ta’lim modellari va metodlari

PPTX 29 pages 281.3 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 281.3 KB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

pedagogika tarixi ta’lim modellari va metodlari ta’lim metodlari va ularning turlari. o‘qitishdan ko‘zlanadigan maqsad bu davlat ta’lim standartlarida belgilangan bilim va ko‘nikmalarini o‘quvchiga yetkazishdan iborat. qachonki o‘quvchi tomonidan bilim qabul qilinsa va tushunib yetilsa yoki o‘quvchi malaka oshirish uchun mo‘ljallangan topshiriqlarni amalda namoyish etib bera olsagina o‘qitish muvaffaqiyatli kechdi deb hisoblasa bo‘ladi. ma’lumki, ta’lim olish (ma’lumot olish) jarayoni – bu ma’naviy va aqliy qobiliyatlarni tizimli rivojlantirib borish, bilim va tushunchalarni shakllantirish va olingan bilimdan foydalana olish qobiliyatini tarkib toptirishdan iborat jarayondir. bu jarayon ta’lim oluvchining o‘zi orqali yoki boshqa birov- ta’lim beruvchining ko‘magida amalga oshirilishi mumkin. ta’lim olish jarayoni esa turli xil metodlarga (usullarga) tayangan holda kechadi. metod – grekcha metodos so‘zidan olingan bo‘lib, izlanish yoki bilish yo‘li, nazariya, ta’limot ma’nosini anglatadi. ta’lim metodini (usulini) – ta’lim oluvchi va ta’lim beruvchining ma’lum maqsadga qaratilgan, birgalikdagi faoliyatini tashkil qilishning muayyan tizimga va tartibga solingan yo‘l-yo‘rig‘i sifatida ta’riflash mumkin. ta’lim modelini, esa …

2 / 29

lardan tashkil topadi va bu uslublar dars mavzusiga to‘la muvofiq bo‘lib, o‘quvchilarning bilim va tajribasi qay bosqichda ekanligiga qarab qo‘llaniladi. o‘qituvchi markazda bo‘lgan uslub. bu uslub orqali o‘qituvchi o‘zi egallagan ma’lumot va ko‘nikmalarni o‘quvchilarning sezgi organlari orqali uzatish yo‘llarini qidiradi. bunda o‘quvchilarning ishtiroki passiv bo‘ladi, ya’ni ular tinglaydilar, kuzatadilar va ma’ruzalarni yozib boradilar. bu uslublar asosan o‘qituvchining qo‘yidagi faoliyat turlari orqali amalga oshiriladi: og‘zaki o‘qitish usuli (ma’ruza, hikoya) insonlar o‘rtasidagi eng sodda muloqot yo‘llaridan biri – og‘zaki nutq – og‘zaki ta’rif yoki asosiy mazmunning ogzaki ifodasi hisoblanadi. bu uslub butunlay «so‘zlash» orqali amalaga oshiriladigan o‘qitishning eng rasmiy uslubi hisoblanadi. u 40 daqiqa yoki undan uzoqroq davom etadi va odatda o‘quvchining ishtiroki uchun hech qanday imkoniyat qoldirmaydi. bunda asosan o‘quvchining eshitish qobiliyati ishga solinadi. tasviriy ifodalarni qo‘llash usuli (illustratsiya) bu faoliyat orqali yetkazilishi kerak bo‘lgan bilim yoki malakalarni tasvirlovchi rasmlar orqali o‘quvchilarning ko‘rish qobiliyati ishga solinadi. o‘quvchilarga yetkazilmoqchi bo‘lgan ma’lumotlar tasvirlab …

3 / 29

i faol ishtirok etishga chorlaydi. o‘quvchi markazda bo‘lgan yondoshuvning foydali jihatlari quyidagilarda namoyon bo‘ladi: – ta’lim samarasi yuqoriroq bo‘lgan o‘qish-o‘rganish; – o‘quvchini yuqori darajada rag‘batlantirilishi; – ilgari orttirilgan bilimni ham e’tiborga olinishi; – o‘qish shiddatini o‘quvchining ehtiyojiga muvofiqlashtirilishi. – o‘quvchining tashabbuskorligi va mas’uliyatining qo‘llab-quvvatlanishi; – amalda bajarish orqali o‘rganilishi; – ikki taraflama fikr-mulohazalarga sharoit yaratilishi; – o‘qishni sog‘lom muhitda saqlab qolinishi; – o‘qituvching yangillik yaratib beruvchi shaxsga aylanishi. o‘quvchi butun jarayon davomida ishtirok etadi. shu sababdan, o‘quvchining bilim va ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun yetarli darajada o‘quvchilar ishtiroki va amaliyoti mavjud bo‘ladi. bu uslublar asosan o‘qituvchining turli faoliyat shakllari orqali amalga oshiriladi. quyida ularning ba’zilari ustida qisman to‘xtalamiz. savol berish orqali o‘qitish usuli o‘qituvchi o‘quvchilar oldiga savollarni ko‘ndalang qilib qo‘yadi va bu bilan ularni berilgan ma’lumotni yana takrorlashga undaydi. shu tariqa ularni o‘qituvchi tomonidan qo‘llanilgan og‘zaki va boshqa aloqa uslublarini tushunib yetganliklari aniqlanadi. muhokama usuli o‘quvchilarga suhbatlashish, masalalarga oydinlik kiritish, savollar berish, …

