o‘zbekiston hududining tog‘ ko‘tarilmalari va tekisliklar zonalarini o‘rganish mobaynida hududdagi mintaqalarning o‘ziga xos xsusiyatlari asnosida orografik xaritani shakllantirdik hamda mamlakatimizning orografik o’lkalari haqida

DOCX 11 sahifa 87,1 KB Bepul yuklash

11 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 87,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 11

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 11

xulosa ushbu amaliy mashg‘ulotda biz o‘zbekiston hududining tog‘ ko‘tarilmalari va tekisliklar zonalarini o‘rganish mobaynida hududdagi mintaqalarning o‘ziga xos xsusiyatlari asnosida orografik xaritani shakllantirdik hamda mamlakatimizning orografik o’lkalari haqida bilib oldik. orografiya - (yunoncha ὄros — togʻ, grphō — yozaman, tasvirlayman) yoki morfometriya — geomorfologiya va fizik geografik relef shakllarini, tashqi xususiyatlariga va nisbiy xolatiga koʻra tavsiflash va tasniflash bilan shugʻullanuvchi boʻlimi. shundan kelib chiqadiki mintaqamizning katta qismini egallagan yotqiziqlar nisabatan yosh davr yotqiqzilari hisoblanadi, qolgan kamroq tog‘ ko‘tarilmalari hosil qilgan qismi proterozoydan tortib to‘rtlamchigacha bo‘lgan barcha davr yotqiziqlarini o‘z ichiga oladi. ular murakkab burmali mintaqalarni hosil qilgan. burmali mintaqalarning hosil bo‘lish bosqichi 1-jadvalda ko‘rsatilgan. mamlakatimiz hududining relefi, ya’ni yer usti tuzilishi birmuncha murakkabrok; respublika maydonining 80 foizga yaqinini (aniqrog‘i 78,7 %) tekisliklar, qolgan qismi esa tog‘ va tog‘oldi xududlar tashkil qiladi. tog‘li xududlar mamlakatning janubi, janubi-sharqiy va sharqiy qismida joylashgan, tekisliklar uning markaziy, shimoliy va shimoli-g‘arbiy qismlarini egallaydi. o’zbekistonning chekka …

2 / 11

oladi. bular: chotqol-qurama, nurota-turkiston va hisor-zarafshon tog‘ tizimlaridir. o’z navbatida, chotqol-qurama tog‘ tizimi tyanshanning g‘arbiy davomi bo’lib, u deyarli bir-biriga parallel cho‘zilgan karjantog‘, ugam, piskom, chotqol va qurama tizmalaridan tashkil topgan. bu yerda eng baland nuqta sayram cho‘qqisi ugamda, dengiz satxidan 4236 m balandlikda joylashgan. chotqol tizmasi — g‘arbiy tyan shandagi tog‘ tizmasi. qirg‘iziston va o‘zbekiston hududlarida. farg‘ona va chotqol vodiylarini birbiridan ajratib turadi. janubiy g‘arbdan shim. sharqqa 220 km cho‘zilgan. shim. sharqiy qismida talas olatovidan terekbel dovonining g‘arbrog‘ida ajralgan, janubiy g‘arbda chirchiq vodiysida tugaydi. bal. 3000—3500 m, eng baland joyi 4503 m. chotqol tizmasida birbiridan daryolar bilan ajralgan bir kancha tog‘ massivlari bor. bulardan yiriklari surenota, qizilnura, uchtosh, arashon, sargardon, qumbel va b. chotqol tizmasi asimmetrik tuzilishga ega. shim. va shim. g‘arbiy yon bag‘irlari chotqol daryosi vodiysidan tik ko‘tarilgan. janubiy va janubiy-sharqiy yon bag‘irlari esa qiyaroq. suvayirg‘ich qismida ko‘plab tik ko‘tarilgan cho‘qqilar bor. yon bag‘irlari zich daryo vodiylari bilan …

3 / 11

nib, shim. – sharqqa 170 km davom etadi va kengsoz dovoni yaqinida chotqol tizmasiga tutashadi. farg‘ona vodiysini shim.-g‘arbdan o‘rab turadi. ohangaron bilan sirdaryo daryolari havzalari orasidagi suvayirg‘ich. o‘rtacha bal. 2500 — 3000 m. eng baland joyi 3769 m (boboiob cho‘qqisi). tizma kamchiq dovonidan jan.-g‘arb tomonga pasayib boradi. g‘arbda — oltintopgan va qalqonota tizmalariga bo‘linadi. bu tizmalar oralig‘ida sardobsoy vodiysi joylashgan. tizmalar silur va devon davrlarining slanes, ohaktosh, granit, dolomit, granodiorit, konglomerat, porfir, qumtosh kabi meta-morfik va otqindi tog‘ jinslaridan tashkil topgan. yon bag‘irlarida mezokaynozoy davrlari lyosslari, lyossimon yotqiziqlari mavjud. ohaktoshlar va dolomitlarda karst relef shakllari (karrlar, karst voronka va g‘orlari) tarqalgan, mezo-kaynozoy tog‘ jinslarida surilmalar sodir bo‘lib turadi. sardobsoyning yuqori oqimidan sharqda qurama tizmasi ko‘proq toshko‘mir va perm davrlarining effuziv va intruziv jinslaridan tuzilgan. tizma foydali qazilmalarga boy. bu yerda toshko‘mir, kumush, flyuorit, qo‘rgoshin, mis, oltin, rux va b. polimetall rudalar konlari topilgan. qurama tizmasi yon bag‘irlaridan juda ko‘p katta-kichik …

