qadimi sharq falsafasi

PPT 14 pages 432.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 432.0 KB

File type PPT

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

slayd 1 * mavzu: ilk o’rta asr sharq falsafasi va uyg’onish. 2 qadimi sharq falsafasining vujudga kelishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari: falsafiy tafakkur sharqda ijtimoiy ongning dastlabki shakli si- fatida mifologiya negizida vujudga kelgan. sharq fayla- suflari narsa va ho- disalarni o‘rganish, tushuntirishning o‘ziga xos metodlarini yarat- ganlar (dialektika, metafizika va xokazo). qadimgi sharq falsa- fasi yaxshilik va yomonlik, go‘zallik va xunuklik, adolat va adolatsizlik, do‘stlik va birodarlik, muhabbat va nafrat, baxt va baxtsizlik kabi muammolarning yechimini izlagan. sharq falsa- fasi sinfiy jamiyat va davlat paydo bo‘- lishi bilan ijtimoiy ong shakli sifatida shakllangan. sharq falsa- fasi umuminsoniy qadriyatlarga qarab mo‘ljal oladi (qan- day qilib yaxshi fikr- lash, yaxshi so‘zlash va yaxshi ish qilish kerak, degan savolga javob topishga harakat qiladi). sharq falsa- fasi rivojlanishi- ning umumiy qonuniyati falsafiy bilimning dunyoqarash xarakte- riga ega ekanligidir. sharq falsa- fasida idealizm obyektiv va subyektiv idealizm ko‘rinishida namoyon bo‘ldi (sharq falsa- fasida bu …

2 / 14

g birikmasi, sansara – jonning qayta gavdalanishi, axuramazda- yaxshilik, axriman - yovuzlik ). * qadimgi sharq falsafasi xususiyati belgisi sharq falsafasining o‘ziga xos xususiyatlaridan biri dunyoviy, mantiqqa asoslangan bilimlarning diniy mifologik qarashlar bilan aralashgan holda namoyon bo‘lishidadir. qadimgi sharq falsafasining o‘ziga xos belgilaridan yana biri unda yakka shaxslarning individual fikrlariga nisbatan umumjamoa manfaatlarini aks ettiruvchi umumjamoa ruhining uctyvorlik qilishidir. iste’dodli shaxslar ana shu ruhning ajoyib ifodalovchilari bo‘lib, tarix sahnasiga ko‘tarilganlar. qadimgi xitoy falsafasi eramizdan oldingi vi-iii asrlarda xitoyda asosan 4 ta falsafiy ta’limot shakllangan: konfutsiychilik daosizm moizm legizm konfutsiychilik ta’limoti bo‘yicha har bir ijtimoiy qatlamning axloq normalari mavjud bo‘lib, uni o‘zgartirish mantiqqa ziddir. masalan, boshqaruvchilar toifasiga kirgan kishilar axloq normalarini iqtisodiy kam ta’minlangan ijtimoiy qatlam axloq qoidalariga qarab ishlab chiqish mumkin emas. axloq mezonlari kishilarning jamiyatdagi mavqelariga, iqtisodiy ta’minlanganlik darajasiga qarab o‘zgarib, takomillashib boruvchi ijtimoiy jarayondir. xitoy falsafasining davrlari va o‘ziga xosligi mil. avv. vii a. – mil. iii a. …

3 / 14

sizm – xitoyning kadimiy falsafiy ta’limoti daosizm – xitoyning qadimiy falsafiy ta’limoti, olamning tuzilishi va mavjudligi (yashashi)ni tushuntirishga va inson, tabiat, koinot yurishi kerak bo’lgan yo’lni topishga xarakat qiladi. bu ta’limot asoschisi lao szi (keksa ustoz) – mil. avv vi – v aa. yashagan. asosiy manbalari - "daotszin" va «detszin»falsafiy yozmalar (traktatlar), birgalikda «daodetszin» deb nomlanadi. "dao " – ikkita ma’noga ega: birinchidan, bu inson va tabiat uz rivojlanishida o’tishi kerak bo’lgan yo’l, olamning borligini ta’minlab beruvchi umumbashariy qonun; ikkinchidan, bu butun olam yaralgan substansiya, energetik bo’shliq bo’lgan birinchi borliq. daosizm falsafasining asosiy g’oyalari olamni tashkil etuvchi materiya yagonadir; tabiatda materiyaning aylanmasi mavjud («xamma narsa yerdan chiqadi va yerga kiradi»), ya’ni bugungi inson kecha olamdagi boshqa bir formada bo’lgan - tosh, daraxt, hayvon qismlari, va inson o’limidan so’ng uning a’zolari boshqa bir xayot formasi va hodisalar uchun qurilish materiali bo’lib xizmat qiladi; * xususiyatlari konfutsianchilik – kadimiy falsafiy maktab, insonnni …

