tizimli va amaliy dasturiy ta'minotni rivojlanish tendensiyalari

DOCX 22 pages 55.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.0 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish topshirdi: qabul qildi: mavzu: “tizimli va amaliy dasturiy ta'minotni rivojlanish tendensiyalari”. reja: kirish asosiy qism: 1. tizimli dasturiy ta’minotning rivojlanish bosqichlari. 2. amaliy dasturiy ta’minotning rivojlanish yo‘nalishlari. 3. zamonaviy dasturiy ta’minotda yangi texnologiyalar. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish zamonaviy axborot texnologiyalari davrida dasturiy ta’minot jamiyat hayotining barcha sohalariga chuqur kirib bordi. kompyuter tizimlarining samarali ishlashi, foydalanuvchilarga qulaylik yaratish, ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish, axborot xavfsizligini ta’minlash va sun’iy intellekt tizimlarini rivojlantirishda dasturiy ta’minotning o‘rni beqiyosdir. dasturiy ta’minot ikki asosiy turga — tizimli va amaliy dasturiy ta’minotga bo‘linadi. ularning har biri kompyuter texnologiyalarining rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etadi. tizimli dasturiy ta’minot — bu kompyuter resurslarini boshqaruvchi, foydalanuvchi va apparat o‘rtasida vositachi vazifasini bajaruvchi dasturlar majmuasidir. eng ko‘p tarqalgan tizimli dasturiy ta’minotlarga operatsion tizimlar (windows, linux, macos), drayverlar, kompilyatorlar, servis dasturlari kiradi. ushbu dasturlar apparat vositalarining to‘g‘ri ishlashini ta’minlaydi hamda boshqa dasturlar uchun muhit …

2 / 22

oshirish ustida ishlar olib borilmoqda. bulutli texnologiyalar, virtualizatsiya tizimlari, konteynerizatsiya (masalan, docker) va avtomatlashtirilgan resurs boshqaruv platformalari (masalan, kubernetes) tizimli dasturiy ta’minotning yangi bosqichiga yo‘l ochdi. shu bilan birga, amaliy dasturiy ta’minot sohasida sun’iy intellekt, mashinaviy o‘qitish, katta ma’lumotlar (big data) va internet narsalar (iot) texnologiyalari asosida ishlovchi yechimlar tez sur’atlarda rivojlanmoqda. dasturiy ta’minot sohasining rivojlanishida global raqobat va innovatsion yondashuvlar muhim rol o‘ynaydi. bugungi kunda ochiq manbali (open source) dasturiy mahsulotlarga bo‘lgan qiziqish ortib bormoqda. bu esa nafaqat texnologik rivojlanishni tezlashtiradi, balki bilim va tajriba almashuvini ham kengaytiradi. shu bilan birga, xavfsizlik masalalari, ma’lumotlar maxfiyligini ta’minlash va kiberxavfsizlik tizimlarini takomillashtirish zarurati ham kuchaymoqda. dasturiy ta’minot ishlab chiqish metodologiyalari ham evolyutsiyaga uchramoqda: ilgari klassik “waterfall” modeli keng qo‘llangan bo‘lsa, hozirda “agile”, “scrum” va “devops” kabi yondashuvlar samaradorlikni oshirishda asosiy rol o‘ynamoqda. o‘zbekiston respublikasida ham dasturiy ta’minot sohasiga e’tibor kuchayib bormoqda. so‘nggi yillarda raqamli iqtisodiyot konsepsiyasi doirasida milliy dasturiy mahsulotlar ishlab …

3 / 22

ijtimoiy omillar bilan ham chambarchas bog‘liqdir. ularning o‘zaro uyg‘un rivojlanishi kompyuter tizimlarining samaradorligini oshirish, foydalanuvchilar uchun qulay va xavfsiz muhit yaratish, shuningdek, milliy it infratuzilmasini mustahkamlash imkonini beradi. shu sababli mazkur mavzu dolzarb bo‘lib, zamonaviy raqamli dunyoda dasturiy ta’minotning strategik ahamiyatini chuqur tahlil qilish va kelajakdagi rivojlanish yo‘nalishlarini aniqlash muhim hisoblanadi. 1-rasm. tizimli dasturiy ta’minotning rivojlanish bosqichlari tizimli dasturiy ta’minot – bu kompyuter tizimining yuragi bo‘lib, apparat resurslarini boshqaradi, foydalanuvchi va kompyuter o‘rtasidagi muloqotni tashkil etadi hamda amaliy dasturlarning ishlashi uchun zarur muhitni ta’minlaydi. uning rivojlanishi kompyuter texnologiyalari tarixining eng muhim jarayonlaridan biri bo‘lib, u orqali zamonaviy axborot tizimlari, tarmoqlar va sun’iy intellekt asoslari shakllangan. tizimli dasturiy ta’minotning evolyutsiyasi bir necha bosqichlarda kechgan bo‘lib, har bir bosqich texnologik, ilmiy va amaliy yutuqlar bilan ajralib turadi. dastlabki bosqich: qo‘lda boshqariluvchi tizimlar davri (1940–1950-yillar) kompyuter texnikasi endigina yaratilgan davrda dasturiy ta’minot deyarli mavjud emas edi. ilk elektron hisoblash mashinalari (eniac, edsac, univac) …

