tarix falsafasi va falsafa tarixi uyg’unligi

PPTX 12 pages 499.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 499.0 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

ttatf davolash ishi yo’nalishi 1-bosqich 106-a guruh talabasi parmonova rayxonaning falsafa fanidan tayyorlagan mustaqil ishisi toshkent tibbiyot akademiyasi termiz filiali 109-guruh talabasi abdullayev behruzning falsafa fanidan tayyorlagan mustaqil ishi mavzu:tarix falsafasi va falsafa tarixi uyg’unligi. reja 1.tarix falsmafasining tuzilishi va funksiyalari 2.tarix falsafasida tarixiy taraqqiyot g‘oyasi. 3.tarixda shaxsning roli. ma'lumki, har qanday ijtimoiy hodisaning mohiyatini va uning jamiyatning rivojlanish jarayonidagi o‘rnini faqat u butun jamiyatning rivojlanish jarayoniga bog‘lab, ya'ni umumiy tarixiy jarayon doirasida o‘rganilgan taqdirdagina tushunish mumkin. bundan muqarrar tarzda butun insoniyat tarixiga tegishli bo‘lgan savollar kelib chiqadi: tarixiy rivojlanishning biron-bir maqsadi mavjudmi; jahon tarixi qaysi yo‘nalishda harakatlanadi; tarix biron-bir muayyan mazmunga egami? bu savollarning barchasiga falsafaning «tarix falsafasi» degan nom olgan bo‘limi javob beradi. hozirgi darsliklarda tarix falsafasining predmetini, uning tuzilishi va funksiyalarini yoritishga lozim darajada e'tibor berilmaganini hisobga olib, mazkur bo‘limni ayni shu muammolarning tahlilidan boshlaymiz. tarixning mazmunini aniqlash yo‘lidagi izlanishlar. bilimning integral shakli sifatida falsafa jamiyat, tarix …

2 / 12

nma-ketin yuz beradigan voqyealar majmui sifatida namoyon bo‘lgan. tarix tavsifi ancha to‘liq bo‘lgan, ba'zan bo‘yab ko‘rsatilgan, lekin ularning hikoyatlari tarix haqida yaxlit tasavvur hosil qilish imkonini bermagan. bu narrativ tarixdir.(tarixchining talqini, interpretatsiyasi) keyinchalik qadimgi faylasuflar tarixni uzluksiz takrorlanib turadigan jarayonlar, «abadiy ortga qaytish» (f.nitsshe) sifatida tasavvur qilganlar. diniy an'ana tarixning butunlay boshqacha talqinini taklif qildi. o‘rta asrlarda ilohiy taqdir asosiy tarixiy kuch sifatida e'tirof etildi. tarixiy voqyealarning ichki mantiqi alohida mazmun kasb etdi: xudo nafaqat tarixiy jarayonni boshqaradi, balki adashgan insoniyatga gunohlardan forig‘ bo‘lish, jannatdagi boqiy hayotga erishish yo‘lini ko‘rsatadi. avreliy avgustin o‘zining «ilohiy shahar haqida» asarida boqiylik va muvaqqatlik, ilohiylik va dunyoviylikning birligi to‘g‘risida so‘z yuritadi. uning fikricha, iso masih insoniyatga boqiylik sari yo‘l ko‘rsatgan. tarixning mazmuni – boqiylikka eltuvchi yo‘ldan borishda, inson hayotining mazmuni esa – xudoga xizmat qilish, gunohlardan forig‘ bo‘lishdadir. ibn xaldun tarixning mazmuni haqida mulohaza yuritar ekan, uni, inson hayotining mazmuni kabi, tarix tugaganidan keyingina …

3 / 12

aralar va doiralar bilan cheklanmaydigan, turli shakl va koʻrinishga kiradigan tushunchalar tizimini tarix falsafasi deb biladi; idealistik tarix falsafasi — unda gʻoyalar, insonning axloqiy tushunchalari, maʼnaviy-ruhiy kechinmalari asosida tarixga munosabat bildiriladi; naturalistik tarix falsafasi uchun inson hissiyoti va tuygʻusi orqali olamni anglash, oʻtmishga nazar solish va uni baholash asosiy mezondir; materialistik tarix falsafasi — unda iqtisodiy omillarga katta eʼtibor beriladi; tarixni yoʻnaltiruvchi kuch sifatida moddiy ehtiyoj va iqtisodiy zaruriyat asos qilib olinadi. tarixda shaxsning roliga qanday baho berilishiga qarab, alohida shaxsni ustun qoʻyib yoki jamoani birinchi qoʻyib fikr yuritadigan tarix falsafasi ham mavjud. tarix falsafasida, shuningdek, tarix fani tushunchasi, qonuniyatlari, tarixiy jarayon va inson, inson mohiyati, feʼlatvori, xatti-harakati, manfaati talqin etiladi. tarix falsafasi ildizlari antik davr allomalari gerodot va fukididning tarixiy harakatga doir qarashlariga borib taqaladi. u polibiy, posidoniy, plutarx qarashlarida nisbatan shakllandi. avgustin esa ilohiy davlat tarixi falsafasini yaratdi va keyingi ming yillarda tarixiy tafakkurning shakllanishiga kuchli taʼsir koʻrsatdi. …

