pestitsidlar

PPT 35 pages 3.2 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.2 MB

File type PPT

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

powerpoint presentation ko'rg'ontepa jst umumkasbiy fanlar kafedrasi. mavzu: «pestitsidlar xaqida tushuncha, ularning tasniflari» tuzuvchi: izbosarov. i.o. * pestitsidlar pestitsidlar deb – (“pestis”- xashorat, “cide”- o'ldiraman) zararkunanda xashoratlarga, kasallik qo'zgatuvchilarga, yovvoyi o'tlarga qarshi qo'llaniladigan xamda paxta vegatatsiya davrini qisqartirish maqsadida g'o'za bargini suniy usulda to'kish, tanasini quritish maqsadida ishlatiladigan sintetik kimyoviy birikmalarga aytiladi. qishloq xo'jaligida ishlatilayotgan zaxarli kimyoviy birikmalar qanday maqsadlarda qo'llanilishiga qarab quyidagi guruxlarga bo'linadi. 1.akaratsidlar – o'simlik kanalarini yo'qotishda qo'llaniladi. 2.bakteriotsidlar – bakteriyalarga va bakteriyalardan kasallangan o'simliklarga qarshi qo'llaniladi. 3.gerbitsidlar – yovvoyi o'tlarga qarshi ishlatiladi. 4.desikantlar – g'o'za tuplarini batamom quritishda ishlatiladi. 5.defoliantlar – g'o'za barglarini suniy to'kishda ishlatiladi. 6.insektitsidlar – qishloq xo'jaligi va ro'zg'orda uchraydigan xashoratlarga qarshi ishlatiladi. 7.fumigatlar – kasallik paydo qiluvchi zararkurandalarga qarshi (bug' yoki gaz xolida) ishlatiladi. 8.fungitsidlar – zamburug'lar va zamburg'lar paydo kilgan kasalliklarga qarshi ishlatiladi. 9.nematotsidlar – mayda dumaloq chuvalchangsimon zararkunanda xashoratlarga qarshi qo'llaniladi. pestitsidlarni gigienik jixatdan zaxarlilik va xavflilik xususiyatlariga qarab guruxlash …

2 / 35

anik birikmalar (xob): geksoxloran, geksoxlor-benzol, dixloretan. fosforganik birikmalar (fob): karbofos, butifos, xlorofos. simob birikmalari. margumush birikmalari. mis birikmalari. sinil kislotasi. oltingugurt va boshqalar. pestitsidlar odam organizmiga salbiy ta'sir qiladi. jadvalda atrof muxitdagi pestitsidlarnin gumumiy sxemasi keltirilgan. odam organizmiga qaysi yo'l bilan tushganligidan qat'iy nazar, pestitsidlar zaharlanishlar keltirib chiqarishi mumkin. odam kimyoviy, fizikaviy va biologik omillarning kombinatsiyalangan, kompleks va qo'shilgan ta'sirotlariga duch keladi. quyida atrof muxitning integral printsip bo'yicha sifatni boshqarish sxemasi keltirilgan. adabiyotlarda atmosfera ifloslanishi darajalarining o'pka patologiyasi bilan aloqasi borligi xaqida ma'lumotlar bor. quyida surunkali bronxitning avj olishi xavoningsulfit gazi ( sernistiy gaz) bilan ifloslanish darajasiga bog'liqligi keltirilgan. (aqsh, chikago sh.). ba'zi bir xlororganik pestitsidlarning odamlarning yog' to'qimasida borligi xaqidagi chet ellik olimlarning umumlashtirilgan ma'lumotlari quyida keltirilgan. ularning eng yuqori kontsentratsiyasi xindiston, italiya, yangi zelandiya, gollandiyada aniqlangan. pestitsidlar zaharli ta'sir qilishi bo'yicha quyidagi guruxlarga bo'linadi: 1.kuchli ta'sir qiluvchi zaharli moddalar – ld-50 =50mg/kg. 2.yuqori ta'sirli zaharlar – ld- 50 …

3 / 35

to'yintiruvchi miqdor katta yoki zaharliligi teng bo'lganda. xavfli birikmalar to'yintiruvchi miqdori kichik, ammo ta'sir etuvchi miqdoridan katta bo'lganda. kam xavfli birikmalarning to'yintiruvchi miqdori bo'sag'a ta'sirini ko'rsatmaydi. organizmda yig'ilib (kumulyativ) zaharlanish xususiyatiga ega bo'lgan birikmalar: kuchli kumulyativ pestitsidlar (kumulyativ koeffitsienti 1 dan kam bo'lganda). o'rtacha kumulyativ pestitsidlar (kumulyativ koeffitsenti 1-3 ga teng). kuchsiz kumulyativ pestitsidlar (kumulyativ koeffitsient 3-5 gacha). tuprokdagi chidamliligiga qarab pestitsidlar quyidagi turlarga bo'linadi: 1.o'ta chidamli pestitsidlar – ularni zaharsiz moddalarga parchalanish davri 2 yildan ortiq (bunday pestitsidlar qishloq xo'jaligida ishlatishga ruxsat etilmaydi). 2.o'rtacha chidamli pestitsidlar – zaharsiz moddalarga parchalanish davri 6 oydan 2 yilgacha. 3.kam chidamli pestitsidlar – zaharsiz moddalarga parchalanish davri 1 oydan 6 oygacha. o'ta va yuqori zaharlilik xususiyatga ega bo'lgan pestitsidlar yoki teri orqali yaxshi so'riladigan yuqori uchuvchanlik xususiyatiga ega bo'lgan pestitsidlar organizmda o'tkir zaharlanish keltirib chiqaradi. o'ta chidamli kumulyativ xususiyatga ega bo'lgan pestitsidlar organizmda surunkali kasalliklarni keltirib chiqaradi. pestitsidlarni organizmga tushish yo'llari. pestitsidlar odam …