4 / 11

rga ajraladi, bulardan eng yiriklari tuproqbel va maydontoldir. bu tarmoqlar ancha baland bo‘lib, ba’zi cho‘qqilari 4000 m dan yuqori — (tuproqbel — 4234 m). ugom tizmasining bu qismida doimiy qor uyumlari va kichik muzliklar mavjud. piskom tizmasi — g‘arbiy tyan-shandagi tizma. shim.-sharkdan jan.-g‘arbga 130 km ga cho‘zilgan. o‘rtacha bal. 3200 m. shim.-sharkda 4000 m dan jan.-g‘arbda 1900 m gacha pasayib boradi. eng baland joyi — beshtor cho‘qqisi (4291 m). tizmada piyozak (3718), oqtuyao‘lgan (4224 m), opalitov (4216 m) kabi cho‘qqilar bor. yon bag‘irlari tik, piskom, ko‘ksuv, chotqol, sandalash daryolarining irmoqlari bilan o‘yilgan. shim.g‘arbiy yon bag‘ri nisbatan qiya, piskom daryosiga zinapoyasimon pasayib boradi. jan.-sharqiy yon bag‘ri esa qisqaroq bo‘lib, unda bir nechta tekis yuzalar (katta sandiq, kichik sandiq, baxtol) mavjud. tizma paleozoy davri cho‘kindi va otqindi tog‘ jinslaridan tashkil topgan. tektonik jihatdan ger-sin burmalanishida shakllangan mega-antiklinal bo‘lib, to‘rtlamchi davrda sodir bo‘lgan yangi tektonik harakatlar natijasida ko‘tarilgan. qishi sovuq, yozi esa salqin, …

5 / 11

humqartov) past (2600— 3400 m). eng baland joyi sharqda 5680 m (piramida cho‘qqisi), g‘arbda bozorxonim cho‘qqisi (3405 m), shim. g‘arbiy qismi molguzar tog‘laridan iborat. bular birbiridan sangzor daryosi vodiysi bilan ajralgan. nurota tog‘larini ham turkiston tizmasining davomi deb hisoblaydilar. u molguzardan ilono‘tti tog‘ yo‘laga orkali ajralgan. turkiston tizmasida ko‘plab dovonlar mavjud. shahriston dovonidan ustrushona — dushanba avtomobil yo‘li o‘tgan. turkiston tizmasining shim. yon bag‘ri qiya, qir va adirlarga tutashib ketadi. shim. yon bag‘rining sharqida bo‘ragan, bosmondiq, oqsuv, laylak, isfara kabi soylar qrr va muzliklardan suv oladi. g‘arbda sangzor daryosining chap irmoqlari: guralash, boyqo‘ng‘ir, kukjar, tangatopdi, jumjum, baxmazar soylari qor va bahorgi yomg‘ir suvlaridan to‘yinadi. daryolari ma’lum havzalarga quyilmasdan, tekislikka chiqqach, butunlay sug‘orishga sarflanadi; zomin, jizzax suv omborlari barpo etilgan. turkiston tizmasi gersin burmalanishida ko‘tarilib, keyinchalik yemirilgan va uchlamchi davrda qayta ko‘tarilib hoz. qiyofaga kelgan. paleozoy erasiga xos bo‘lgan qumtosh, slanes, granit, diorit va qisman ohaktoshlardan, neogen konglomeratlari va to‘rtlamchi davr …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbekiston hududining tog‘ ko‘tarilmalari va tekisliklar zonalarini o‘rganish mobaynida hududdagi mintaqalarning o‘ziga xos xsusiyatlari asnosida orografik xaritani shakllantirdik hamda mamlakatimizning orografik o’lkalari haqida" haqida

xulosa ushbu amaliy mashg‘ulotda biz o‘zbekiston hududining tog‘ ko‘tarilmalari va tekisliklar zonalarini o‘rganish mobaynida hududdagi mintaqalarning o‘ziga xos xsusiyatlari asnosida orografik xaritani shakllantirdik hamda mamlakatimizning orografik o’lkalari haqida bilib oldik. orografiya - (yunoncha ὄros — togʻ, grphō — yozaman, tasvirlayman) yoki morfometriya — geomorfologiya va fizik geografik relef shakllarini, tashqi xususiyatlariga va nisbiy xolatiga koʻra tavsiflash va tasniflash bilan shugʻullanuvchi boʻlimi. shundan kelib chiqadiki mintaqamizning katta qismini egallagan yotqiziqlar nisabatan yosh davr yotqiqzilari hisoblanadi, qolgan kamroq tog‘ ko‘tarilmalari hosil qilgan qismi proterozoydan tortib to‘rtlamchigacha bo‘lgan barcha davr yotqiziqlarini o‘z ichiga oladi. ular murak...

Bu fayl DOCX formatida 11 sahifadan iborat (87,1 KB). "o‘zbekiston hududining tog‘ ko‘tarilmalari va tekisliklar zonalarini o‘rganish mobaynida hududdagi mintaqalarning o‘ziga xos xsusiyatlari asnosida orografik xaritani shakllantirdik hamda mamlakatimizning orografik o’lkalari haqida"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbekiston hududining tog‘ ko‘… DOCX 11 sahifa Bepul yuklash Telegram

o‘zbekiston hududining tog‘ ko‘tarilmalari va tekisliklar zonalarini o‘rganish mobaynida hududdagi mintaqalarning o‘ziga xos xsusiyatlari asnosida orografik xaritani shakllantirdik hamda mamlakatimizning orografik o’lkalari haqida

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"o‘zbekiston hududining tog‘ ko‘tarilmalari va tekisliklar zonalarini o‘rganish mobaynida hududdagi mintaqalarning o‘ziga xos xsusiyatlari asnosida orografik xaritani shakllantirdik hamda mamlakatimizning orografik o’lkalari haqida" haqida

O'xshash fayllar