matematika o'qitishning tamoyillari, usullari va shakllari

PDF 15 pages 296.4 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 296.4 KB

File type PDF

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

4-ma’ruza. matematika o‘qitishning tamoyillari, usullari va shakllari reja: 1. tamoyil haqida umumiy tushuncha. 2. matematika fanini o’qitish shakllari. 3. ta’lim metodlari. 4. ta’lim modeli. tayanch iboralar: suhbat, mustaqil ishlar, ma’ruza, amaliy va laboratoriya ishlari, muammoli ta’lim, muammoli vaziyat, nostandart o’qitish usullari. 1. tamoyil haqida umumiy tushuncha «tamoyil» so‘zining ma’nosi xulqning, xatti-harakatning asosiy qoidasi, yetakchi g‘oya demakdir. ta’lim tamoyillari bu - o‘qitish jarayoniga qo‘yiladigan talablar yig‘indisidir. ta’lim tamoyillari yosh avlodga ta’lim va tarbiya berish maqsadlariga muvofiq o‘qitishning xarakterini belgilaydigan asosiy yetakchi qoidalardir. mana shu tamoyillar qayerdan kelib chiqqan? ularni kim, qachon va qanday vaziyatlarda ifodalagan? tamoyillarni ifodalashga olib kelgan asosiy manba, o‘qitish amaliyoti, o‘qituvchilarning keyinchalik anglagan, umumlashtirilgan va tarqalgan tajribasi hamda topilmalaridir. o‘qitishning tamoyillaridan uning qoidalari kelib chiqadi va ular u yoki bu tamoyillarning xususiy qoidalarini aks ettiradi. masalan, o‘qitishning ko‘rsatmalilik prinsipi ta’limning ko‘rsatmali qo‘llanmani hozirlash, o‘quvchilarni uni idrok etishga tayyorlash, qo‘llanmani ko‘rsatish va tahlil qilish kabi qoidalarini taqozo etadi. yoki …

2 / 15

shlari kerak. ammo predmetlarning mazmuniga, o‘quvchilarning yosh xususiyatlariga, ko‘rsatmali qo‘llanmalar mavjudligiga bog‘liq holda prinsiplarning nisbati hamda mazmuni o‘zgaradi. ilmiylik ilmiylik – o‘rganilayotgan masalalarni yuzaki qarash yoki unga oid ma’lumotlar soni bilan emas, balki masalaning mohiyatiga chuqur kirib borish bilan belgilanadi. o‘quvchilarga yetkazilayotgan barcha bilimlar, ma’lumotlar to‘g‘ri bo‘lib, zamonaviy fan nazariyasiga muvofiq kelishi lozim. tizimli va izchil bayon qilish tizimli va izchil bayon qilish mavzuni ilmiy bayon qilish masalasi bilan uzviy bog‘liqlikda turgan masala – bu mavzuni tizimli va izchil bayon qilishdir. matematika o‘quv predmeti bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan faktlar va ta’riflar yig‘indisidan emas, balki o‘quvchilar oldida aniq ketma-ketlikda ochib beriladigan bilimlar majmuasidan iborat bo‘lishi lozim. ushbu tamoyil amaliyotda quyidagi asosiy qoidalar yordamida amalga oshiriladi: 1. «matematika» kursi turli mavzularining o‘zaro aloqalarini ko‘rsatuvchi sxema va klasterlardan foydalanish. 2. oldin o‘zlashtirilganlarni takrorlash va takomillashtirish. 3. oldingi o‘tilgan materialni shu darajada esga olish lozimki, u yangi materialni tushuntirish uchun yetarli bo‘lsin. 4. yangi materialni …

3 / 15

bosqichdagi savollar doirasi qat’iy chegaralangan bo‘lishi shart. ko‘rgazmalilik ko‘rgazmalilik - tamoyili boshqa fanlarni o‘qitishdagi kabi, matematika va informatikani o‘qitish jarayonida ham asosiy va muhim hisoblanadi. ushbu tamoyil qadim zamonlardan beri qo‘llanib kelinayotgan mashhur o‘qitish tamoyillaridan biridir. ushbu tamoyil shunday zaruratni keltirib chiqaradiki, unga ko‘ra o‘quvchilar miyasida hosil bo‘ladigan tasavvur va tushunchalar bevosita o‘rganilayotgan predmet, masalan, tasvirlardan olinadigan idrokiga asoslangan bo‘lishi lozim. o‘qituvchining bayoni, uning tushuntirishi aniq, ravshan obrazlarni o‘z ichiga olishi, o‘rganilayotgan savollarning mohiyatini ko‘rgazmali tasvirlovchi ishonchli misollar bilan mustahkamlab borilishi kerak. masala yechishda, takrorlashda, o‘quvchilardan so‘rashda, xullas, barcha hollarda to‘la ko‘rgazmalilik bo‘lishi lozim. kompyuterdagi rasmlar bilan bir qatorda o‘qitishda ko‘rgazmalilik jadvallar, sxemalar, filmlar, multimediali videoproyektorlar orqali namoyish etiladi. bilimlarni mustahkam o‘zlashtirish bilimlarni mustahkam o‘zlashtirish - jarayoni juda murakkabdir. shu sababli o‘qituvchilarga qisqa tezis shaklidagi tavsiyalar berish bilan cheklanamiz. 1. zamonaviy o‘qitishda tafakkur xotiraga nisbatan yuqoridir. 2. o‘quvchilar ongli ravishda o‘zlashtirgan bilimlarigina eslab qolishlari kerak. 3. yangi bilimlarni o‘rganishga kirishishdan …

