nutq nuqsonlarining tibbiy pedagogik tasnifi

PPTX 15 pages 165.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 165.0 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint taqdimoti nutq nuqsonlarining tibbiy pedagogik tasnifi afoniya (yunoncha a — inkor qoʻshimchasi va phone — ovoz) — shivirlab gapirish qobiliyati saqlangani holda ovoz chiqmay qolishi. afoniya turli kasalliklar: hiqildoq, nerv sistemasi, shuningdek organizmning umumiy kasalliklari belgisi boʻlishi mumkin. chin, paralitik, funksional va spastik xillari bor. ovoz boylamlarining yetarli yumilmasligi yoki tebranmasligi bilan kechadigan kasalliklarda (yalligʻlanish, rak va hokazo) chin afoniya roʻy beradi. hiqildoq nervi faoliyatining bir tomonlama buzilishi (qalqonsimon bez operatsiyasi va boshqalar), nerv kasalliklari paralitik afoniyaga sabab boʻlishi mumkin. odatda, asabiy bemorlarda ovoz boylamlarini harakatlantiruvchi nerv mexanizmlarining vaqtincha tormozlanishi, ruhiy iztirob, qoʻrqish va boshqa natijasida funksional afoniya yuzaga keladi. halqum va hiqildoq shilliq qavatiga oʻyuvchi kimyoviy moddalar taʼsir etishi va boshqa spastik afoniyaga sabab boʻladi[1]. afoniya disfoniya atamasi umumiy ma'noda ovozning barcha sifat yoki miqdoriy o'zgarishlariga ishora qiladi. disfoniya vaqtinchalik yoki surunkali bo'lishi mumkin va tizimli yoki funktsional kelib chiqishi mumkin organik sabablarga halqumning yallig'lanishi, tug'ma nuqsonlar, o'sma …

2 / 15

ayonlari inter-va intraverbal sekinlashuv kuylash tovushlarning artikulyatsiyasining buzilishi ovoz buzilishi bradilaliyaning og'zaki bo'lmagan belgilari umumiy vosita ko'nikmalarining buzilishi, qo'llarning nozik motorli ko'nikmalari, barmoqlar, yuzning mimik mushaklari aqliy faoliyatning xususiyatlari (idrok, e'tibor, xotira, fikrlashning sekinligi va buzilishi) bradilaliya tahilaliya (yunoncha tachis - tez, lalia - nutq) sinonimi: taxifraziya (taxifraziya) prosodiya bilan bir qatorda nutqning boshqa jihatlarining buzilishi bilan tavsiflangan murakkab nutq buzilishlari sindromida kussmaul (1879) - disfraziya yu.a.florenskaya (1934) - nutq buzilishining mustaqil shakli, uning tezligi ustunlik qiladi. taxilaliyaning nutq belgilari: nutqning nazorat qilib bo'lmaydigan tezligi va uning fonida - nutq e'tiborining buzilishi, ikkilanish, takrorlash, yutish, bo'g'inlarni, so'zlarni o'zgartirish, gaplarni buzish va boshqalar. interverbal tezlashtirish (m. zeeman) ichki nutq, o'qish va yozishning buzilishi tachilaliyaning og'zaki bo'lmagan belgilari : umumiy motor buzilishlari aqliy jarayonlarning buzilishi avtonom asab tizimining buzilishi xatti-harakatlarning buzilishi tahilaliya duduqlanish — tutilib gapirish; nutq maromining buzilishi, harf va boʻgʻinlarni tutilib-tutilib yoki bir necha marta qaytarib talaffuz qilish. koʻproq bolalarda …

3 / 15

va qoʻl harakati bilan tushuntirishga intilishadi. d. yosh ulgʻaygan sari kamayib boradi, baʼzan d. umrbod saqlanib qoladi duduqlanish dislaliya termini grekcha so'zdan olingan bo'iib, (dis — buzilish, lalia - nutq) degan ma'noni anglatadi. dislaliya nutq buzilishlari orasida eng ko‘p tarqalgan kamchilikdir. hozirgi davrda "dislaliya" termini xalqaro xarakterga ega bo‘ldi (uning mazmuni hamda u aniqlagan buzilish turlari doimo mos kelmasa ham). bu kelishmovchilik buzilishlarni aniqlashda tadqiqotchilarning qanday ta'riflashni asos qilib olishiga bog'liq: anatomo-fiziologik, psixologik yoki lingvistik. klinik mezonlarni odat bo'yicha ta'rifiashda dislaliya turlarini turli talaffuz buzilishlari ko'pincha qator qo'yilgan deb ko'riladi. psixologik va lingvistik mezonlar asosiga qo'yilgan dislaliya tushunchasiga, goh uning turli forma va turlari, goh fonetik va fonetiko-fonematik talaffuz buzilishlari kiritiladi (masalan, r.ye levina ishlarida). noto'g'ri talaffuz nutq kamchiligi haqidagi birinchi ma'lumotlar qadimgi grekolimlari plutarx, gippokrat, kladiya, galen vaboshqalaming ishlarida bayon qilindi. yuqoridagi m ualliflar noto‘g‘ri talaffuzni davolashni talab qiluvchi kasallik deb qaraydilar. ularning fikricha, tovushlami noto‘g‘ri talaffuz qilish til, …

