amir temur tuzuklari

PPTX 29 pages 855.9 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 855.9 KB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

prezentatsiya powerpoint tarix fakulteti 3-kurs 303-guruh talabasi muxamedova gulnozaning "amir temur davlati va uning dunyo xalqlari tarixida tutgan oʻrni " fanidan tayyorlagan prezantatsiyasi tayyorladi: muxamedova gulnoza qabul qildi: mavlon ergashev. amir temur tuzuklari. davlat boshaqruvi haqida muhim manba. tuzuklarida temur va temuriylar shajarasi amir temur ma'naviyat masalalari tomomdan xiv-xv asrlarda yozilgan bo'1ib, dastlab turk tilida chop etilgan. 1783-yilda ing1iz tilida nashr qilingan. birinchi marta o'zbek tiliga 1967-yilda forschadan tarjima qi1ingan. «temur tuzuk1ari»da amir temur, movarounnahrning 1342-1405-yillar orasidagi ijtimoiy-siyosiy ahvoli, qo'shni mam1akatlar va xalqlar bilan bo'lgan o'zaro munosabatlar haqida hikoya qilinadi. «temur tuzuklari»da amir temurning asosiy doktrinasi -jamiyatga, ijtimoiy-siyosiy hayotga qarashi, birlashgan qudratli feodal davlatning siyosiy va ax1oqiy tamoyillari jfodalangan. «temur tuzuklari» podshohlarning turish-turmushi va odob-axloq me'yorlarini belgilovchi risoladir. asar 2 qismdan iborat. birinchi qismda jahon tarixida mashhur fotih, sarkarda va iste'dodli davlat arbobi sifatida nom qoldirgan amir temurning 7 yoshidan to vafotiga qadar kechgan hayoti va ijtimoiy-siyosiy faoliyati, aniqrog'i, uning …

2 / 29

qarish tartibi, davlat arboblari va bosh1iqlarning burch va vazifalari, amirlar, vazirlar va boshqa mansabdorlarning toj-u taxt oldidagi alohida xizmatlarini taqdirlash tartibi va boshqalar xususida gap boradi. amir temur davlatni boshqarishda o'zidan avval o'tgan hukmdorlardan farq qilib, davlat va mamlakatni boshqarishda 1 yoki 2 tabaqaga emas, balki aholining barcha tabaqalariga suyandi. asarda ularning haqhuquqlari, oylik maoshi ham aniq ko'rsati1gan. masalan, oddiy sipoh mingan otining bahosi baravarida, bahodirlar 2-14 ot baravarida va h.k. maosh olishgan. «temur tuzuklari»da qilich chopishda o'zini ko'rsatgan bahodirlar 1-marta o'nboshi, 2-marta o'zini ko'rsatsa - yuzboshi, 3-marta esa mingboshi etib tayinlansinlar, deyilgan. jang va xizmatda o'zini ko'rsatgan amirlar rag'batlantirilgan. qaysi bir amir qo'shin bilan mamlakatni olsa, 3 narsa- imtiyoz bilan siylangan. unga: 1) tug', nog'ora va bahodirlik martabasi;- 2) davlat kengashlariga bemalol kirish huquqi; 3) biron sarhadning noibligi berilgan. temur tuzgan qo'shin o'zining strategik va taktik mahorati bilan o'sha davrning eng mukammal va kuchli armiyalaridan hisoblangan. «temur tuzuklari»da o'sha …

3 / 29

diniy qoidalarni, mohiyatni o'rganuvchi va 2) tarkibiy huquq ilmining turli sohalariga tegishli bo'lgan qoidalarni o'rganuvchi ikki qismdan iborat. unda davlat va huquqning paydo bo'lishi va mohiyati i1ohiy kuchga bog'langan holda o'rgani1adi. davlat va qonunlarni yaratuvchi alloh bo'lsa, uning yerdagi vakili davlat boshlig'i - shohdir. bu qoidaga, asosan, avval ilohiy qonunlarning mavjudligi va undan kelib chiqadigan, inson tomonidan qabu qi1ingan qonunlar to'g'risidagi g'oyalar o'rganiladi. amir temur shaharlarda ilm-fan, madaniyatni rivojlantirish uchun ko'plab ilmiy muassasalar qurishga amr qilgan. madrasalarda diniy fanlar bilan baravar matematika, me'morchilik, astronomiya, adabiyot, tarix, musiqa kabi fanlarning o'qitilishiga alohida e'tibor berilgan. «temur tuzuklari»da aytilishicha, musulmonlarga diniy madrasalarda ta'lim berish, shariat aqidalari va islom dini ilmlari: tafsir, hadis, fiqhdan dars berish uchun sohibqiron tomonidan har bir shaharga olimlar va mudarrislar tayin qilingan. talabalarga o'z davrining yirik allomalari dars berganlar. madrasa mudarrislariga ko'p maosh to'langan, ular farovon hayot kechirganlar. «temur tuzuklari»da «sayyidlar, ulamoyu mashoyix, oqilu donolar, tarixchilarni e'tiborli kishilar hisoblab, …

