arab yozuvidagi dastlabki manbalar

PPTX 18 pages 631.5 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 631.5 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

mavzu:forsiy tilda arab yozuvidan yozilgan dastlabki manbalar tayyorladi :tojiyeva .n reja: arab yozuvidagi sharq qo’lyozmalari xazinalari arab yozuvining vujudga kelishi arab tilida yozilgan manbalar arab yozuvidagi dastlabki manbalar tarixidan. arab tilidagi yozma manbalar: qur’oni karim va uning tafsirlari; hadislar; muhammad payg’ambar va xilifalar hayotiga oid asarlar. fihhga oid manbalar. arab tilida yozilgan turli fan sohalariga oid manbalar (filologiya, lug’atlar, filosofiya, meditsina, geografiya va b.). arab tilidagi tarixiy asrlar (al-madoiniy, tabariy, al-balazuriy, al-ya’qubiy, beruniy va b.). fanlar tasnifiga oid asarlar (ibn an-nadim, abu abdulloh al-xorazmiy va b.). ix-xiii asrlar davomida arab tilidagi manbalarning ko’payishi. forsiy tilda arab yozuvida yozilgan dastlabki manbalar. arab yozuviga o’tish bosqichlari. forsiy matnlardagi xat turlari. xattotlik-kasb. forsiy yozma merosning ko’payib borishi. eng qadimgi forsiy qo’lyozmalar (islomga oid manbalar; turli fan sohalariga oid asarlar). bizgacha yetib kelgan forsiy yozma meros haqida (tarjimayi «tarixi tabari», hudud-ul-olam, jahonnoma, «zayn-ul-axbor» gardiziy asari; firdavsiy «shohnoma» va b.). arab yozuvidagi turkiy yozma meros. …

2 / 18

tilidagi yozma meros va uning tarqalishi. qo’lyozmalarning jahon bo’ylab tarqalish sabablari. sharq qo’lyozmalarining yevropaga tarqalishi. sharq qo’lyozmalarining turli mamlakatlardagi miqdoriy ko’rsatkichi. qo’lyozmalar xazinalari: misr, eron, buyuk britaniya, germaniya, turkiya, rossiya, o’zbekiston. sharq qo’lyozmalarini tavsiflash va kataloglar chop etilishi tarixidan. o’zbekiston fanlar akademiyasi sharqshunoslik instituti sharq qo’lyozmalari xazinasi. v-vi asrlarda o’zbekiston tarixi eftaliylar va eftaliylar davlati tarixi bilan bog’liqdir. tarixiy manbalar, shuningdek, arxeologik qazishlar bergan ma’lumotlarga qaraganda, eftaliylar saklar va masagetlarning avlodlaridir. eftaliylar juda katta hududda o’z hukmronliklarini o’rnatdilar. ularning davlatiga sharqiy turkistondan kaspiy bo’ylarigacha bo’lgan yerlar qarar edi. eftaliylar milodning 457-yilida chag’aniyon, toxariston va badaxshonni bo’ysundirishga muvaffaq bo’ldilar. eron shohi sosoniy piruz (459-484 yy.) eftaliylarga qarshi uch bor qo’shin tortti, lekin uning barcha yurishlari mag’lubiyat bilan yakunlandi. buning ustiga eron eftaliylarga o’lpon to’lab turishga majbur bo’ldi. shundan keyin eftaliylar marv va kobulni, oradan ko’p vaqt o’tmay, sharqiy turkistonni ham bo’ysundirishga muvaffaq bo’ldilar. eftaliylar turon, eronning sharqiy tumanlari, afg’oniston, shimoliy hindiston …

