tӯqimalar. epiteliytӯqimasi

PPTX 30 pages 1.3 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

prezentatsiya powerpoint tibbiy biologiya va gistologiya kafedrasi toshkent tibbiyot akademiyasi termiz filiali ma'ruza: tӯqimalar. epiteliy tӯqimasi. bezli epiteliy. lektor: biol. fan.nomzodi., ashurov a.t. umumiy gistologiyaga kirish – tӯqima haqidagi fan tӯqima – tarixiy (filogenetik) taraqqiyot jarayonida vujudga kelib umumiy tuzilishga ega bӯlgan, ma'lum funktsiyani bajarishga ixtisoslashgan hujayralar va hujayra bӯlmagan tuzilmalar majmuasidan iborat. hujayralardan hosil bӯladi: - hujayralararo modda: asosiy modda (sӯyuq, jelatinga ӯxshash, qattiq) + tola (kollagen, elastin, retikulin). - hӯjayralardan keyingi struktura (simplast, sintsitiya) - posthӯjayraviy struktura (eritrotsit, trombotsit, rogovie cheshuyki). tӯqima klassifikatsiyasi - epiteliy – qavat - qavat hujayralardan iborat, (vazifasi: himoya, sӯrish, sekretor va ekskretor). - biriktiruvchi yoki ichki suyuq tӯqima, tayanch –trofik va himoya tӯqima (qon va limfa, xususiy biriktiruvchi tӯqima, tog'ay va sӯyaq), juda kӯp hӯjayralararo modda. - mushak – organizmning va ichki a'zolarning harakatini ta'minlaydi. - asab – tӯqimalar va organizmning barcha a'zolarini ӯzaro aloqada bӯlishini hamda organizmni tashqi muhit bilan bog'lanishini ta'minlaydi. …

2 / 30

kambiysiz tӯqimalar (yurak mushaklari, asab tӯqimasi, sustentotsitlar). regeneratsiya – tӯqimalarning shikastlangan sӯng qaytadan tiklanishi (fiziologik va reparativ; hujayra ichi, hujayra proliferatsiyasi, tӯqima va organ). qoplovchi epiteliyning umumiy xarakteristikasi 1. organizmning ichki muhitini tashqi muhitdan ajratib turadi 2. hujayralar qavat qavat joylashgan 3. hujayralararo modda yӯq 4. bazal membranasi bor 5. hujayralarning polyar taraflari (apikal va bazal qismi). 6. qon tomirlari yuq –diffuz yuli bilan oziqlanadi 7. nerv uchlari kelib joylashgan 8. hujayralararo birikish 9. regeneratsiya jarayoni yaxshi rivojlangan (hujayraviy va hujayralar ichida) 10. anizomorfnost: gorizontal va vertikal 11. tsitokeratin – markyor epiteliotsitlar uchun 12. rivojlanishi – uch embrion varaqlaridan: ekto-, endo- va mezoderma epitelial tӯqimasi – chegaralovchi tӯqima bӯlib, tana yuzasini, hazi qilish nayining, nafas va siydik chiqarish yӯllarining ichki yuzasini qoplab tӯradi. epiteliy tӯqimasi ikki asosiy guruhga bӯlinadi: qoplovchi va bezli. qoplovchi epiteliy. vazifasi: 1. qoplovchi – organizmning ichki muhitini tashqi muhitdan ajratib turadi (epidermis, ichak epiteliysi va boshqalar). …

3 / 30

ajratish tizimining epiteliysi, mezoteliy (tselonefrodermal tip). 4. nerv nayidan – vistilaet jeludochki golovnogo mozga i kanal spinnogo mozga (ependimoglial tipi). 5. mezenximadan – vistilaet kameri serdtsa, krovenosnie i limfaticheskie sosudi angiodermal tipi. bir qavatli yassi epiteliy endoteliy va mezoteliyga bӯlinadi. endoteliy mezenximadan rivojlanib, yurak kameralarini, qon va limfa tomirlarini ichki tomondan qoplaydi. endoteliya hujayralari ya'ne endoteliotsitlar ma'lum bir shaklga ega emas, chekka qismlari qirqilgan bӯladi. endoteliya vazifasi qon va atroya muhitdagi tӯqimalar orasida moddalar almashinuv jarayoniini ta'minlaydi. endoteliy hujayralari yaralansa, qon tomirlarida tromb hosil bӯlishiga olib keladi va qon tomirlarining ichki qismi bekilib qoladi. mezoteliy splanxnotoma varaqlaridan rivojlanadi, qorin pardasining parietal va vistseral varaqlarini, yurak oldi xaltasini qoplab turadi. mezoteliy hujayralari tepa tomondan yassi bӯlib, ma'lum shaklga ega emas va chekka qismlari qirqilgan. mezoteliyning vazifasi silliq bӯlganligi sababli ichak peristaltikasida, yurakning qisqarishi, ӯpkada nafas almashinuvida, a'zolarinng sirpanma harakatlarida muhim rol ӯynaydi, hamda a'zolarning ӯzaro yopishib qolmasligini ta'minlaydi. bir qavatli yassi …

