foydali qazilma konlarining geologik-iqtisodiy turlari mavzusida mustaqil ish

DOCX 10 pages 1.2 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

reja: 1. foydali qazilma konlarining geologik-iqtisodiy turlari 2. foydali qazilma konlarining geologik-iqtisodiy turlariga tasnif 3. foydali qazilma konlarining formatsion turlari foydali qazilma konlarining geologik-iqtisodiy turlari «geologik», «iqtisodiy» va «geologik-iqtisodiy» tushunchalar- ning farqlari. fqklarini qidirish va razvedka qilishning iqtisodiy asoslari qidirish va razvedka qilish avvalambor «foydali qazilma»ni «bo'sh jins»dan ajratishni o'rganishdan boshlanadi. bu ikki tushuncha geologik-iqtisodiy kategoriyalar (tushunchalar)dir. bularning ikkalasi ham aslida tog‘ jinsidir. tog' jinsi esa bu - geologik tushuncha. toza iqtisodiy tushunchalarga «xomashyo». «kapital qo‘yilma», «rentabellik» kabi tushunchalar kiradi. qidirish va razvedka qilish jaravonida kon bo'yicha to'planadigan ma’lumotlarning ko‘pchiligi «geologik-iqtisodiy» tushunchalar sirasiga kiradi. chunki har bir kon o‘ziga xos geologik-sanoatbop parametrlarga (gsp) ega. bunday parametrlar: yotish sharoitlari va chuqurligi; ma'dan tanalari va ochiladigan jinslarning qalinligi: ma’dansiz qatlamlarning qalinligi va holati; mineralogik tarkibi, foydali va zararli komponentlar miqdori; ma'danlar va qamrovchi jinslarning turg'unligi; suv kelish miqdori va h.k. muayyan kondagi konkret gspiar yig'indisi konning umumiy iqtisodiy ko’rsatkichlarini belgilab beradi. sanoat …

2 / 10

chi jinslar kesimining barqarorligi; konni qazib olish sharoitlari; • foydali qazilma uyumlari tarkibining barqarorligi; • konning kattaligi; • konning geologik-sanoat turi. foydali qazilnui uyumlarining qalinligi bo'yicha tasniflash o'z navbatida bir neclita ko'rsatkichlar bo'yicha ko'rib chiqiladi. avvalambor foydali qazilma uyumlarining qalinligi konditsion (sanoat talabiga javob beradigan) yoki nokonditsion (sanoat talabiga javob bermaydigan) bo'lishi mumkin. bundan tashqari, konchilik ishida quyidagi tasniflash qabul qilingan: •qalinlikning barqarorligi bo'yicha: 1) qalinligi barqaror uyumlar. uyumlarning ishchi chegaralari 100% butun, ya’ni uzilmagan; 2) qalinligi nisbatan barqaror uyumlar. uyumlarning ishchi chegaralari 75% butun, yoki 25%ga uzilgan; 3) qalinligi beqaror uyumlar. uyumlarning ishchi chegaralari 50% gacha butun, yoki 50%gacha uzilgan; 4) qalinligi o ta beqaror uyumlar. uyumlarning ishchi chegaralari 50% dan butun, yoki 50%dan ortig'i uzilgan; •qalinligining kattaligi bo'yicha: a)yupqa qatlamsimon uyumlar. qalinligi 1-1,5 m dan kani bo'lgan ma’dan tanalari; b) o'rtacha qalinlikdagi uyumlar. foydali qazilma tanasining qalinligi 1-1,5 m dan 3-4 m gacha; d) katta qalinlikdagi uyumlar. foydali …

3 / 10

inning yuqorida ko‘rsatilgan uchala turi ham uchrashi mumkin. unda konning iqtisodiy baholanishi uchun bu turlarning nisbiy rivojlanganlik darajasi ko'rib chiqiladi. iii. foydali qazilmani yotish sharoitlari bo'yicha tasniflash odatda ikkita ko'rsatkich bo'yicha bajariladi. • yotish burchagi bo ‘yicha: 1 )gorizontal va juda oz qiyalikdagi foydali qazilma uyumlari (yotish burchaklari 0-5°); 2)biroz qiya joylashgan foydali qazilma uyumlari (yotish burchaklari 5-25°); 3) qiya jovlashgan foydali qazilma uyumlari (yotish burchaklari 25-45°); 4) tik joylashgan foydali qazilma uyumlari (yotish burchaklari 45- 60”); 5) o'ta tik joylashgan foydali qazilma uyumlari (yotish burchaklari 60-90°). • yotishining o‘zgaruvchanligi bo'yicha: a) yotish burchagi barqaror; b) yotish burchagi o'zgaruvchan; d) yotish elemcntlari uziluvchanligi. iv. qamrovchi jinslar kesimining barqarorligi bo'yicha sanoat uchun qulay yoki noqulay konlar ajratilishi mumkin. bu ko'rsatkich konni qazib olish ishlariga ma’lum darajada ta'sir etuvchi omil sifatida baholanadi. v. konni qazib olish sharoitlari bo'yicha tasniflash o z navbatida bir nechta ko‘rsatkichlar bo'yicha ko'rib chiqiladi. bu ko'rsatkichlar: foydali qazilmaning …

