falsafava uningjamiyatdagiroli

PPT 24 pages 297.5 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 297.5 KB

File type PPT

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

powerpoint presentation mavzu: falsafa va uning jamiyatdagi roli. reja: falsafa tushunchasining kelib chiqishi. dunyoqarashning tarixiy shakllari. dunyoni falsafiy idrok etishning o'ziga xos hususiyatlar. hozirgi davrda falsafaga munosabat. «falsafa» tushunchasining kelib chiqishi. har qanday noma'lum so'z mazmunini uning etimologiyasidan, ya'ni u qachon, qanday va nima uchun yuzaga kelganini aniqlashdan boshlash o'rinli bo'ladi. «falsafa» tushunchasi yunoncha phileo – sevaman va sophia – donolik so'zlaridan kelib chiqqan bo'lib, mazkur atamaning dastlabki ma'nosini donolikka muhabbat deb talqin qilish mumkin. falsafa so'zini ilk bor qadimgi yunon mutafakkiri pifagor miloddan avvalgi vi asrda tayyor holda (afsonalar, rivoyatlar, an'analar orqali) avloddan avlodga o'tuvchi bilim bilan inson o'z aqliga tayanib, mushohada yuritish va tanqidiy fikrlash yo'li orqali olishi mumkin bo'lgan bilimni farqlash maqsadida ishlatgan. falsafaning predmeti. endi «falsafa nimani o'rganadi?», degan savolni berishimiz mumkin. falsafaning predmeti - insonda bilishga qiziqish uyg'otadigan, bilimlar va tajriba,, muayyan e'tiqod, ishonch va intuitsiyaga tayangan holda oqilona asoslangan javoblar berishga harakat qiladigan, savollar …

2 / 24

gik, axloqiy va tarbiyaviy funktsiyalarni qayd etish mumkin. ularning barchasi bir-biri bilan uzviy bog'liqdir. bu funktsiyalarning roli va ahamiyati falsafaning amal qilish sohasi, u hal qilayotgan vazifalar darajasi va xususiyati bilan belgilanadi. metodologik funktsiyasi metodologik funktsiyasi u yoki bu maqsadga erishishning muayyan usulini, shuningdek borliqni nazariy va amaliy o'zlashtirishga qaratilgan usullar yoki amallar majmuini anglatadi. (bu tushuncha yunoncha methodos – yo'l, tadqiqot, tekshirish so'zidan kelib chiqqan). boshqacha qilib aytganda, bu faylasuf yoki olim o'zi o'rganayotgan predmetning tadqiqot yo'lidir. odatda metodologiya muammolari falsafa doirasida o'rganilgan, biroq ayrim fanlar vujudga kelishi bilan falsafiy (umumiy) metodlar bilan bir qatorda muayyan, ayrim ilmiy metodlar ham rivojlana boshladi. falsafaning boshqa bir muhim metodologik funktsiyasi falsafada ham, ayrim fanlarda ham muhim rol o'ynaydigan har xil kategoriyalarni ishlab chiqishdan iborat. kezi kelganda yana shuni ham ta'kidlab o'tish lozimki, falsafa o'ta keng tushunchalar, ya'ni kategoriyalar bilan ish ko'rar, ularni ta'riflar ekan, metodologik funktsiya bilan bir vaqtda dunyoqarashni shakllantirish …

3 / 24

i odatda falsafa kundalik hayot va amaliyotdan ancha uzoq bo'lgan haddan tashqari umumiy masalalarni o'rganadi, degan fikr mavjud. ammo bu fikrga qo'shilish mushkul, zero umumiy nazariyalar, agar ularga kengroq ma'noda va uzoqroq istiqbol nuqtai nazaridan yondashilsa, ba'zan bilimning tor sohalariga taalluqli bo'lgan ko'pgina muayyan g'oyalardan yaxshiroq samara beradi. albatta, falsafa doim kundalik hayotdan ma'lum darajada uzoq bo'lgan va shunday bo'lib qolmoqda. uning o'ziga xos xususiyati, betakrorligi ayni shu omilda namoyon bo'ladi. biroq, boshqa tomondan, falsafa oddiy ijtimoiy borliq, kundalik ijtimoiy, siyosiy yoki iqtisodiy hayot amaliyoti deb nomlash mumkin bo'lgan narsalardan ham o'zini olib qochmaydi. falsafiy refleksiya va u bilan mushtarak bo'lgan harakatlarning mazkur yo'nalishi xx asrda hatto butun bir yo'nalish – amaliy falsafa vujudga kelishiga sabab bo'ldi. bunda falsafa siyosiy, ijtimoiy va boshqa qarorlar qabul qilishga muqarrar tarzda va bevosita ta'sir ko'rsatadi, deb aytish mumkin emas, ammo bu holni butunlay istisno etish ham o'rinli bo'lmaydi. biroq shu narsa aniqki, falsafa …