4 / 29

ydir darajada bilimga ega bo‘lsalar bu uslubdan foydalanish maqsadga muvofiq hisoblanadi. hatto mavzu haqida tasavvurga ega bo‘lmagan holda, yoki mashg‘ulotlar avvalida o‘rganilgan bilimni takrorlash uchun ham foydalanishlari mumkin. yangilik kashf etish orqali o‘rganish usuli bu yondoshuv o‘quvchilarning egallagan nazariy bilimlarini tadbiq etish bilan bir qatorda ularning o‘z-o‘zlarini rag‘batlantirish orqali bilim va ko‘nikmalar to‘plashlariga sharoit yaratadi. asosiy tamoyillari quyidagicha: o‘rganishdan maqsadni avvaldan aniqlab olish talab qilinadi. o‘rganish jarayoni ma’lum bir topshiriqqa yo‘naltirilgan bo‘lishi kerak. topshiriq quyidagilarni ta’minlaydi: tayanch ma’lumot olish uchun asos o‘quvchi uchun notanish bo‘lgan ma’lumotga chuqur kirib borishiga undaydigan so‘rovga e’tibor berish oldindan aniqlangan va sog‘lom tarzdagi o‘rganishga asoslangan natijalar. muvaffaqiyat – faoliyat-yutuq motivatsiyasiga asoslangan. guruhdagi hamkorlik: fikr va faoliyatni rag‘batlantiradi mushohadaga chorlaydi guruh ichida ikki tomonlama fikr-mulohazalar bilan ta’minlaydi. shaxs yoki guruhning ehtiyojidan kelib chiqqan holda o‘qituvchining qo‘shajak hissasiga ajratilgan vaqt chegaralangan. o‘qituvchi asosan o‘qish jarayonini yengillashtiruvchi va ikki tomonlama fikr-mulohazalar bilan ta’minlovchi shaxs vazifasini o‘taydi. kamdan-kam hollarda …

5 / 29

dosh do‘stlar orqali, balki ko‘proq bevosita aloqa orqali o‘rganadilar. bu vositalar o‘qituvchi o‘tgan darsni mustahkamlashda foydalanilishi mumkin. dars jarayonlarida yuqori samaradorlikka erishish uchun quyidagi metod va usullardan ham foydalanish mumkin: baxs-munozara usuli o‘quv guruhini ikki guruhga bo‘lgan holda, biror mavzu bo‘yicha o‘zaro baxs, fikr almashinuv tarzida o‘tkaziladi. tadqiqot usuli o‘zlashtirish darajasining eng yuqori cho‘qisi; o‘quvchilarning olgan bilimlari asosida hali o‘rganilmagan kichik bir muammo ustida yakka yoki birgalashib izlanish olib borishi; keltirilgan taxminni izlab topilgan dalillar asosida to‘g‘ri yoki noto‘g‘riligini tekshirish; bosqichlari: darsda hammaga qiziqish uyg‘otadigan muammoni yoki masalani qo‘yish, uni o‘rganish, tadqiq qilish uchun ma’lumotlar to‘plash, muammoning yechimiga oid taxminlar, bashoratlar qilish va ularning qanchalik to‘g‘riligini to‘plangan ma’lumotlar asosida tahlil qilish va xulosa chiqarish; ta’lim oluvchilar ayrim tadqiqot ishlarni ilmiy asoslangan holda mustaqil bajarishadi, ularni yozadilar vaqo‘yilgan maqsad va natijalarni tahlil qiladilar. roli o‘yinlar ishbilarmonlik yoki rolli (vaziyatli) o‘yinlar – muammoli vazifaning bir turidir. faqat bu o‘rinda, matnli material o‘rniga …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ta’lim modellari va metodlari"

pedagogika tarixi ta’lim modellari va metodlari ta’lim metodlari va ularning turlari. o‘qitishdan ko‘zlanadigan maqsad bu davlat ta’lim standartlarida belgilangan bilim va ko‘nikmalarini o‘quvchiga yetkazishdan iborat. qachonki o‘quvchi tomonidan bilim qabul qilinsa va tushunib yetilsa yoki o‘quvchi malaka oshirish uchun mo‘ljallangan topshiriqlarni amalda namoyish etib bera olsagina o‘qitish muvaffaqiyatli kechdi deb hisoblasa bo‘ladi. ma’lumki, ta’lim olish (ma’lumot olish) jarayoni – bu ma’naviy va aqliy qobiliyatlarni tizimli rivojlantirib borish, bilim va tushunchalarni shakllantirish va olingan bilimdan foydalana olish qobiliyatini tarkib toptirishdan iborat jarayondir. bu jarayon ta’lim oluvchining o‘zi orqali yoki boshqa birov- ta’lim beruvchining ko‘magida amalga oshirilishi mumki...

This file contains 29 pages in PPTX format (281.3 KB). To download "ta’lim modellari va metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ta’lim modellari va metodlari PPTX 29 pages Free download Telegram