falsafiy gʻoyalar va nazariyatlar

PPTX 20 pages 1.1 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint toshkent tibbiyot akademiyasi termiz filialidavolash fakulteti davolash ishi yo`nalishi 109a guruh talabasi o'ktamova nozimaning falsafa fanidan tayyorlagan mustaqil ishi 1  reja: 1.falsafiy gʻoyalar, nazariyalarning asosiy yoʻnalishlari va vazifalari 2. tarix falsafasi va falsafa tarixi uygʻunligi 3.islom dini va falsafasi 4..dunyoviy bilimlar rivoji va falsafiy tafakkur    falsafiy yo`nalishlar, tadqiqot olib boradigan soxasiga ko`ra, o`ziga xos bo`lib, asosiylari quyidagilardir: ontologiya — olam, inson va jamiyatning ob’ektiv-universal mohiyati to`g`risidagi falsafiy ta’limotdir. boshqacha aytganda, u borliq to`g`risidagi, insonning olamga bo`lgan munosabati haqidagi falsafiy bilim soxasidir. gnoseologiya — bilish falsafasi bo`lib, olamni anglash, bilish nazariyasi, bilishning shakli, usullari va imkoniyatlari to`g`risidagi ta’limotdir. aksiologiya — qadriyatshunoslik yoki qadriyatlar to`g`risidagi falsafiy ta’limot. praksiologiya — insonning predmetli-o`zgartiruvchan, amaliy faoliyati to`g`risidagi falsafiy ta’limot. metodologiya — bilish va o`zgaruvchan faoliyat usullari to`g`risidagi ta’limot.   falsafiy g`oyalar va ularning amaliyoti. insoniyatning yashashi, rivojlanish istiqbollari, orzu-xavaslari, intilishlari, umidlari, turmush tarzi g`oyaviy qarashlarda ham o`z ifodasini …

2 / 20

aytsak, kishilarning yashash, avlod qoldirish, hayotni davom ettirish mayli (instinkti) dunyoda nisbatan barqaror ijtimoiy vaziyatni ta’minlab turadi.   tarix falsafasi - tarixni falsafiy sharlash va baholash. "tarix falsafasi" atamasi antik davr falsafasi va tarixnavisligida namoyon boʻlsada, uni fanga m.f.volter kiritgan deb hisoblanadi. tarix falsafasining quyidagi yoʻnalishlari bor: teologik (ilohiyot) tarix falsafasi — xudoning irodasini tarixni harakatga keltiruvchi kuch deb hisoblaydi; metafizik tarix falsafasi — hech qanday chegaralar va doiralar bilan cheklanmaydigan, turli shakl va koʻrinishga kiradigan tushunchalar tizimini tarix falsafasi deb biladi; idealistik tarix falsafasi — unda gʻoyalar, insonning axloqiy tushunchalari, maʼnaviy-ruhiy kechinmalari asosida tarixga munosabat bildiriladi; naturalistik tarix falsafasi uchun inson hissiyoti va tuygʻusi orqali olamni anglash, oʻtmishga nazar solish va uni baholash asosiy mezondir; materialistik tarix falsafasi — unda iqtisodiy omillarga katta eʼtibor beriladi; tarixni yoʻnaltiruvchi kuch sifatida moddiy ehtiyoj va iqtisodiy zaruriyat asos qilib olinadi. tarixda shaxsning roliga qanday baho berilishiga qarab, alohida shaxsni ustun qoʻyib …

3 / 20

rashlarni oʻrtaga tashlaydi. beruniy dunyo tarixshunosligida asotirlar, afsonalar va rivoyatlardan ilmiy bilish hamda dunyoviy taʼlimotga oʻtishda muhim hissa qoʻshdi. sharq tarix falsafasi bir necha yoʻnalishda koʻzga tashlanib, voqealar tahlili ibratli hikoyalar, pand-nasihatlar, yuksak axloqiy meʼyorlar bilan mushtarak holda olib boriladi. ayrim hollarda tarixga geografik-hududiy jihatdan yondashiladi. sayohatnomalar orqali jamiyat tarixi yaratiladi, podshohlarning boshqaruv usuli, siyosati, uning mohiyati ochib beriladi     islom falsafasi---bu islom an'analariga mansubligi bilan ajralib turadigan falsafadagi rivojlanishdir.arab tilida lotin tiliga“falsafa”deb tarjima qilingan ikkita atama bor va ular “falsafa”,ya’ni falsafa bilan bir qatorda mantiq,matematika va fizika hamda “nutq ilmi”ga ham tegishli;bu diniy e'tiqodlarni mantiqiy dalillar bilan isbotlashni maqsad qilgan fanga ishora qiladi. ilk islom falsafasi islom taqvimining ii asrida(milodiy ix asr boshlarida)yoqub ibn ishoq al-kindiy bilan boshlanib,hijriy vi asrda (milodiy xii asr oxiri) ibn rushd bilan yakunlangan bo‘lib,u keng ko‘lamda bir vaqtga to‘g‘ri kelgan.islom uchun oltin asr deb nomlanuvchi davr bilan.ibn rushdning o'limi islom falsafasining …