4 / 10

chegaraviy ko'rsatkichlar mavjud. masalan, oltin konlari uchun bu tasnif quyidagicha ko'rinishga ega bo'ladi: - kichik zaxirali oltin konlari (1-10 tonna oltin); - o ‘rtacha zaxirali oltin konlari (10-100 tonna oltin); - katta zaxirali oltin konlari (100-1000 tonna oltin); - unikal (noyob) zaxirali oltin konlari (bir necha 1000 tonna oltin). viii. konning geologik-sanoat turi bo'yicha tasniflashdan maqsad konni to'liq o'rganilganiga qadar, istalgan bosqichda uning sanoat uchun naqadar ahamiyatliligini aniqlash, ko'p yillik geologiya- qidiruv ishlari tajribalaridan kelib chiqqan holda obyektlarga iloji boricha vaqtliroq baho berish uchun imkoniyat yaratiladi. bu tasniflash umumlashtirilgan obraz bo'lib, birdaniga konning asosiy ko'pchilik xususiyatlarini baholash imkonini beradi. foydali qazilmalaming sanoat turlari odatda, uch guruhga bo'linadi. bular quyidagilardir: 1)ma’danli qazilmalar (konlar) - turli xil metallami olish uchun ishlatiladigan foydali qazilma; 2)noma’dan qazilmalar (konlar) - turli nometall elementlarni olish uchun ishlatiladigan foydali qazilmalar, shuningdek qurilish, keramik, abraziv va boshqa materiallar uchun xomashyo sifatida qo'llaniladigan tog‘jinslari va minerallar; 3) yonuvchi qazilmalar- …

5 / 10

ko'pchilik konlarda esa ma'danlar miqdori ko'p emas va bunday konlarda yirik konchilik korxonalari tashkil etish iqtisodiy samara berolmaydi. biron bir foydali qazilmaning dunyo bo'yicha qazib olinadigan umumiy hajmining bir foizini tashkil etuvchi kon turlari sanoatbop konlar deb yuritiladi. umumlashtirilgan holda hisoblaganda cho'kindi va metamorfik yotqiziqlardagi zaxiralar boshqa turlarga nisbatan iqtisodiy samaraliroqdir. gidrotermal konlar orasida metasomatik jarayonlarda jinslaming qayta ishlanishidan kelib chiqqan uyumlar odatda kattaroq zaxiraga ega bobladi. tomirsimon shakllardagi konlamiki esa kichikroq bo'ladi. kkzogen qoldiq konlar ham katta ahamiyatga ega bo‘lishi mumkin. c'hunki birlamchi konlardagi foydali komponent tarqoq holda bo'lsa, qoldiqlar tarkibida lining miqdori ancha yuqori boiishi mumkin. shunday qilib, konning sanoatbop turga kiritilishi uning shakli, o'lchamlari, sifati va qayerda joylashganligi bilan aniqlanadi. quyida 4-dan 34-gacha jadvallarda zamonaviy tasniflar asosida turli foydali qazilmalarning sanoat turlari tavsiflangan. alohida mamlakatlarning milliy iqtisodiyoti nuqtayi nazardan qaraganda, kon turlarining sanoatboplik darajasi dunyo tasnifidagi o'midan farq qilishi mumkin. biron bir davlatda sanoat ahamiyatiga ega bo'lgan …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "foydali qazilma konlarining geologik-iqtisodiy turlari mavzusida mustaqil ish"

reja: 1. foydali qazilma konlarining geologik-iqtisodiy turlari 2. foydali qazilma konlarining geologik-iqtisodiy turlariga tasnif 3. foydali qazilma konlarining formatsion turlari foydali qazilma konlarining geologik-iqtisodiy turlari «geologik», «iqtisodiy» va «geologik-iqtisodiy» tushunchalar- ning farqlari. fqklarini qidirish va razvedka qilishning iqtisodiy asoslari qidirish va razvedka qilish avvalambor «foydali qazilma»ni «bo'sh jins»dan ajratishni o'rganishdan boshlanadi. bu ikki tushuncha geologik-iqtisodiy kategoriyalar (tushunchalar)dir. bularning ikkalasi ham aslida tog‘ jinsidir. tog' jinsi esa bu - geologik tushuncha. toza iqtisodiy tushunchalarga «xomashyo». «kapital qo‘yilma», «rentabellik» kabi tushunchalar kiradi. qidirish va razvedka qilish jaravonida kon bo'yicha to'pla...

This file contains 10 pages in DOCX format (1.2 MB). To download "foydali qazilma konlarining geologik-iqtisodiy turlari mavzusida mustaqil ish", click the Telegram button on the left.

Tags: foydali qazilma konlarining geo… DOCX 10 pages Free download Telegram

foydali qazilma konlarining geologik-iqtisodiy turlari mavzusida mustaqil ish

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "foydali qazilma konlarining geologik-iqtisodiy turlari mavzusida mustaqil ish"

Similar files