eneolit davri

PPTX 24 pages 844.7 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 844.7 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

mavzu: termiz davlat universiteti 103- guruh talabasi mengliboyev firdavsning eneolit davri boyicha tayyorlagan mustaqil ishi reja 1.eneolit davrining o’ziga xos xususiyatlari. 2. eneolit davri yodgorliklari 3.eneolit davri kashfiyotlari eneolit davrining o’ziga xos xususiyatlari eneolit - lotincha “acneus”-mis va yunoncha “litos”-tosh so’zlaridan olingan bo’lib, mis—tosh davri ma’noni anglatadi. eneolit miloddan avvalgi 4—3 ming yilliklarni o’z ichiga oladi. u ko’p hududlarda neolit davri jamoalari bilan bir vaqtda hukmron bo’lgan. odamlar dastlab misni toshning bir turi deb, sovuq holda ishlov berganlar. miloddan avvalgi iv ming yilliklardagina uning olovda erish xususiyati kashf etilgan. mis qurollari mehnat unumdorligini oshirgan, lekin mis tabiatda kam uchraganligi va tannarxi qimmat bo’lganligi sababli, u tosh qurollarni siqib chiqara olmagan. shuningdek, uning boshqa metallarga nisbatan yumshoqligi va egiluchanlik xususiyati, ulardan hamma xududlarda bir xil foydalanishga imkon bermagan. eneolit davridagi mehnat qurollari dehqonchilik xo’jaligi bilan asosan bog’liq edi. bu qurollar chaqmoqtoshdan ishlangan qistirma o’roq, pichoq, o’roq randa, qirg’ich, bigiz, yorg’uchoq, ketmoncha …

2 / 24

rangda bo’lganligi sababli, dastlab undan turli taqinchoqlar yasaganlar. 2-bosqichda misga olov orqali ishlov berib, undan turli mehnat qurollarining yasaganlar. misning olovda erish xususiyati tasoddifan topilgan. 3-bosqichda rudadan misni ajratib olish usuli kashf etilgan. 4-bosqichda mis bilan qalayning aralashmasidan qattiq metall, ya’ni bronza kashf etilgan. b.a.kuftin va v .m. massonning janubiy turkmanistonda olib borgan arxeologik tadqiqotlari asosida eneolit davrining rivojlanish bosqichlarini aniqladilar: ilk, o’rta, so’nggi bosqichlarga bo’ldilar. nomozgoh-1—ilk eneolit davriga, namozgoh-2— o’rta eneolit davriga , namozgoh-3—so’nggi eneolit davriga xosdir. sharqiy eron xududida mil.avv. vii ming yilliklarda, ikki daryo oralig’i va hindistonda mil.avv. vi ming yilliklarda, misr va bolkon yarim orolida mil.avv. v ming yilliklarda, sharqiy yevropa va qadimgi amerika xududlarida mil.avv. iv ming yilliklarda, janubiy amerikada mil.avv. i ming yilliklarda kashf etilgan. eneolit davrida sug’orma dehqonchilik va xonaki chorvachilik ibtidoiy xo’jalikning asosini tashkil etgan eneolit davri iqlim sharoiti hozirgi davrdan ancha farq qilgan. yog’ingarchilik ko’p bo’lgan. tog’ oldi soylari, daryolar sersuv …

3 / 24

b, xona devorlari somonli loy bilan suvalgan. o’rta bosqichida qishloqlarning markaziy qismi mudofaa devori bilan o’ralib, ko’p xonali uylar ham uchraydi. ularning orasida doira shaklidagi xonalar ham bo’lib, tadqiqotchilar fikricha bu ibodatxona bo’lib, ular bu erda olovga sig’inishgan. eneolit davrining ilk va o’rta bosqichida sopol loyiga maydalab ezilgan somon qo’shib idish yasalgan. bu sopol buyumlar qalin va mo’rt bo’lib, tagi yassi bo’lgan. sopol idishlar sarg’ish, och sariq, och qizil va qizil angob bilan bo’yalib, qora mineral rang bilan sodda geometrik naqsh berilgan. so’nggi bosqichida qishloqlar hududi kengayadi va ko’p xonali uylarning soni oshadi. ularda dahlizlar va hovlilar vujudga keladi. hovlilarni birlashtiruvchi tor ko’chalar rasmiylashgan va ularning hammasi qishloqning markazidagi maydonga chiqqan. har bir uyda xo’jalik kompleksi—omborxonalari bo’lgan. so’nggi bosqichda qishloqlar yiriklashib, shaharlar qiyofasiga o’ta boshlagan. so’nggi bosqichida sopol idishlar yasashda katta o’zgarishlar yuz beradi. birinchidan, sopol buyumlar sifati yaxshilanadi, ya’ni loyga gips aralashtiriladi. natijada sopol buyumlar jarangli va mustahkam bo’ldi. …