4 / 12

$image4.png image5.jpeg image6.jpeg image7.png image1.jpeg hapsynna mypacb taphx dajicadach xviii — xix asr o’rtalarida tarix falsafasi j.j, russoning jijtimoiy — siyosiy qarashlari. j.j. russo 1712 yil jenevada soatsozlar oilasida dunyoga keladi. u dastlabki ta’limni 0’zi tug’ilib o’sgan joyidan oladi. u 1741 yili parijga kelib, u yerda golbax didro va boshqalar bilan juda yaxshi munosabatda bo’ladi. russo didro tashkil etgan. “ensiklopediya”da uning taklifiga binoan ishtirok etadi. russoning jamoatchilikka keng tanilishida uning “fan va _ sanat hagqidagi mulohazalar” (1750) asri muhim ahamiyat kasb etganligi ma’lum. russoning “insonlar o’rtasidagi tengsizlikning kelib )ychigishi va asoslari _to’g’risida mulohazalar” asri uning obro’siga yana obro’ qo’shadi. u “fanlarning ma’naviyatga ta’siri” asarida o’zi yashab turgan sivilizatsiyani tengsizlik sivilizatsiyasi deb tanqid qiladi. ee _ or gg it i knaccvlsm - revere 8 xyfoxectbehho pi ebponelickux ctpah 17-ro ha¥ana 19 bekob, ctpemmbueeca k co3ahnio bosbbilehhbix, maeanhbix pal\mohanmctmyeckm 4etkux m nnactayeckh 3abepllehhbis npowsbegehni uckycctba mo ahtmyhbim knaccm4eckum o6pasuam. mpeactasutenu knaccuumama o6pauanues'k …$

5 / 12

z bergan ijtimoiy — siyosiy jarayonlar orgali muayyan davrning siyosiy va ma’naviy muhitini baholash har bir davr kishilari ruhiyati, manaviy ahloqiy mezonlari vogea hodisalarga munosabatini o‘rganish, uni falsafiy idrok etish tarix falsafasi tushunchasining mazmunini belgilaydi. carpyviv 7 y tarixiy jarayonlarning falsafiy tahlili bilan tarix falsafasi yoki istoriosofiya shug’ullanadi. tarix falsafasi tushunchasini ilk bor volter qo’llagan. volter tadbiq etgan bo’lsada, u amalda antik davrga borib taqaladi — deyiladi. ¥ u mustagqil falsafiy fan sifatida o’zining predmeti, kategoriyalar apparati va metodologik yondashuvlariga ega. nemis marifatparvari iogan gotfrid gerder (1744 — 1803) o’zining “insoniyat tarixi falsafasiga doir goyalar” (1784) asarida ilk bor barcha xalqlarni o’z ichiga qamrab olgan yagona umuminsoniy kelajakka olib keluvchi tarixiy jarayonning birligi g’oyasini ilgari surdi. uz /docprops/thumbnail.jpeg ‘toshkent tibbiyot akademivas! ‘teriaiz filial! 109-guruh talabas! abdullayev behruzning falsafa faridan tayyorlagan mustaqil

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarix falsafasi va falsafa tarixi uyg’unligi"

ttatf davolash ishi yo’nalishi 1-bosqich 106-a guruh talabasi parmonova rayxonaning falsafa fanidan tayyorlagan mustaqil ishisi toshkent tibbiyot akademiyasi termiz filiali 109-guruh talabasi abdullayev behruzning falsafa fanidan tayyorlagan mustaqil ishi mavzu:tarix falsafasi va falsafa tarixi uyg’unligi. reja 1.tarix falsmafasining tuzilishi va funksiyalari 2.tarix falsafasida tarixiy taraqqiyot g‘oyasi. 3.tarixda shaxsning roli. ma'lumki, har qanday ijtimoiy hodisaning mohiyatini va uning jamiyatning rivojlanish jarayonidagi o‘rnini faqat u butun jamiyatning rivojlanish jarayoniga bog‘lab, ya'ni umumiy tarixiy jarayon doirasida o‘rganilgan taqdirdagina tushunish mumkin. bundan muqarrar tarzda butun insoniyat tarixiga tegishli bo‘lgan savollar kelib chiqadi: tarixiy rivojlanishning biron...

This file contains 12 pages in PPTX format (499.0 KB). To download "tarix falsafasi va falsafa tarixi uyg’unligi", click the Telegram button on the left.

Tags: tarix falsafasi va falsafa tari… PPTX 12 pages Free download Telegram