4 / 15

irga, nazariya ham amaliyot bilan yaqin aloqada bo‘lib, o‘z o‘rnini topishi lozim. chunki faqatgina amaliy ko‘nikmalarning o‘zi nazariy jihatdan yoritilmasdan, matematika bilimlar tizimini tashkil eta olmaydi. o‘quvchilar dunyoqarashini rivojlantirish, tafakkurini shakllantirish matematikani o‘qitishda amaliyot va nazariyani to‘g‘ri uyg‘unlashtirish, matematika tarixi bo‘yicha ma’lumotlarni qiziqarli kiritishni, nazariya va amaliyot birligini ta’minlash orqaligina amalga oshirilishi mumkin. faollik faollik – matematika fani bo‘yicha katta hajmli, murakkab va har hil materiallar o‘quvchilar tomonidan ongli ravishda o‘zlashtirilishi mumkin, qachonki ular o‘zlari ham faollik ko‘rsatsalar. shuni yodda tutish lozimki, o‘qituvchi tomonidan berilayotgan o‘quv axboroti o‘quvchining haqiqiy bilimiga aylanadi, agarda u hech bo‘lmaganda o‘quvchilar tomonidan qabul qilinsa, ularga tushunarli bo‘lsa va o‘quvchilar berilayotgan axborotni foydali deb baholasalar. o‘qituvchi bilimlarni tanbeh holda bermasligi, balki o‘quvchilarning faol, yaxlit ish jarayonida bilimlar tizimini shakllantirishga erishish lozim. o‘quvchilarning faol, mustaqil ishlari mavjud bo‘lgandagina, biz tashabbuskor kishilarni tarbiyalay olamiz. bunga erishish uchun o‘qituvchi o‘quvchilar bilan ishlashning faol (interaktiv, progressiv) shakl va usullaridan foydalanishi …

5 / 15

n matematika fanida amaliy mashg‘ulot, guruhda ishlashni talab etadi. o‘qitishning tashkiliy shakllari ko‘pligi frontaldir. o‘qish olib boriladigan joyiga qarab maktabda va maktabdan tashqari shakllarga ajratiladi. o‘qitishning guruhli shakli «aqshda ta’lim bo‘yicha instrukturalar guruhli ish olib borishni tavsiya etadilar. zamonaviy tadqiqotlar, o‘qitishning ushbu shakli o‘quvchilar orasidagi dushmanlik munosabatlarining oldini olishning samarali taktikasi ekanligini ko‘rsatmoqda. guruhda ishlash tajribasi tafakkur uslubini «biz va ular»dan «biz» ko‘rinishiga o‘zgartiradi. guruhda ishlaganda avvalo sinfning o‘quv makoniga e’tibor berish lozim. kichik guruhlarda ishlash yuzma-yuz ishlashni taqozo etadi. shu sababli o‘tirish joylarini an’anaviy, ya’ni o‘quvchilar o‘zidan oldingi o‘quvchi boshining orqa tomonini va o‘qituvchining yuzini ko‘radigan holatda joylashtirliishi maqsadga muvofiq emas. o‘tirish joylarining o‘rnini o‘zgartirish, guruhda muomala qilish imkonini beradigan kichik zonalar tashkil etish kerak bo‘ladi. bunda kichik guruhlar va har bir guruhdagi o‘quvchilar sonini hisobga olish lozim (uch, to‘rt, yetti va hokazo). guruh bilan ishlash usuliga bog‘liq holda o‘tirish joylarini joylashtirishning quyidagi variantlari mavjud: e’tibor berilishi lozim bo‘lgan …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "matematika o'qitishning tamoyillari, usullari va shakllari"

4-ma’ruza. matematika o‘qitishning tamoyillari, usullari va shakllari reja: 1. tamoyil haqida umumiy tushuncha. 2. matematika fanini o’qitish shakllari. 3. ta’lim metodlari. 4. ta’lim modeli. tayanch iboralar: suhbat, mustaqil ishlar, ma’ruza, amaliy va laboratoriya ishlari, muammoli ta’lim, muammoli vaziyat, nostandart o’qitish usullari. 1. tamoyil haqida umumiy tushuncha «tamoyil» so‘zining ma’nosi xulqning, xatti-harakatning asosiy qoidasi, yetakchi g‘oya demakdir. ta’lim tamoyillari bu - o‘qitish jarayoniga qo‘yiladigan talablar yig‘indisidir. ta’lim tamoyillari yosh avlodga ta’lim va tarbiya berish maqsadlariga muvofiq o‘qitishning xarakterini belgilaydigan asosiy yetakchi qoidalardir. mana shu tamoyillar qayerdan kelib chiqqan? ularni kim, qachon va qanday vaziyatlarda ifodalagan? ta...

This file contains 15 pages in PDF format (296.4 KB). To download "matematika o'qitishning tamoyillari, usullari va shakllari", click the Telegram button on the left.

Tags: matematika o'qitishning tamoyil… PDF 15 pages Free download Telegram