4 / 24

lk bronza davrigacha yashagan. bu madaniyat 4 bosqichda rivojlangan bo’lib, uning i va ii bosqichlari eneolit davriga to’g’ri keladi. birinchi bosqichda sarazm qishlog’iga asos solinadi. qishloq atrofi mudofaa devori bilan o’ralib, guvaladan qurilgan bir xonali uylari bo’lgan. uylar yaqinida xilxonalar bo’lgan. qishloq xududidan sirtiga qora va qizil bo’yoqlar turli geometrik naqshlar solingan sopol parchalari, misdan yasalgan qurollar, mis oyna, oltin va kumushdan yasalgan taqinchoqlar, qimmatbaho toshlar–bronza, lazurit va serdolikdan yasalgan munchoqlar topilgan. bu topilmalar turkmanistonning anov ii moddiy buyumlariga ancha o’xshaydi. u mil.avv. 3100–2930 yilliklarga mansub bo’lgan ikkinchi bosqich so’nggi eneolitdan ilk bronza asriga o’tish davri hisoblanadi. bu davrda qadimgi qishloqlar hududi ancha kengayadi, bir xonali guvala uylar o’rnida xom g’ishtdan yasalgan ko’p xonali uylar paydo bo’ladi. ayrim uylarda oilaviy e’tiqod joyi––dumaloq shaklda ishlangan altar (olovxona) bo’lgan. ko’chalar va maydonlar shakllangan. qishloqning ikkita joyida ibodatxona bo’lgan. ibodatxonalarning devorlari boshqa uylardan farqli ravishda qizil rangda bo’yalgan va ularning qoq o’rtasida mehrob …

5 / 24

ham topilgan. kashfiyotlar idishlar turli qush ,yaproq,va hayvon tasviri bilan bezatila boshladi kulolchilik xumdonlari paydo boladi oftobda quritilgan gishtdan uy- joy qurila boshlanadi eng katta ixtirolaridan yana biri dehqonchilik va chorvachilik hisoblanadi etiboringiz uchun rahmat!!! image1.jpeg image2.png image5.jpeg

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eneolit davri"

mavzu: termiz davlat universiteti 103- guruh talabasi mengliboyev firdavsning eneolit davri boyicha tayyorlagan mustaqil ishi reja 1.eneolit davrining o’ziga xos xususiyatlari. 2. eneolit davri yodgorliklari 3.eneolit davri kashfiyotlari eneolit davrining o’ziga xos xususiyatlari eneolit - lotincha “acneus”-mis va yunoncha “litos”-tosh so’zlaridan olingan bo’lib, mis—tosh davri ma’noni anglatadi. eneolit miloddan avvalgi 4—3 ming yilliklarni o’z ichiga oladi. u ko’p hududlarda neolit davri jamoalari bilan bir vaqtda hukmron bo’lgan. odamlar dastlab misni toshning bir turi deb, sovuq holda ishlov berganlar. miloddan avvalgi iv ming yilliklardagina uning olovda erish xususiyati kashf etilgan. mis qurollari mehnat unumdorligini oshirgan, lekin mis tabiatda kam uchraganligi va tannarxi qimmat ...

This file contains 24 pages in PPTX format (844.7 KB). To download "eneolit davri", click the Telegram button on the left.

Tags: eneolit davri PPTX 24 pages Free download Telegram