must’e davrining xususiyatlari

PPTX 22 pages 624.7 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 624.7 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

name of presentation termiz davlat universiteti tarix fakulteti tarix arxeologiya yo`nalishi 103-guruh talabasi xayrullayeva zahronining o`zbekiston tarixi fanidan “mustye davrining xususiyatlari” mavzusida tayyorlagan taqdimoti must’e davrining xususiyatlari reja: teshiktosh g`orining o`ganilishi 4 must’e davri haqida 1 davrlashtirish 2 must’e davri manzilgohlari 3 xulosa 5 o‘rta paleolit–mustye: bundan 100-40 ming yillar avvalgi davr bu davrda ham odamning fizik tipi oʻzgarib, arxantroplar oʻrnini paleoantroplar yoki neandertallar egallaydi. muzlik kengayib, havoning sovishi natijasida hayvonot va oʻsimlik dunyosi ham oʻzgargan. issiqni sevuvchi hayvonlar halok boʻlgan yoki qisman janubga koʻchgan. ularning oʻrnini yangi sharoitga moslashgan mamontlar, ayiqlar, sibir karkidonlari, otlar, bahaybat kiyiklar va boshqa hayvonlar olgan. bu hayvonlarning suyak qoldiqlari yevropa va osiyoda, jumladan, oʻrta osiyoda ham topilgan. must’ye davri haqida bu davrda insoniyat taraqqiyotida ahamiyati katta boʻlgan yirik kashfiyotlar qilindi: odamlar olovni sunʼiy yoʻl bilan olishni kashf qildilar, ovchilik takomillashtirildi, toshga ishlov berish taraqqiy qilib, paykon, tosh bigiz, keskich va boshqa yangi mehnat hamda …

2 / 22

kitasi yangi tosh davriga (neolit), eng quyisi mustye davriga oiddir. amir temur gʻori qatlamlaridan oʻchoq va pista koʻmir qoldigʻi topilgan. bu joy past va zaxligi tufayli neandertal ovchilarning vaqtinchalik boshpanasi hisoblangan. gʻordanteshiktosh gʻoridagiga oʻxshash qoʻpol ishlangan yirik qirgʻichlar, plastinalar, lappaksimon nukleuslar va ulardan uchirib olingan tosh parchalari chiqqan. shu bilan birga, gʻordan xilma-xil hayvon suyak qoldiqlari ham topilgan. bu yerda odamlar jamoa-jamoa boʻlib yashagan, ovchilik va termachilik bilan shugʻullanishgan. teshiktosh topilmalari samarkand viloyati urgut tumani hududidagi omonqoʻton qishlogʻidan 2 km sharq tomondagi bulbulzorsoyning baland sohilida joylashgan (zarafshon togʻtizmasi). gʻorda 1947-1957-yillarda arxeolog d.n.lev qazishma ishlarini olib borgan. u bu yerdan ikkita madaniy qatlam topgan. bu qatlamlar bir-biridan ohakli tuf qatlami bilan ajratilgan. gʻordan topilgan mehnat qurollari diorit, kvars va chaqmoqtoshdan yasalgan dagʻal qirgʻichlar, tigʻi qirrali qoʻpol pichoqlar, nayzasimon tosh qurollar va diskasimon nukleuslardan iborat boʻlgan. gʻordan 150 ga yaqin tosh qurollar topilgan. ohaktosh yuzasidagi tabiiy chuqurchalardan oʻchoq sifatida foydalanilgan, tosh qurollarning …

3 / 22

am koʻtarma materiallar topilgan. bu yerdan jami 500 dan ortiq tosh qurollar va ularning parchalari topilgan. mustye davri yodgorliklari toshkent shahri atrofida ham koʻplab uchraydi. a.p.pavlov 1901-yildayoq boʻzsuv daryosidan qazilma hayvon suyaklarini topgan edi. 1942-yilda n.m.sokolov shoimkoʻprik soyidan paleolit davri toshlarini yigʻib olgan. bu joy g.v.parfenov tomonidan 1955-1956-yillarda oʻrganilib, boʻzsuv i nomi bilan atala boshlandi. bu yerda toshdan yasalgan turli pichoqlar, qirgʻichlar, kertilgan qurollar, bigizsimon va ignasimon qurollar uchraydi. 1954-yilda a.v.tolovchenko va o.islomov tomonidan shoʻralisoydan boshqa bir manzilgoh – boʻzsuv ii ochib oʻrganildi. boʻzsuvning mustye davriga oid qurollari kertib ishlangan va murakkab xarakterlidir. koʻp qatlamli koʻlbuloq yodgorligi oʻrta paleolit davrida ham hukm surganligini yuqorida taʼkidlagan edik. 20 yillik mehnat davomida bu yerda mustye davriga oid 600 m2joy ochilgan. yodgorlikning mustye davriga oidqatlamlaridan koʻplab qirgʻichlar, paykonlar, retushli plastinalar, tosh bigizlar topilgan. mustye davri yodgorliklari toshkent viloyatidagi xoʻjakent i-ii yodgorliklari ham shu davrga taalluqli boʻlib, toshkentdan 75 km shimoli-sharqda ugom va pskom …