4 / 30

t 6. muguzlanuvchi qavat 3. tikanaksimon qavat 7. ajraluvchi hujayralar 3a. yassi hujayralar qavati 8. g'btt 4. donador qavat tortilgan holatda bӯsh holatda ӯzgaruvchan epiteliy (siydik ayirish sistemasi) qӯshni hujayralar yon yuzasidagi maxsus tuzilmalar - zich birikish, - adgeziv bog'lar, - tirqishli birikish, - kommunikatsion (desmosoma, poludesmosoma) bazal membrana (plastinka): tӯzilishi 20 – 100 nm: oqimtir (laminin) i qoramtir plastinka (iv tip kollagen) 1 – hujayra tsitoplazmasi 2 – hujayra yadrosi 3 va 4 – poludesmosoma: 3 – birikuvchi plastinka 4 – tonofilamentlar 5 – bog'lovchi (yakornie) filamentlar oqimtir plastinkada 6 – qӯshni hujayralar plazmolemmasi 7 –fibrilla 8 – kollagen fibrillalari retikulyar plastinka yoki g'tbt hujayralarning apikal qismidagi maxsus moslamalar. mikrovorsinka kiprikchalar kӯp qavatli yassi muguzlanuvchi epiteliy qavati: 1. bazal 2. tikanaksimon 3. donali 4. (yaltiroq) 5. muguzlanuvchi keratinotsit hujayralarning differoni kup qavatli epiteliy kӯp qavatli yassi epiteliy qavatma qavat joylashgan hujayralardan tuzilgan, uning faqat bazal qavatidagi hujayralar bazal membranada …

5 / 30

hiqaradi va chiqaruv naylari rivojlanmagan. bezli epiteliy. sekretor tsikli. oshqozon epiteliysi oshqozon osti bezi epiteliysi jigar epiteliysi pogloshenie produktov sekretoobrazovaniya sintez i sozrevanie sekreta nakoplenie sekreta videlenie sekreta sekretor tsiklning stadiyasi hujayraning barcha qismlari oqsilli va oqsil bӯlmagan moddalar hosil bӯlish jarayonida ishtirou etadi. yadro (dnk, transkriptsiya a-rnk, sub'edinitsi ribosom) → biosintez v endoplazmatik tӯr → kompleks goldji, lizosoma, tsitolemma, tsitoskelet. i. bezlarning morfologik klassifikatsiyasi 1. sekretor yoki oxirgi bӯlim tuzilishiga kӯra 2. sekretor qismining tarmoqlanganligiga kӯra chiqaruv naylarining tuzilishiga kӯra sekretor bӯlimi + chiqaruv nayi oddiy – chiqaruv nayi oddiy naysimon tuzilishga ega murakkab – chiqaruv nayi murakkab (tarmoqlangan) ekzokrin bezlar a) «oddiy» – chiqaruv nayi tarmoqlanmagan. b) «tarmoqlanmagan» – sekretor qismi tarmoqlanmagan. v) «naysimon» – sekretor qismining shakliga kӯra. g) «alveolyar» – sekretor qismining shakliga kӯra. d) «murakkab» – chiqaruv nayi tarmoqlangan. e) «tarmoqlangan» – sekretor qismi tarmoqlangan. e) «alveolyar-naysimon» – sekretor qismi memkin alveola shaklida, va naysimon, …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tӯqimalar. epiteliytӯqimasi"

prezentatsiya powerpoint tibbiy biologiya va gistologiya kafedrasi toshkent tibbiyot akademiyasi termiz filiali ma'ruza: tӯqimalar. epiteliy tӯqimasi. bezli epiteliy. lektor: biol. fan.nomzodi., ashurov a.t. umumiy gistologiyaga kirish – tӯqima haqidagi fan tӯqima – tarixiy (filogenetik) taraqqiyot jarayonida vujudga kelib umumiy tuzilishga ega bӯlgan, ma'lum funktsiyani bajarishga ixtisoslashgan hujayralar va hujayra bӯlmagan tuzilmalar majmuasidan iborat. hujayralardan hosil bӯladi: - hujayralararo modda: asosiy modda (sӯyuq, jelatinga ӯxshash, qattiq) + tola (kollagen, elastin, retikulin). - hӯjayralardan keyingi struktura (simplast, sintsitiya) - posthӯjayraviy struktura (eritrotsit, trombotsit, rogovie cheshuyki). tӯqima klassifikatsiyasi - epiteliy – qavat - qavat hujayralardan ibora...

This file contains 30 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "tӯqimalar. epiteliytӯqimasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tӯqimalar. epiteliytӯqimasi PPTX 30 pages Free download Telegram