminlar tarixidan… vitaminlar – bu organik moddalar bo’lib inson va hayvonlar organizmiga oziq ovqatlar orqali yoki sintezlangan xolda tushadi va moddalar almashinuvida muhim rol egallaydi. vitaminni birinchi bo’lib 1880 yilda n.i.lunin kashf qildi. vitaminlarni birinchi bo’lib polshiyalik olim k.funk 1911 yilda krisstal xolatda aniqladi. ‘’vita – hayot’’ xozirgi kunda vitaminlarning 50 ta turi bor. inson organizmida vitaminlar to’planmaydi. ortiqchasi chiqaruv organi orqali chiqarib yuboriladi. vitaminlarning ko’pgina qismi o’simliklarda mavjud ayrim hollarda hayvon maxsulotlarida uchraydi. organizmda vitamin yetishmasligi natijasida organizmda – gipovitaminoz kassaligi kelib chiqadi. suvda eriydigan (v1, v2, v6, rr, s, v5, v9, v12) yog’da eriydigan ( a, d, e, k ) vitaminlar 2 ga bo’linadi vitamin a biokimyoviy funksiyasi tabiatda uchrashi. …

2 / 30

da ca biriktiruvchi oqsil sintezini fagositlar limfositlar shakllanishida prooksidaktlik xususiyatiga ega. vitamin d yetishmovchiligi d vitamin tanqisligida ingichka ichakning shilliq qavatida distrafik o’zgarishlaryuz beradi. avitaminozda raxit kasalligi to’yib ovqat yemaslik, quyosh kam tushadigan zax, nam yerlarda. yashash i degitroxoletik teri osti yog’ kelichatkasida bo’ladi. u quyosh nuri tasirida d ga aylanadi. gepirvitaminozda d yurak muskullarida, aorta devori, buyraklarda to’planadi. ko’ngil aynishi, qusish, bosh og’rig’i kamqonlik, ruxan ezilish kuzatiladi. vitamin k mavjud: ko’k pomidorda, karam bug’doyda, ko’katlarda ko’p uchraydi. biokimyoviy funksiyasi vitamin k odamda normal ichak mikroflorasida tomonidan. sintezlaydi ovqatdagi vitamin k ko’proq ichakning proksimal qismidan o’t kislatalari va pankreatik lipaza ishtirokida suriladi. u jigarda qon ivishini taminlovchi oqsilllar sintezida qatnashadi. vitamin k n a f t i x i n o n yetishmovchiligi vitamin k yetishmasligi qon ivishini sekinlashtiradi. natijada qon ketishi va gemorragik belgilar. avitaminoz xollarda hujayra membranadagi xolistirin miqdori kamayishi ham aniqlanadi. vitamin e mavjud; sut, bug’doy, jigar, …

3 / 30

genazasining kofermenti bo’lib tpe hisoblanadi. bu modda fermentlar tarkibiga koferment sifatida kiradi. piruvatdegidrogenaza va a-ketoglutaratdegidrogenaza ferment komplekslaridir. bu kompelekslar mitoxondryalarda piruvat va a-ketoglutaratni oksidlanishini ta’minlab, uglevodlar va aminokislatalardan energiya hosil bo’lishida ishtirok etadi. tabiatda uchrashi. guruch, no’xat, loviya, jigar, buyrak, miyada ko’p. t i a m i n b1 vitamin yetishmovchiligi tiamin yetishmaganda osiyo va xindi-xitoy davlatlarida keng tarqalgan kasallik- ‘’beri-beri’’ rivojlanadi. avitaminoz b1 belgilari ; oshqozon ichak yo’li mator va sekretor vazifasi buziladi. xotira pasayadi, gallyutsinatsiya kuzatiladi, yurak qon tomiri faoliyati o’zgaradi, periverik nerv sestimasi jarohatlanadi, keyinchalik paralichlar rivojlanadi. vitamin b9 biokimyoviy funksiyasi; nuklein kislotalar, aminokislotalar sintezida ishtirok etadi, qon yaratish a’zolari faoliyatini boshqaradi tabiatda tarqalishi: go’sht, xurmo, o’rik, zamburug’ va qovoq mahsulotlarida ko’p. vitamin b12 biokimyoviy funksiyasi; oqsillar almashuvini tezlashtiradi yaxshilaydi. jigar faolyatini nor- mallashtiradi, reproduktiv salo- matlikni yaxshilaydi. tabiatda tarqalishi: sut va sut maxsulot- larida, jigarda, achchiq qalampirda juda ko’p b2 vitamini yetishmasligi natijasidagi kelib chiqadigan kasallik. …