4 / 14

m bu ta’limot xozirgi kunda xam uz axamiyatini yukotgani yuk. konfutsiy ta’limotining asosiy tamoyillari konfutsianchilikda boshliklar va buysunuvchi shaxslar muammosi • jamiyatda va jamiyat uchun yashash; • bir-biriga yon bermok; • mansabi va yoshi katta bulgan kimsalarga kulok solish; •imperatorga buysunish; • uzini tiyish, xar narsada meyerga rioya kilish, radikallikdan kochish; • insonparvar bulish. boshlik ega bulishi kerak bulgan fazilatlar • imperatorga buysunish va konfutsianchilik tamoyillariga rioya etish; • ezgulik asosida boshkarish ("badao"); • yetarli bilimlarga ega bulish; • davlatga sodik xizmat kilish, vatanparvar bulish; • yuksak maksadlarni oldiga kuish; • oliyjanob bulish; • davlat va atrofdagilarga fakat yaxshilik kilish; • majburiyatdan shaxsiy malaka va maslakni ustun kuyish; • davlat va insonlarning shaxsiy farovonligi tugrisida kaygurish. buysunuvchi shaxslar ega bulishi kerak bulgan fazilatlar • boshlikka nisbatan loyal bulish; • ishda tirishkok bulish; • doim ukish va uz ustida ishlash. o’rta asrlar sharq falsafasining o’ziga xos xususiyatlari: tabiatni o‘rganish, tabiiy-ilmiy bilimlarni, …

5 / 14

insonni paydo bulish islom nazariyalarini rad etishgan va uz goyalarini materializm va ratsionalizmga asoslanib tushuntirib berishga xarakat kilganlar; xudoni inson kiyofasida bulganlik nazariyani rad etishgan; xudo bilan borlikni tenglashtirganlar; insonni idroki va kuchiga ishonganlar; insonni atrof muxitni idroki orkali tanishi mumkinligi, nazariyasini olga surganlyar sufizm tarafdorlari al-beruni fikricha , inson uchun eng foydalisi, uz xoxishi bilan dunyoning nozi-ne’matlaridan voz kechib, tarku dunyo kilib yashamok. asketizm. * abu rayhon beruniy tabiat va uning obyektiv qonunlari mavjudligiga shubha qilmagan. tabiat muttasil o‘zgarish va rivojlanishda bo‘ladi, materiya narsalar shaklini o‘zi yaratadi va o‘zgartiradi, jon (tafakkur, ma’naviy hodisalar) tananing muhim xossasidir, deb hisoblaydi. tajriba, eksperiment borliqni bilish usullaridan biri tajribada olingan bilim ayrim meyorlarga muvofiq ishonchli bilimdir kuzatuvchi kuzatilayotgan hodisani u yuz berayotgan joyda idrok etadi. binobarin, kuzatish u yoki bu hodisani uning muayyan ko‘rinishida qayd etadi. kuzatishlarning eski ma’lumotlari obyektning haqiqiy ko‘rsatkichini ancha buzib ifodalashi mumkin. beruniy sharqda astronomiya kuzatish asboblarini yaratish texnikasining …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimi sharq falsafasi"

slayd 1 * mavzu: ilk o’rta asr sharq falsafasi va uyg’onish. 2 qadimi sharq falsafasining vujudga kelishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari: falsafiy tafakkur sharqda ijtimoiy ongning dastlabki shakli si- fatida mifologiya negizida vujudga kelgan. sharq fayla- suflari narsa va ho- disalarni o‘rganish, tushuntirishning o‘ziga xos metodlarini yarat- ganlar (dialektika, metafizika va xokazo). qadimgi sharq falsa- fasi yaxshilik va yomonlik, go‘zallik va xunuklik, adolat va adolatsizlik, do‘stlik va birodarlik, muhabbat va nafrat, baxt va baxtsizlik kabi muammolarning yechimini izlagan. sharq falsa- fasi sinfiy jamiyat va davlat paydo bo‘- lishi bilan ijtimoiy ong shakli sifatida shakllangan. sharq falsa- fasi umuminsoniy qadriyatlarga qarab mo‘ljal oladi (qan- day qilib yaxshi fikr- la...

This file contains 14 pages in PPT format (432.0 KB). To download "qadimi sharq falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimi sharq falsafasi PPT 14 pages Free download Telegram