4 / 20

holda islomning dunyoqarashini bildiradi.boshqacha aytganda,bu islom imperiyasi davrida yoki arab-islom madaniyati va islom sivilizatsiyasi davrida gullab-yashnagan har qanday ta'lim maktabini anglatadi.tor ma'noda falsafa so'zi falasafa tarjimasi bo'lib, u maxsus tafakkur maktablarini anglatadi, ularning aksariyati platonik va aristotelchi kabi yunon falsafiy yondashuvlarining ta'siri ko'rastgan islom falsafasi diniy masalalar bilan bog'liq emas va faqat musulmonlar tomonidan ishlab chiqarilgan emas.islomdagi barcha mazhablar ham falsafiy izlanishning foydali yoki qonuniyligini tan olmaydilar.ba'zilarning ta'kidlashicha, insonning cheklangan bilimi va tajribasi sizni haqiqatga olib borishi mumkinligiga ishora yo'q.shuni ham ta'kidlash kerakki,"aql"islomda huquq manbai sifatida tan olinadi    dunyoviy bilimlar va falsafiy tafakkur rivoji. diniy ilmlar sohalarida imom buxoriy, imom termiziy, imom abu hanifa, imom moturidiy va imom burhoniddin marg’inoniylar peshqadamlik qilganlar. imom buxoriy (810-870yillar) yirik ilohiyotchi, muhaddis sifatida 60 mingga yaqin hadis to’plagan, ulardan ishonchli deb topganlirini maxsus to’plam holiga keltirgan. bu to’plam «sahihi buxoriy» nomi bilan mashhurdir. imom iso termiziydan (824-892) «payg’ambarning alohida fazilatlari», «hadislardagi …

5 / 20

97-865) butun musulmon sharqi va jahonda tabiiy va aniq fanlar rivojiga salmoqli hissa qo’shgan buyuk allomalardir. muhammad al-xorazmiy arab xalifaligining poytaxti bag’dodda «donishmandlik maskani» («bayt ul-hikma») ga rahbarlik qilgan. uning «astronomiya jadvali», «hind hisobi to’g’risida risola», «quyosh soati to’g’risida risola», «musiqa haqida risola», «tiklash va qarshi qo’yish hisobiga oid muxtasar kitob» kabi asarlarida algebra sohasiga asos solindi.  muhammad al-xorazmiy (783-850) va ahmad al-farg’oniy (taxm. 797-865) butun musulmon sharqi va jahonda tabiiy va aniq fanlar rivojiga salmoqli hissa qo’shgan buyuk allomalardir. muhammad al-xorazmiy arab xalifaligining poytaxti bag’dodda «donishmandlik maskani» («bayt ul-hikma») ga rahbarlik qilgan. uning «astronomiya jadvali», «hind hisobi to’g’risida risola», «quyosh soati to’g’risida risola», «musiqa haqida risola», «tiklash va qarshi qo’yish hisobiga oid muxtasar kitob» kabi asarlarida algebra sohasiga asos solindi. sharq xalqlari orasida «buyuk matematik» unvoniga sazovor bo’lgan ahmad al-farg’oniy (taxm. 798 y. da quvada tug’ilgan) astronomiya va matematika sohalarida nom taratdi. uning «samoviy jismlar harakati va yulduzlar …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy gʻoyalar va nazariyatlar"

prezentatsiya powerpoint toshkent tibbiyot akademiyasi termiz filialidavolash fakulteti davolash ishi yo`nalishi 109a guruh talabasi o'ktamova nozimaning falsafa fanidan tayyorlagan mustaqil ishi 1  reja: 1.falsafiy gʻoyalar, nazariyalarning asosiy yoʻnalishlari va vazifalari 2. tarix falsafasi va falsafa tarixi uygʻunligi 3.islom dini va falsafasi 4..dunyoviy bilimlar rivoji va falsafiy tafakkur    falsafiy yo`nalishlar, tadqiqot olib boradigan soxasiga ko`ra, o`ziga xos bo`lib, asosiylari quyidagilardir: ontologiya — olam, inson va jamiyatning ob’ektiv-universal mohiyati to`g`risidagi falsafiy ta’limotdir. boshqacha aytganda, u borliq to`g`risidagi, insonning olamga bo`lgan munosabati haqidagi falsafiy bilim soxasidir. gnoseologiya — bilish falsafasi bo`lib, olamni anglash, bilish na...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "falsafiy gʻoyalar va nazariyatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy gʻoyalar va nazariyatl… PPTX 20 pages Free download Telegram