3 / 18

ng bilan bir qatorda o’zaro urushlar kuchaydi va bundan suy imperiyasi (581-618 yy.) hukmdorlari ustalik bilan foydalandilar. oqibatda turk xoqonligi ikki qimga – sharqiy va garbiy turk xoqonligiga bo’linib ketdi. sharqiy turk xoqonligi markaziy osiyoda xoqon shibi davrida (609-619- yy.) suy imperiyasi bilan ko’p urushdi va o’z mustaqilligini saqlab qoldi. xoqon xelu (620-630- yy.) davrida ham bu kurash davom etdi. o’sha yillari turklar xitoyga 67 marta bostirib kirdilar. bu davrda soliqlar ko’paydi, mehnatkash xalqning ahvoli og’irlashdi. xitoy imperatorlari bundan ustalik bilan foydalandilar va sharqiy turk xoqonligi ustidan o’z hukmronligini o’rnatilshga muvaffaq bo’ldilar. lekin ko’p o’tmay, turklar xitoy istibdodiga qarshi qo’zg’olon ko’tardilar bunga dastlab eltarish qoon (qutlug’ qoon), keyinchalik esa uning maslahatchisi to’nyuquq boshchilik qildilar. natijada 681 yili g'arbiy turklar yana mustaqillikni qo’lga kiritdilar. xoqon bilga vafotidan (734 y.) keyin kuchayib ketgan feodal kurashlar natijasida g'arbiy turk xoqonligi mayda qismlarga bo’linib ketdi va keyinchalik uning o’rniga uyg’ur xoqonligi tashkil topdi. al-ya’qubiyning …

4 / 18

lgan. balazuriy ikki yirik asar “kitob futuh al-buldon” va “kitob al-ansob ao-sharif”(“sharofatli kishilarning nasablari haqida kitob”ning muallifidir. kitob futuh al-buldon” arab istilolari tarixi bo’yicha eng yaxshi asarlardan biri hisoblanadi. faqat shu asarda arablarning xalifa usmon (644-656 y.) va uning xurosondagi noibi abdulloh ibn amr davrida movarounnahrga bir necha bor bostirib kirganliklari va maymurg’ni (samarqand tumanlaridan biri) talab qaytganliklari haqida ma’lumot bor. kitob ul-xiroj” “kitob ul-xiroj” (“xiroj solig’i haqida kitob”) asarining muallifi abu yusuf ya’qubdir (731-798 yy.). bu qonunshunos olimning to’la ismi abu yusuf ya’qub ibn ibrohim kufiydir. u asli shomning kufa shahridan, imom abu hanifaning (699-767 yy.) shogirdi, abbosiylardan al-mahdiy (775-785 yy.) va xorun ar-rashid (786-809 yy.) davrida bag’dod qozisi bo’lgan. kitob ul-xiroj” asarida arab xalifaligining vii-viii asrlardagi ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli, xususan yer egaligi va undan foydalanish kabi ijtimoiy masalalarni o’rganishda qimmatli manba hisoblanadi. xalifa xorun ar-rashidning topshirig’i bilan yozilgan bu asarda o’rta asrlarda aholidan yig’iladigan asosiy soliq - xiroj, uning …

5 / 18

arab yozuvidagi dastlabki manbalar - Page 5

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arab yozuvidagi dastlabki manbalar"

mavzu:forsiy tilda arab yozuvidan yozilgan dastlabki manbalar tayyorladi :tojiyeva .n reja: arab yozuvidagi sharq qo’lyozmalari xazinalari arab yozuvining vujudga kelishi arab tilida yozilgan manbalar arab yozuvidagi dastlabki manbalar tarixidan. arab tilidagi yozma manbalar: qur’oni karim va uning tafsirlari; hadislar; muhammad payg’ambar va xilifalar hayotiga oid asarlar. fihhga oid manbalar. arab tilida yozilgan turli fan sohalariga oid manbalar (filologiya, lug’atlar, filosofiya, meditsina, geografiya va b.). arab tilidagi tarixiy asrlar (al-madoiniy, tabariy, al-balazuriy, al-ya’qubiy, beruniy va b.). fanlar tasnifiga oid asarlar (ibn an-nadim, abu abdulloh al-xorazmiy va b.). ix-xiii asrlar davomida arab tilidagi manbalarning ko’payishi. forsiy tilda arab yozuvida yozilgan dastlabki ...

This file contains 18 pages in PPTX format (631.5 KB). To download "arab yozuvidagi dastlabki manbalar", click the Telegram button on the left.

Tags: arab yozuvidagi dastlabki manba… PPTX 18 pages Free download Telegram