4 / 29

taraqqiyotiga asos bo'1ib xizmat qildi. o'n beshinchi asrni temuriy1ar renessansi davri deb atash mumkin». temur davridagi ilm-fanga g'amxo'r1ik u1ug'bek davriga ke1ib o'z mevasini berdi va samarqandni dunyoga mashhur qildi. o'n yettinchi asrga ke1ib angliya qirolligining birinchi astronomi u1ug'bekning «zijijadidi ko'ragoniy» asaridan foyda1angan. temuriy1ar davri ma'naviyatining buyuk namoyandasi, shubhasiz, alisher navoiydir. navoiy maktabi noyob hodisa bo'1ib, hozirgacha dunyoni 101 q01dirib ke1moqda. albatta, buyuk inson1ar komillik cho'qqisiga oson1ikcha erishgan1ari yo'q. u1ar tur1i qiyin bosqich1ardan o'tgan1ar. o'tmishda ma'naviy kamolotga inti1gan shogirdlar (muridlar) o'zlarini tamomila ustoz (murshid) ixtiyoriga topshirganlar. shogird faqatgina ixlos va sadoqat ila komil ustoz tarbiyasida yetuklikka erishishi, ilm cho'qqilarini zabt etishi, qabih1ik va razolatga yetaklovchi shayton vasvasalaridan saqlanishi mumkinligi haqida «turkiston mulkining shayxul mashoyixi» (alisher navoiy) bo'lgan ahmad yassaviy quyidagi hikmatni bejiz ijod qilmagan: piri mug'on xizmatida yugurib yurdim, xizmat qilib, ko 'zim yummay hozir turdim. madad qildi, azozilni kovlab surdim, andin so'ngra qanot qoqib uchdim mano. talaba1ikning dastlabki davrida ustoz …

5 / 29

olgan. yuzaki qaraganda, murshid shogirdiga jabr qilgandek tuyuladi. lekin bu «jabr» muridni tarbiyalash va chiniqtirish uchun juda zarur ekan. shu sabab «ota mehridan -ustoz jabri afzal» , degan purma'no maqol yarati1gan. bunga monand amir temur: «piri komil shayx bahouddin n aqshbandiyning: «kam yegin, kam ux1a, kam gapir» , degan pand- u nasihatlariga amal qildim. arkoni davlatga, barcha mu1ozim1arga ham aytar so'zim shu bo'ldi: «kam yenglar -ocharchi1ik ko'rmaysiz1ar, boy-badavlat yashaysiz1ar , kam uxlanglar -mukammallikka erishasiz1ar, kam gapiringlar dono bo'lasizlar. amir temur xiv asrda buyuk temuriylar davlatiga asos soldi. 1,5 mln. kv. km. hududda- o'rta osiyo, qozog'iston, shimoliy kaspiy, shimolda ural, g'arbda sibir, kustanay soyliklari, sharqda markaziy qozog'iston va tyanshan janubiy etaklari, pomir tog'liklari, kopetdog' oldi hududlarida o'z imperiyasini tuzdi. 27 ta podshohlikni amir temur xitoy chegaralaridan boshlab to sharqiy rum va misr yerlarigacha bo'lgan hududlarni islom bayrog'i ostida yagona davlatga birlashtirdi. sohibqiron tomonidan barpo eti1gan markazlashgan mustahkam davlat qariyb 1,5 asr …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amir temur tuzuklari"

prezentatsiya powerpoint tarix fakulteti 3-kurs 303-guruh talabasi muxamedova gulnozaning "amir temur davlati va uning dunyo xalqlari tarixida tutgan oʻrni " fanidan tayyorlagan prezantatsiyasi tayyorladi: muxamedova gulnoza qabul qildi: mavlon ergashev. amir temur tuzuklari. davlat boshaqruvi haqida muhim manba. tuzuklarida temur va temuriylar shajarasi amir temur ma'naviyat masalalari tomomdan xiv-xv asrlarda yozilgan bo'1ib, dastlab turk tilida chop etilgan. 1783-yilda ing1iz tilida nashr qilingan. birinchi marta o'zbek tiliga 1967-yilda forschadan tarjima qi1ingan. «temur tuzuk1ari»da amir temur, movarounnahrning 1342-1405-yillar orasidagi ijtimoiy-siyosiy ahvoli, qo'shni mam1akatlar va xalqlar bilan bo'lgan o'zaro munosabatlar haqida hikoya qilinadi. «temur tuzuklari»da amir temurning...

This file contains 29 pages in PPTX format (855.9 KB). To download "amir temur tuzuklari", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temur tuzuklari PPTX 29 pages Free download Telegram