4 / 24

sohasi bo'lib, uning vazifasi borliq haqidagi ob'ektiv bilimlarni o'rganish va ilmiy nazariy tizimga solishdan iboratdir. bu erda “fan”, “olim” tushunchalari muayyanlashtirilmaydi va umumiy, yig'ma tushunchalar sifatida talqin qilinadi. “fan” tushunchasi falsafaga tatbiqan ko'pincha ayni shu kontekstda qo'llaniladi, faylasuflar esa olimlar deb ataladiki, bu qisman o'rinlidir. muayyan ilmiy fanlar, masalan, fizika, kimyo, biologiya, tarix, matematikani ifodalash uchun «fan» tushunchasiga torroq, binobarin, izchilroq ma'no yuklanadi. bu erda fanga aniq ta'rif berilgan, olim esa tor mutaxassis, muayyan bilim ifodachisi hisoblanadi. u shunchaki olim emas, balki doim va albatta yo fizik, yo ximik, yo tarixchi, yo boshqa fan vakilidir. ayni holda fan muqarrar tarzda tabiat, jamiyat, tafakkurning u yoki bu ob'ekti (hodisasi) haqidagi ilmiy bilimlarning qat'iy tartibga solingan, izchil tizimidan tashkil topadi. falsafa o'zining tabiatiga ko'ra chegara bilmaydi. mazkur chegara bilmas ilmni egallashning mohiyatini bilmaslikdan bilishga, bilishdan komillikka tomon yo'naltirilgan faoliyat tashkil qiladi. bilmaslik bilish komillik falsafa fani xuddi ijtimoiy, tabiiy fanlar singari mustaqil …

5 / 24

a'lim beradigan falsafiy ta'limot. monizm (yunoncha — monos, ya'ni yakka ma'nosini anglatadi) — olamning asosi yakkayu-yagona sababga, bitta asosga ega deb ta'lim beradigan falsafiy ta'limotdir. dualizm (lotin tilida dua, ya'ni ikki degan ma'noni ifodalaydi) — olamning asosida ikkita asos, ya'ni modda va materiya bilan birga ruh va g'oya, ya'ni ideya yotadi deyuvchi qarash. plyuralizm (lotin tilida plyural, ya'ni ko'plik degan ma'noni anglatadi) — olamning asosida ko'p narsa va ideyalar yotadi deb e'tirof etadigan ta'limotdir. falsafada dunyoni anglash, uning umumiy qonuniyatlarini bilish bilan bog'liq masalalar ham muhim ahamiyat kasb etadi. bu masalalar bilan falsafaning gnoseologiya (gnosis-bilish, logos-ta'limot) degan sohasi shug'ullanadi. dunyoni bilish mumkin deb hisoblaydigan faylasuflar dunyoni bilish mumkin emas, bilimlarimiz to'g'ri va aniq haqiqat darajasiga ko'tarila olmaydi deyuvchi faylasuflar gnostiklar agnostiklar dunyoqarash - insonning tevarak atrofini qurshab turgan voqelik to'g'risidagi, olamning mohiyati, tuzilishi, o'zining undagi o'rni haqidagi qarashlar, tasavvurlar, bilimlar tizimidir. dunyoqarash - olamni eng umumiy tarzda tasavvur qilish, idrok …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafava uningjamiyatdagiroli"

powerpoint presentation mavzu: falsafa va uning jamiyatdagi roli. reja: falsafa tushunchasining kelib chiqishi. dunyoqarashning tarixiy shakllari. dunyoni falsafiy idrok etishning o'ziga xos hususiyatlar. hozirgi davrda falsafaga munosabat. «falsafa» tushunchasining kelib chiqishi. har qanday noma'lum so'z mazmunini uning etimologiyasidan, ya'ni u qachon, qanday va nima uchun yuzaga kelganini aniqlashdan boshlash o'rinli bo'ladi. «falsafa» tushunchasi yunoncha phileo – sevaman va sophia – donolik so'zlaridan kelib chiqqan bo'lib, mazkur atamaning dastlabki ma'nosini donolikka muhabbat deb talqin qilish mumkin. falsafa so'zini ilk bor qadimgi yunon mutafakkiri pifagor miloddan avvalgi vi asrda tayyor holda (afsonalar, rivoyatlar, an'analar orqali) avloddan avlodga o'tuvchi bilim bilan inson...

This file contains 24 pages in PPT format (297.5 KB). To download "falsafava uningjamiyatdagiroli", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafava uningjamiyatdagiroli PPT 24 pages Free download Telegram