4 / 15

utq kam tushunarsiz (noaniq), bir oxangli bo`ladi. rinolaliya dizartriya — termini grekcha soʻzdan olingan boʻlib, (dis — boʻlak, arthon — biriktirish) degan ma’noni bildiradi. dizartriyada nutq a ’zolarining (yumshoq tanglay, til, lablar) kam harakatlanishi natijasida nutq tovushiari artikulatsiyasi qiyinlashadi, shu bilan birgalikda ovoz, nafas buzilishlari hamda nutqning sur’ati, ritmi va ifodaliligida o'zgarishlar kuzatiladi. dizartriyada miyaning turli joylarida jarohatlanishlanishlarni aniqlash mumkin. masalan, miya yarimsharining chap va o'ng tomonida, yetti tuxumsimon markazdan o'tuvchi sistemada, asab tugunchalari qobig'ida, diensefal doirada, to'rt tepaligida, ko'prik, cho'zinchoq va orqa miyada kuzatilishi mumkin. ammo klinikada ishlovchi tadqiqotchilar bu masalaga kam e’tibor beradilar. nozologik va topik tomonidan dizartriyani belgilash diagnostikasi, odatda, nevrologik alomatlaming barcha shart-sharoitlarini inobatga olgan holda olib boriladi (buni 1926-yilda m.s. margulis ham ta’kidlab o'tgan). dizartriya — nutq apparati inervatsiyasining organik buzilishi sababli nutqning talaffuz tomonidan buzilishidir. dizartriya alaliya (yun. a — inkor qoʻshimchasi va lalia — nutq) — bosh miya katta yarim sharlari poʻstlogʻidagi nutq …

5 / 15

a atrofdagilarning nutqini yomon tushunadi yoki mut-laqo tushunmaydi. bunda bola nutqining nihoyatda buzilishi ulgʻaygan sari ruhiy taraqqiyotda ham oʻz tengdoshlaridan ortda qolishiga sabab boʻladi. a.ga yoʻliqqan bolalar maxsus maktablarda alohida usul bilan oʻqitiladi. natijada, garchi uzoq vaqt da-vomida boʻlsa ham, ularning koʻplari (mo-tor a.ga yoʻliqqanlari) nutqi tuzalib, odatdagi maktablarning oʻquv dasturini oʻtadilar. alaliya afaziya (yunoncha a — inkor qoʻshimchasi va phasis — fikr) — gapira olmaslik, soʻzlash qobiliyatining buzilishi. afaziya ga bosh miya poʻstloq qavatidagi soʻzlash markazining oʻzgarishi sabab boʻladi. motor (harakat) va sensor (sezish) xillari bor. motor afaziyada bemor gapirmoqchi boʻlganda soʻzlarni topa olmasa, sensor afaziyada bemorga qaratilgan soʻzlar maʼnosini anglab yetmaydi, oʻz nutqini nazorat qilolmaydi. afaziya bosh miyaning ogʻir kasalliklari, rivojlanuvchi falajlik va hokazoda uchraydi[1].afaziya (yunoncha a — inkor qoʻshimchasi va phasis — fikr) — gapira olmaslik, soʻzlash qobiliyatining buzilishi. afaziya ga bosh miya poʻstloq qavatidagi soʻzlash markazining oʻzgarishi sabab boʻladi. motor (harakat) va sensor (sezish) xillari bor. …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutq nuqsonlarining tibbiy pedagogik tasnifi"

powerpoint taqdimoti nutq nuqsonlarining tibbiy pedagogik tasnifi afoniya (yunoncha a — inkor qoʻshimchasi va phone — ovoz) — shivirlab gapirish qobiliyati saqlangani holda ovoz chiqmay qolishi. afoniya turli kasalliklar: hiqildoq, nerv sistemasi, shuningdek organizmning umumiy kasalliklari belgisi boʻlishi mumkin. chin, paralitik, funksional va spastik xillari bor. ovoz boylamlarining yetarli yumilmasligi yoki tebranmasligi bilan kechadigan kasalliklarda (yalligʻlanish, rak va hokazo) chin afoniya roʻy beradi. hiqildoq nervi faoliyatining bir tomonlama buzilishi (qalqonsimon bez operatsiyasi va boshqalar), nerv kasalliklari paralitik afoniyaga sabab boʻlishi mumkin. odatda, asabiy bemorlarda ovoz boylamlarini harakatlantiruvchi nerv mexanizmlarining vaqtincha tormozlanishi, ruhiy iztirob,...

This file contains 15 pages in PPTX format (165.0 KB). To download "nutq nuqsonlarining tibbiy pedagogik tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: nutq nuqsonlarining tibbiy peda… PPTX 15 pages Free download Telegram