4 / 22

bal.da joylashgan. gʻorning shipi teshik, nomi ham shundan, kirish qismi shim.sharq tomonga qaragan boʻlib bal. 7 m, eni 20 m, uz. 21 m. teshiktosh g`ori haqida uning umumiy maydoni 300 kv m boʻlib, shundan 100 kv. m joy i neandertallar yashaganligidan guvoxlik beruvchi arxeologik materiallarga ega. t.gʻ. yashash uchun qulayligi tufayli gʻorni vaqtvaqti bilan suv bosib turishiga qaramasdan neandertal odamlar uni butunlay tark etmaganlar. gʻorni birinchi marta 1938—39 yillarda a. p. okladnikov oʻrgangan. t.gʻ. 5 ta madaniy qatlamdan iborat boʻlib, bu manzilgoh bir necha marotaba tark etilganidan dalolat beradi. teshiktosh g`ori haqida gʻorning har bir qatlamida bittadan va baʼzilarida ikkitadan gulxan qoldiqlari saqlanib qolgan. gulxanlar atrofida koʻplab togʻ echkisi, bugʻu, sirtlon, ayiq, quyon va har xil qushlarning suyak qoldiqlari, 3000 ga yaqin tosh buyum, tosh uchirindisidan tayyorlangan uchburchak shakldagi 24 ta qurol, qirquvchi va tarashlovchi sifatida ishlatilgan 65 ta qirgʻich, paykonlar, tosh pichoqlar topilgan. mustye madaniyatiga oid bu xiddagi qurollarning …

5 / 22

lar orasida paykonlar, qirg‘ichlar, tosh pichoqlar va chopqilar bor. teshiktoshdan topilgan mehnat qurollarining aksariyati qirquvchi va tarashlovchi vazifalarni bajargan. bunga misol tariqasida rapidasimon nukleuslarni ko‘rsatish mumkin. teshiktosh g`ori g‘orda gulxan o‘rinlari ham aniqlangan. olov inson uchun juda zarur bo‘lgan, chunki muzlik davridagi iqlimning o‘zgarishi natijasida o‘rta paleolit er yuzida eng sovuq davrlardan biri bo‘lgan. olov odamlar jamoasi hayotida muhim o‘rin tutgan. u odamlarni birlashtirgan. gulxan atrofiga ovlangan va terib olingan mahsulotlar keltirilgan. bu erda ovqat tayyorlangan. hayvonlar olovdan qo‘rqqanligi sababli odamlarga hamla qila olmagan, odamlar bundan foydalanishgan. gerasimov mixail mixailovich teshiktosh topilmalari teshiktosh oʻzbekistondagi arxeologik qoʻriqxonadir. boysuntogʻ tizmasidagi gʻorda joylashgan. teshiktosh neandertallar qoldiqlari topilgan eng sharqiy nuqta hisoblanadi. teshik-tosh qazilmalarida 8-9 yoshli neandertal qiz suyaklari topilgan. tadqiqotlar bu suyaklarning yoshi 70 ming yil ekanligini koʻrsatdi. teshiktosh topilmalari teshiktosh odami - teshiktosh g`oridan topilgan neandertallar vakilining suyak qoldigʻi. a. p. okladnikov oʻrgangan (1938—39). koʻpgina tadqiqotchilarning fikricha, teshiktosh odami suyak qoldiqlari 8—9 …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "must’e davrining xususiyatlari"

name of presentation termiz davlat universiteti tarix fakulteti tarix arxeologiya yo`nalishi 103-guruh talabasi xayrullayeva zahronining o`zbekiston tarixi fanidan “mustye davrining xususiyatlari” mavzusida tayyorlagan taqdimoti must’e davrining xususiyatlari reja: teshiktosh g`orining o`ganilishi 4 must’e davri haqida 1 davrlashtirish 2 must’e davri manzilgohlari 3 xulosa 5 o‘rta paleolit–mustye: bundan 100-40 ming yillar avvalgi davr bu davrda ham odamning fizik tipi oʻzgarib, arxantroplar oʻrnini paleoantroplar yoki neandertallar egallaydi. muzlik kengayib, havoning sovishi natijasida hayvonot va oʻsimlik dunyosi ham oʻzgargan. issiqni sevuvchi hayvonlar halok boʻlgan yoki qisman janubga koʻchgan. ularning oʻrnini yangi sharoitga moslashgan mamontlar, ayiqlar, sibir karkidonlari, otlar,...

This file contains 22 pages in PPTX format (624.7 KB). To download "must’e davrining xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: must’e davrining xususiyatlari PPTX 22 pages Free download Telegram