4 / 22

ha jarayonlar mashina kodi yoki assembler orqali bajarilgan. natijada dasturchilar apparat tuzilishini chuqur bilishlari talab qilinar, bu esa ishlab chiqish jarayonini qiyinlashtirgan. shu sababli tizimli dasturiy ta’minotga bo‘lgan ehtiyoj kuchaygan. operatsion tizimlarning shakllanish davri (1950–1960-yillar) ikkinchi bosqichda kompyuterlarning samaradorligini oshirish maqsadida to‘plamli ishlov berish (batch processing) konsepsiyasi joriy etildi. foydalanuvchi bir nechta dasturlarni navbat bilan bajarish uchun topshirar, tizim esa ularni avtomatik ravishda ketma-ket ishlatar edi. dastur bajarilishi yakunlangach, natija printerga chiqarilgan. shu davrda ibm kompaniyasining ibm 701, ibm 704, ibm 709 kompyuterlariga mo‘ljallangan dastlabki operatsion tizimlar yaratildi. bunda asosiy yangiliklardan biri – monitor dasturi bo‘lib, u foydalanuvchi topshirig‘ini yuklab, bajarilishini nazorat qilgan. keyinchalik bu dasturlar supervisor tizimlariga aylantirilib, bugungi operatsion tizimlarning negizini tashkil etdi. shuningdek, assembler tillari rivojlanib, mashina kodlarini soddalashtirish imkonini berdi. ko‘p vazifali tizimlar va unix falsafasining paydo bo‘lishi (1960–1970-yillar) uchinchi bosqich kompyuter resurslaridan samaraliroq foydalanish zarurati bilan bog‘liq. shu davrda ko‘p dasturli (multiprogramming) va ko‘p foydalanuvchili …

5 / 22

tizimi c dasturlash tilida yozilgani tufayli uni turli apparat arxitekturalariga moslashtirish oson bo‘ldi. shaxsiy kompyuterlar davri (1980–1990-yillar). bu bosqich tizimli dasturiy ta’minot tarixida yangi davrni boshlab berdi. ibm va apple kompaniyalari tomonidan shaxsiy kompyuterlar (pc) ishlab chiqarilishi natijasida operatsion tizimlarga bo‘lgan talab keskin oshdi. 1981-yilda microsoft tomonidan ms-dos yaratilgan bo‘lib, u birinchi keng tarqalgan shaxsiy operatsion tizimga aylandi. dos matnli buyruqlar orqali boshqarilar, fayllar bilan ishlash, dasturlarni ishga tushirish, qurilmalarni nazorat qilish imkonini berar edi. shu bilan birga, apple macintosh kompyuterlari uchun grafik foydalanuvchi interfeysi (gui) joriy qilindi. bu interfeys foydalanuvchilarga sichqoncha yordamida menyular, oynalar va ikonkalardan foydalanish imkonini berdi. keyinchalik microsoft ham bu yondashuvni rivojlantirib, windows 3.1, windows 95, windows 98 kabi tizimlarni chiqardi. natijada tizimli dasturiy ta’minot endi keng omma uchun qulay, vizual va interaktiv shaklga keldi. tarmoqli va internetga asoslangan tizimlar davri (1990–2000-yillar) bu davrda internet global miqyosda ommalashdi va tizimli dasturiy ta’minotga yangi vazifalar yuklandi. operatsion …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tizimli va amaliy dasturiy ta'minotni rivojlanish tendensiyalari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish topshirdi: qabul qildi: mavzu: “tizimli va amaliy dasturiy ta'minotni rivojlanish tendensiyalari”. reja: kirish asosiy qism: 1. tizimli dasturiy ta’minotning rivojlanish bosqichlari. 2. amaliy dasturiy ta’minotning rivojlanish yo‘nalishlari. 3. zamonaviy dasturiy ta’minotda yangi texnologiyalar. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish zamonaviy axborot texnologiyalari davrida dasturiy ta’minot jamiyat hayotining barcha sohalariga chuqur kirib bordi. kompyuter tizimlarining samarali ishlashi, foydalanuvchilarga qulaylik yaratish, ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish, axborot xavfsizligini ta’minlash va sun’iy intellekt tizimlarini rivojlantirishda dasturiy ta’minotning o‘rni beqiyosdir. dasturiy t...

This file contains 22 pages in DOCX format (55.0 KB). To download "tizimli va amaliy dasturiy ta'minotni rivojlanish tendensiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: tizimli va amaliy dasturiy ta'm… DOCX 22 pages Free download Telegram