4 / 30

ayanch to’qimalar sturukturasi o’zgaradi. glikoproteinglikanlar hosil bo’lishi buziladi, gemoragik holatlar va suyak tog’ay to’qimalarida spetsifik o’zgarishlar bo’ladi. vitamin h tabiatda tarqalishi; karam, qo’ziqorin, no’xat, mosh, makkajo’xori, go’sht mahsulotlarida ko’p biokimyoviy funksiyasi; qonda albumin bilan bog’lanadi va to’qimalarga o’tadi. asosan buyrak va jigarda ushlanadi. o’zgarmagan xolda peshob va najas orqali chiqariladi. to’qimalarda erkin biotin fermentlarning faol markazidagi lizining aminoguruhlari bilan bog’lanadi, uning koferment shakli bo’lib, h – karboksibiotin hisoblanadi. karboksibiotin to’qimalarda gidrokarbonatlarni o’zlashtirilishini taminlaydi. uyqu va ishtahaga ta’sir qiladi. teri holati, soch, qondagi xolisterin miqdoriga ta’sir qiladi. h vitamin yetishmovchiligi avitaminoz kilinik ko’rinishlari odamlarda kam o’rganilgan, chunki ichak mikroflorasi uni yetarli miqdorda sintezlanadi. uning yetishmovchiligi ko’p miqdorda xom tuxum yoki sulfanilamind preparatlar va antibiotiklar qabul qilganda rivojlanadi. bunda dermatit, soch to’kilishi, tirnoqlarning jarohatlanishi, charchash anoreaksiya va anemiya kuzatiladi. vitamin pp tabiatda tarqalishi; cho’chqada, baliqda, pomidor, na’matak, yeryong’oq, petrushkada ko’p uchraydi. biologik funksiyasi: vitamin pp oksidlanish-qaytarilish reaksialarida qatnashuvchi ko’pgina degidrogenazaallarning nad vanadf …

5 / 30

e, mg/100g d, mg/100g jigar 3,83 1,28 - margarin 0,42 20 - yog’ 0,50 - - tuxum 0,35 - - zaytun yog’i - 114 - makkajo’xori yog’i - 93,0 - simichka yog’i - 67 - zaytun - 17,3 - loviya - 10,3 - no’xat - 9,1 - qaymoq 20% 0,06 0,52 0,12 keta 0,04 16,3 qora ikra 0,18 8,0 * suvda eriydigan vitaminlar maxsulotlar s v1 v2 v6 v12 mkg rr miqdorlari. namatak. 1200 0,15 0,84 - - 1,50 - nastarin. 470 0,05 0,33 - - 0,60 - karam. 50 0,06 0,08 0,14 - 0,40 10,0 rangli karam. 70 0,10 0,10 0,16 - 0,60 23,0 qoraqat. 200 0,02 0,02 0,13 - 0,30 5,0 apelsin. 60 0,04 0,03 0,06 - 0,20 5,0 anor. 60 0,03 0,05 0,06 - 0,30 10,0 loviya 200 0,10 0,05 0,11 - 0,60 9,0 no’xat. 0 0,81 0,15 0,27 - 2,20 16,0 mosh. 0 0,50 0,18 0,90 …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vitaminlar"

eliksiri jizni o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi buxoro davlat tibbiyot instituti bioneorganik, bioorganik va biologik kimyo kafedrasi taqdimot vitaminlar buxoro - 2014 yil vitaminlar kichik malekulali organik birikmalar, turli kimyoviy tryadalar va uning xayotiy davomiyligida muxim o’rin egallaydi. vitaminlar tarixidan… vitaminlar – bu organik moddalar bo’lib inson va hayvonlar organizmiga oziq ovqatlar orqali yoki sintezlangan xolda tushadi va moddalar almashinuvida muhim rol egallaydi. vitaminni birinchi bo’lib 1880 yilda n.i.lunin kashf qildi. vitaminlarni birinchi bo’lib polshiyalik olim k.funk 1911 yilda krisstal xolatda aniqladi. ‘’vita – hayot’’ xozirgi kunda vitaminlarning 50 ta turi bor. inson organizmida vitaminlar to’planmaydi. ortiqchasi chiqaruv organi orqa...

This file contains 30 pages in PPT format (5.5 MB). To download "vitaminlar", click the Telegram button on the left.

Tags: vitaminlar PPT 30 pages Free download Telegram