4 / 35

sir ko'rsatadi, lekin terida xech qanday o'zgarish bo'lmaydi. ba'zi bir kimyoviy moddaning teriga ta'siri natijasida, terining xarorati va namligi oshadi va teri satxini o'zgarishiga olib keladi (matseratsiya). pestitsidlarni organizmdan chiqib ketish yo'llari organizmga tushgan pestitsidlar (chiqaruv bezlari, buyrak, oshqozon ichak yo'llari, o'pka, ko'krak bezlari, teri bezlari orqali chiqarib yuboriladi. pestitsidlardan zaharlanganda uchraydigan klinik belgilar fobdan zaharlanganda quyidagi klinik belgilar kuzatiladi - ko'ngil aynishi, ko'p so'lak oqishi, qayt qilish, qorin og'rishi, ich ketishi, ko'z qorachig'ini torayishi, ko'rishni pasayishi, arterial bosimni pasayishi, teri va shilliq qavatlar rangini ko'karishi, klonik-tonik tirishish, komatoz xolat, nafasni to'xtashi va o'ta kuchli zaharlanishda o'lim xolatlarini ham kuzatish mumkin. xlororganik birikmalardan zaharlanish xob – asosan parenximatoz organlarda kumulyatsiya bo'ladi. zaharlanish belgilar 2-3 soatdan keyin kuzatiladi. bosh aylanish, ko'ngil aynish, qusish, ko'zni qizarishi, epilepsiyaga o'xshash tirishish, ichki a'zolarda katta funktsional o'zgarishlar bo'ladi. zaharlar ta'sirida uzoq vaqtdan so'ng kuzatiladigan natijalar 1. gonadotrop ta'sir – zaharli moddalar (benzin, xob, marganets, qo'rg'oshin, …

5 / 35

i olish pestitsidlarni texnik vositalar va maxsus apparatlar yordamida qo'llash. shaxsiy himoya vositalari (niqob, protivogaz) respiratorlar maxsus kiyimlar (oyoq kiyim, ko'zoynaklar) dan foydalanish. shaxsiy gigiena qoidalariga amal qilish. zaharli kimyoviy moddalar bilan ishlash muddatini qisqartirish (4-6 soat). xozirgi kunda qishloq xo'jaligida zararkunandalarga qarshi kurashishda pestitsidlar o'rniga biologik usul qo'llash. ishga qabul qilishdan oldin har bir kishini tibbiy ko'rikdan (bioximik, klinik-laborator tekshirish) o'tkazish kerak. pestitsidlarni axoli yashash punktlari, suv manbalari, chorvachilik ob'ektlaridan 200 metr uzoqlikda joylashgan maxsus omborxonalarda saqlash. pestitsidlar saqlanadigan omborxonalarda maxsus ruxsatnomasi bo'lgan, tibbiy ko'rikdan o'tgan shaxslarni ishlashga ruxsat berish. omborxonada namli tozalov, xavo almashinishi, ish vaqti (4-6 soat) me'yorda bo'lishi, shaxsiy himoya vositalaridan foydalanish. xavo xarakat tezligi 4 m/s dan yuqori bo'lgan vaqtlarda pestitsidlarni ishlatishga yo'l qo'ymaslik. 18 yoshga to'lmaganlar, surunkali kasalligi bor (sil, gepatit, qon kasalligi) kishilar, xomiladorlar va emizikli ayollarning kimyoviy birikmalar bilan ishlashi man etiladi. adabiyotlar zakon respubliki uzbekistan «ob oxrane truda,1993(1998,2001,2002)» melnichenko p.i., gigiena …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pestitsidlar"

powerpoint presentation ko'rg'ontepa jst umumkasbiy fanlar kafedrasi. mavzu: «pestitsidlar xaqida tushuncha, ularning tasniflari» tuzuvchi: izbosarov. i.o. * pestitsidlar pestitsidlar deb – (“pestis”- xashorat, “cide”- o'ldiraman) zararkunanda xashoratlarga, kasallik qo'zgatuvchilarga, yovvoyi o'tlarga qarshi qo'llaniladigan xamda paxta vegatatsiya davrini qisqartirish maqsadida g'o'za bargini suniy usulda to'kish, tanasini quritish maqsadida ishlatiladigan sintetik kimyoviy birikmalarga aytiladi. qishloq xo'jaligida ishlatilayotgan zaxarli kimyoviy birikmalar qanday maqsadlarda qo'llanilishiga qarab quyidagi guruxlarga bo'linadi. 1.akaratsidlar – o'simlik kanalarini yo'qotishda qo'llaniladi. 2.bakteriotsidlar – bakteriyalarga va bakteriyalardan kasallangan o'simliklarga qarshi qo'llanilad...

This file contains 35 pages in PPT format (3.2 MB). To download "pestitsidlar", click the Telegram button on the left.

Tags: pestitsidlar PPT 35 pages Free download Telegram